Ωρα αυτοκριτικής για τα «ΝΕΑ»;

Τα «ΝΕΑ» είναι μια εφημερίδα που διαβάζω από 15 ετών, δηλαδή 35 χρόνια στη σειρά. Ομολογώ πως ενημερώνομαι καθώς περιέχει -σχεδόν- το σύνολο των ειδήσεων. Είναι ένα μέσο που όχι μόνο παίρνει θέση, όχι μόνο έχει άποψη, αλλά διαμορφώνει και την κοινή γνώμη.

Ο μύθος επιρροής του Συγκροτήματος χτίστηκε με πολύ κόπο και ακόμη πιο πολύ μελάνι από τον Χρήστο Λαμπράκη, συνεχίστηκε από τον Σταύρο Ψυχάρη και η δύναμη της ναυαρχίδας του Τύπου επιβεβαιώθηκε και επί Βαγγέλη Μαρινάκη (ο τελευταίος άλλωστε είναι ειδικός στο αντικείμενο ως εφοπλιστής).

Τα «ΝΕΑ» άντεξαν, παρά τη μετακίνηση κατά 180 μοίρες της γραμμής από την Κεντροαριστερά στην Κεντροδεξιά. Η αλλαγή ενός γράμματος στον διακριτικό τίτλο (ΔΟΜ από ΔΟΛ) ήταν αρκετή για να στραφεί το σύνολο του δημοσιογραφικού δυναμικού από τη σοσιαλδημοκρατία στον νεοφιλελευθερισμό.

Τελευταίος των Μοϊκανών -πιστός στις ιδεολογικές του αρχές- ο Αντώνης Καρακούσης, που δεν ακολούθησε την εν μιά νυκτί μεταμόρφωση των συναδέλφων του. Εξίσου αμετακίνητος από τις σκληρές και ενίοτε δηκτικές θέσεις που συστηματικά αναπτύσσει για τα δημόσια πράγματα και ο Γιάννης Πρετεντέρης.

Παρά την ενσωμάτωση στη γραμμή της μητσοτακικής Ν.Δ., το δυναμικό της εφημερίδας παρέμεινε top. Πρώτος στις επιλογές μου ο εκ Θεσσαλονίκης συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης, ο συναπόφοιτος και φίλος Χρήστος Χωμενίδης, ο απολαυστικός Σταμάτης Φασουλής, η Λένα Διβάνη, η Σώτη Τριανταφύλλου, ο Δημήτρης Μανιάτης, και αναλυτές όπως ο Κώστας Φίλης.

Ομως, παρά τους προαναφερθέντες Galacticos, τα «ΝΕΑ» θα επανακτούσαν την αίγλη τους, θα διεύρυναν το κοινό τους και πιθανότατα την κυκλοφορία τους, αν κρατούσαν λίγο καλύτερα τις ισορροπίες και γίνονταν πιο αυστηρά στις αρχές της σύγχρονης δημοσιογραφίας. Αρχές που το Project Syndicate π.χ., κείμενα του οποίου τα «ΝΕΑ» εκπροσωπούν, τηρεί απαρέγκλιτα.

Δύο από αυτές είναι η αναλογικότητα στο μέγεθος παρουσίασης μιας είδησης και η προτεραιοποίηση των θεμάτων με βάση το ειδικό τους βάρος. Είμαι ο τελευταίος που θα κάνει μαθήματα σύνταξης στον πολύπειρο και ικανότατο Γιώργο Μαντέλα, αλλά ανατρέχοντας στο αρχείο μου (ναι, κρατάω ακόμη χάρτινα αποκόμματα) για να γράψω ένα κομμάτι για τους συνωμοσιολόγους, βρήκα ένα κείμενο της Πέπης Ραγκούση για τον Γρηγόρη Πετράκο που έγινε αρχικά γνωστός ως το νέο ταλέντο του «Fame Story» και αργότερα ως σύντροφος της Τάμτα και μετέπειτα της Θεοφανίας Παπαθωμά.

Πιο πρόσφατα, έσπασε τα κοντέρ στο youtube με δύο 25άλεπτα βίντεο, όπου «έτριψε στα μούτρα των διάφορων επιστημόνων τις δικές του στατιστικές μελέτες», που αποδεικνύουν ότι ναι μεν ο κορονοϊός υπάρχει, αλλά είναι κάτι (με δικά του λόγια) οριακά πιο σοβαρό από το συνάχι ή τη βαρυστομαχιά. Γι’ αυτό και μας εξήγησε το «τέχνασμα αύξησης κρουσμάτων» («ΤΑ ΝΕΑ ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ», 7-8 Νοεμβρίου, σελ. 66).

Το κείμενο/προφίλ κλείνει αποδομώντας τον πλήρως με τις εξής δυο προτάσεις: «Το μεγάλο βήμα όμως το έκανε την Πρωτομαγιά, όταν αποφάσισε να βγει με το πρόσωπό του σε βίντεο [νέο;] για να μας πει ότι δεν φοβάται, διότι ο φόβος εγείρει εγωικά ερωτήματα». Ε, έχουν και οι καλλιτέχνες τα θεματάκια τους με αυτήν την ανεργία που τους βασανίζει.

Η τελευταία «σπόντα» χρησιμοποιήθηκε από πολλούς δημοσιολογούντες και για την αποδόμηση των καταγγελλόντων του ελληνικού #MeToo, καθώς οι περισσότεροι είναι άνεργοι καλλιτέχνες ή αθλητές. Ο υπόγειος -και άδικος- συνειρμός που επιδιώκεται είναι: «αργία μήτηρ πάσης κακίας» ή, επί το λαϊκότερον, «δουλειά δεν είχε ο διάβολος, πείραζε τα παιδιά του»… Δηλαδή εστιάζουν σε ένα ενδεχόμενο κίνητρο και όχι στη σοβαρότατη ουσία. Και υπονοούν ότι επιδιώκουν και 15 λεπτά δημοσιότητας για να αυτοδιαφημιστούν. Αρα οι προθέσεις τους δεν είναι διάφανες και επομένως και οι καταθέσεις τους θολές ή έωλες.

Ξέρετε πολλούς που θα περνούσαν το «βασανιστήριο της αυτο-έκθεσης» για ένα μεροκάματο του τρόμου που παίρνει -όταν το παίρνει- η μεγάλη πλειονότητα των καλλιτεχνών;

Ξέρετε πολλούς που θα ομολογούσαν ότι κακοποιήθηκαν λεκτικά (όπως η Ζέτα Δούκα) ή ακόμη χειρότερα βιάστηκαν (όπως η Σοφία Μπεκατώρου) και θα ξαναζούσαν τον εφιάλτη τους, για να τραβήξουν τα φώτα της δημοσιότητας;

Ξέρετε πολλές και πολλούς που θα τολμούσαν να τα βάλουν με το Σύστημα των Media, όταν οι καταγγελλόμενοι είναι πανίσχυροι θεατράνθρωποι, παραγωγοί, σκηνοθέτες και διευθυντές καναλιών, που ακριβώς τις θέσεις αυτές εκμεταλλεύτηκαν για να ασκήσουν βίαια την εξουσία τους στα θύματα;

Ξέρετε ιδανικούς αυτόχειρες που για μερικές δεκάδες likes στο instagram θα διακινδύνευαν να γίνουν βορά ενσωματωμένων δημοσιογράφων;

Εγώ όχι.

Αυτό που ξέρω όμως είναι ότι όταν δίπλωσα το κείμενο για να το βάλω στον φάκελό του, βρέθηκα μπροστά σε μια μεγάλη έκπληξη/αποκάλυψη! Το μάτι μου έπεσε στην πάνω δεξιά γωνιά της πίσω σελίδας (σελ. 65), με τίτλο στήλης «Επικαιρότητα εν τάχει» και υπότιτλο «Κατάθεση Βενιζέλου για την υπόθεση Novartis», ένα κείμενο μόλις 130 λέξεων.

Για ένα τόσο σοβαρό θέμα, το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ κατήγγειλε ως «το μεγαλύτερο σκάνδαλο της Μεταπολίτευσης (!) στήθηκαν 10 κάλπες στη Βουλή (!) για την παραπομπή των υπευθύνων (;), ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Σαμαρά, Ευάγγελος Βενιζέλος, και αφορούσε «μείζονα ζητήματα, που πέρα από το πεδίο των ποινικών ευθυνών συνδέονται με τη συστηματική προσπάθεια αλλοίωσης θεμελιωδών αρχών και θεσμών του δημοκρατικού πολιτεύματος και του κράτους δικαίου», αφιερώθηκε 1/3 μονόστηλου στα κοινωνικά δίπλα σε ένα θέμα που αφορούσε -συμβολικά και ίσως αυτοσαρκαστικά- την Ουγκάντα. Αντίθετα, το κείμενο για τον Πετράκη ήταν ολοσέλιδο, με εικονογράφηση και δεκαπλάσιο μέγεθος (πάνω από 1.000 λέξεις).

Αν αυτό είναι υπόδειγμα δημοσιογραφίας που δεν εκμεταλλεύεται τα celebrities για «ευπώλητη χαρά» (λόγια της κυρίας Ραγκούση), τότε «υπάρχει ένα ακόμη μεγαλύτερο ζήτημα προστασίας της ποιότητας της δημοκρατίας μας» (λόγια του Ευάγγ. Βενιζέλου, τον οποίο τιμώ ως ακαδημαϊκό δάσκαλο και οξυδερκή πολιτικό και απορώ πώς τόσοι και τόσοι «άριστοι» καταλαμβάνουν έδρανα του Κοινοβουλίου και όχι αυτός.

Το πρόβλημα διογκώνεται όταν τα mainstream μέσα παρασύρονται και αναπαράγουν τον ανορθολογισμό των social media του διαδικτύου. Μήπως, αγαπητοί φίλοι των «ΝΕΩΝ», ήρθε η ώρα της αυτοκριτικής;

ΥΓ. Το κείμενο είναι αφιερωμένο στους Πολιτικούς Αρχηγούς και στην τελευταία συζήτηση στη Βουλή με το ίδιο ταλαιπωρημένο θέμα: «η Ποιότητα της Δημοκρατίας».

* Πρόεδρος FORUM2020.GR