«Διότι δεν συνεμορφώθην…»

ὡς καὶ σὲ μένα, σὲ μένα ἀκόμα ποὺ σᾶς ἱστορῶ ἀντισταθεῖτε. Τότε μπορεῖ βέβαιοι νὰ περάσουμε πρὸς τὴν Ἐλευθερία.

«Η Διαθήκη μου», Μιχάλης Κατσαρός

Η τέχνη λειτουργεί καταλυτικά στην καλλιέργεια της ψυχής, του πνεύματος, του ανθρώπου γενικότερα, όμως το τι μπορεί να θεωρηθεί τέχνη είναι μια μεγάλη συζήτηση και τα «μέτρα» είναι ρευστά, καθώς πρόσφατα μάθαμε ότι μπορεί να… υποκινεί καταστάσεις βίας ή μίσους, να δημιουργεί προβληματισμό, θόρυβο, να ταράζει τα νερά. Φθάσαμε να διώκονται καλλιτέχνες διεθνώς για το καλλιτεχνικό τους προϊόν.

Θυμάμαι μετά την πτώση της χούντας πολλοί καλλιτέχνες διηγούνταν ιστορίες, όχι απλώς αστείες, αλλά γελοίες στην προσπάθειά τους να ξεφύγουν και να ξεγελάσουν τη λογοκρισία, η οποία κυρίως ασκείτο από ένστολους του τότε καθεστώτος.

Θεωρώ καθήκον να «συνδράμω» με δημιουργικές προτάσεις για τον ορισμό πλαισίου το οποίο θα έστελνε στο πυρ το εξώτερο καλλιτέχνες και καλλιτεχνικά προϊόντα τα οποία απειλούν την έννομη τάξη, καθώς πολλοί έχουν εισέλθει στις τάξεις των αστών και προσπαθούν να αλλοιώσουν το σύστημα εκ των έσω, ως άλλος στρατηγός Καρβάλιο. Αναλυτικά:

1. Ασματα πασίγνωστα ανατρεπτικά (π.χ. «Bella Ciao») και επαναστατικά που παραπέμπουν σε ενέργειες κατά της έννομης τάξης: Μπορεί να συνταχθεί πλήρης κατάλογος και να κατατεθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες. Πέρα από αυτά, όμως, υπάρχουν και άσματα φαινομενικά αθώα, τα οποία κρύβουν κώδικες εξέγερσης και υποκίνησης της βίας, π.χ. το γνωστό άσμα του Λουκιανού Κηλαηδόνη «Τα ’μπλέξε ο Λουκάς με την Αννέτα…», γιατί άραγε «τα έμπλεξε» και γιατί «Λουκάς»; Μήπως οδηγεί σε άνομες ενέργειες; Αλλά και εκκλησιαστικοί ύμνοι όπως: «Πλούσιοι επτώχευσαν και επείνασαν, οι δε εκζητούντες τον Κύριον ουκ ελαττωθήσονται παντός αγαθού», 33ος ψαλμός Δαυίδ (μτφρ.: Πλούσιοι κατάντησαν στη φτώχεια και πείνασαν, όσοι όμως ζήτησαν με πόθο τον Κύριο και στήριξαν σ’ Αυτόν τις ελπίδες τους, δεν θα στερηθούν κανένα αγαθό). Οποια εξήγηση, περιττή…
2. Πολιτικά συνθήματα αστικών κομμάτων και παρατάξεων: π.χ. «Αλλαγή εδώ και τώρα» – τι θέλουν να ανατρέψουν και προς τι η αλλαγή; Ή άλλα, όπως το περίφημο «και α και ου και ΔΑΠ-ΝΔΦΚ»– το «ου» είναι επιφώνημα απαξίωσης, συνεπώς λειτουργώντας ως Δούρειος Ιππος η συγκεκριμένη παράταξη μπορεί να θέλει να ανατρέψει την καθεστηκυία τάξη.
3. Ο Εθνικός Υμνος σαφώς να αλλάξει: Να υιοθετηθεί ένα αθώο τραγουδάκι της Ελευθερίας (Αρβανιτάκη) ή έστω το «μικρό μου Πόνυ». Το «με βία μετράει τη γη» είναι σαφές ότι ωθεί τους εξεγερμένους να μετράνε το οδόστρωμα της Πανεπιστημίου με βία. Επί της ουσίας προτείνει και νέα μονάδα μέτρησης, τη βία, ανατρέποντας ακόμη και τα ισχύοντα μέτρα και σταθμά.
4. Διαφημιστικά μηνύματα συχνά είναι γραμμένα από αναρχικούς κειμενογράφους: «Μπίρα ή Κάιζερ» εξισώνει το ποτό με τον αυτοκράτορα, άρα δίνει λαβή για ανατροπή πολιτεύματος.

ΥΓ. Το παρόν γράφτηκε ακούγοντας σε cd το «Αξιον Εστί» των Οδυσσέα Ελύτη – Μίκη Θεοδωράκη· μου κόλλησε ο στίχος: «για να γυρίσει ο ήλιος θέλει δουλειά πολλή».

* Καθηγητής, επικοινωνιολόγος, συγγραφέας