Σαν σήμερα πριν από 200 χρόνια, 24 Φεβρουαρίου 1821, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας, διάβαινε τον ποταμό Προύθο, παραπόταμο του Δούναβη, που ήταν τα όρια της Ρωσίας με την Οθωμανική Αυτοκρατορία, έχοντας ήδη εκδώσει προκήρυξη για την ελληνική Επανάσταση στη Μολδοβλαχία.
Καλό είναι να θυμόμαστε την ημέρα αυτή, όπως και το γεγονός ότι σε μια πόλη της τότε Ρωσίας (σήμερα ουκρανική) την Οδησσό, ιδρύθηκε η Φιλική Εταιρεία το 1814. Με άλλα λόγια, καθοριστικός υπήρξε ο ρόλος του Ελληνισμού της Διασποράς στην προετοιμασία, οργάνωση και έναρξη της Επανάστασης, της οποίας φέτος τιμούμε τα 200 χρόνια.
Διευκρινίζω ότι η έννοια «Ελληνισμός της Διασποράς», που προϋπήρξε της εθνικής μας ανεξαρτησίας, είναι πολύ ευρύτερη εκείνης του «Απόδημος Ελληνισμός». Επισημαίνω ότι στον χώρο του Ελληνισμού της Διασποράς υπάρχουν πολύ δημιουργικές δυνάμεις, που συχνά έχουν λειτουργήσει ως οι καλύτεροι πρεσβευτές του ελληνικού πολιτισμού και των εθνικών μας θεμάτων. Σε αυτές τις δυνάμεις έχουν τα τελευταία χρόνια προστεθεί χιλιάδες νέοι και νέες με πανεπιστημιακούς τίτλους, που δίνουν ζωντάνια και σφρίγος στις απανταχού ελληνικές κοινότητες.
Δεν νοείται λοιπόν εορτασμός των 200 χρόνων της ελληνικής Επανάστασης χωρίς να έχει σε αυτόν κεντρική θέση ο Ελληνισμός της Διασποράς. Στην κατεύθυνση αυτή ο Σύνδεσμος Μπάιρον για τον Φιλελληνισμό και τον Πολιτισμό έχει προτείνει την καθιέρωση της ημέρας έναρξης της Επανάστασης του Υψηλάντη ως «Ημέρα Ελληνισμού της Διασποράς», με πολυδιάστατο περιεχόμενο αφού το πολύ μεγάλο αυτό κομμάτι του ελληνισμού ζει σε όλες τις ηπείρους και μέσα σε πολύ διαφορετικές πολιτικοκοινωνικές συνθήκες.
Τέλος, οι σχετικές εκδηλώσεις δεν θα πρέπει να είναι μόνο επετειακού και ιστορικού χαρακτήρα, αλλά να συνδέονται και με ειδικές σύγχρονες εκστρατείες, π.χ. για το πώς ο Ελληνισμός της Διασποράς συμβάλλει ή μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός φιλελληνισμού του 21ου αιώνα.
Εννοείται ότι η εκάστοτε Ημέρα Ελληνισμού της Διασποράς πρέπει να έχει και διεκδικητικό χαρακτήρα, χαρακτήρα απολογισμού και προβληματισμού για τις δράσεις της Ελληνικής Πολιτείας στον τομέα αυτό.
Είμαστε ευτυχείς για το γεγονός ότι η πρότασή μας ήρθε στην Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων με παρέμβαση του τομεάρχη Εξωτερικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., πρώην υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Κατρούγκαλου, με κατ’ αρχήν θετική ανταπόκριση από τον πρόεδρο του Σώματος Κώστα Τασούλα. Σε κάθε περίπτωση ελπίζουμε ότι η εν λόγω πρόταση θα υποστηριχτεί από όλες τις πτέρυγες της Βουλής.
* πρόεδρος του Συνδέσμου Μπάιρον για τον Φιλελληνισμό και τον Πολιτισμό
