Πού τριγυρνάς σ’ αυτόν τον λάκκο;

Κανείς δεν είπε ότι η αλήθεια παίζει μόνη της το παιχνίδι του δημόσιου διαλόγου και των επιχειρημάτων. Ομως, κάτω από ορισμένες εύλογες προϋποθέσεις, οι περισσότεροι πιστεύουν ότι -κάποια στιγμή- η αλήθεια κυριαρχεί πάνω στο ψέμα. Στη Γ’ Ελληνική Δημοκρατία φαίνεται να μην ισχύει αυτή η αρχή. Προς το παρόν, γίνεται κάτι άλλο. Ετσι, ο νόμος για τη «μεταρρύθμιση στα Πανεπιστήμια» πέρασε στο Κοινοβούλιο με τις ψήφους της Ν.Δ. και της Ελληνικής Λύσης.

Και όλοι όσοι αντιτάχθηκαν -τόσο στον τρόπο όσο και στο πνεύμα αυτής της ανατροπής του εμπεδωμένου κοινωνικού συμβολαίου από συστάσεως του νέου ελληνικού κράτους μεταξύ ελληνικής κοινωνίας και ελληνικού Πανεπιστημίου- βιώνουν την ανατροπή των ισορροπιών, μάχονται πλέον για τις αποχρώσεις, πάνω σε ένα θέμα που πολώνει και που, πιθανότατα, θα καθορίσει το μέλλον των ποιοτήτων της Ανώτατης Εκπαίδευσης και την αξιοπρέπεια της πιο σημαντικής και δυναμικής μερίδας του πληθυσμού.

Στο YouTube υπάρχει ένα σύντομο βίντεο 22,55 λεπτών σε σκηνοθεσία της Κατερίνας Ευαγγελάκου και με επιστημονική επιμέλεια του καθηγητή της Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας του ΕΚΠΑ, Βαγγέλη Καραμανωλάκη, με τίτλο «Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών: το χρονικό μιας διαδρομής, 1837-2017» (με υπότιτλους).

Το βίντεο δείχνει την πορεία του Πανεπιστημίου στην Ελλάδα, από τα προεπαναστατικά χρόνια έως τις μέρες μας με εδραιωμένες πλέον τις δυνατότητες αναπαραγωγής του ίδιου του θεσμού του Πανεπιστημίου (με μεταπτυχιακά, διδακτορικά, έρευνα, διεύρυνση της γνώσης, καινοτομία, διεθνείς δικτυώσεις κ.λπ.). Δείχνει επίσης ότι το Πανεπιστήμιο ουδέποτε ήταν αποκομμένο από τις ιστορικές περιπέτειες του κράτους και από τους αγώνες της κοινωνίας για την ενδυνάμωσή της, την ευημερία του συνόλου, την κοινωνική κινητικότητα, την υγεία, την παιδεία, αλλά και τη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη, την ανάπτυξη, την προκοπή, την εθνική ανάταση και αξιοπρέπεια.

Υπάρχει και το βίντεο που διακίνησε η Νέα Δημοκρατία για το Πανεπιστήμιο. Η εικόνα που απευθύνει στους πολίτες είναι η εξής: «Το ελληνικό Πανεπιστήμιο είναι χώρος βανδαλισμών, εκφοβισμού, κλοπών, παραεμπορίου, διακίνησης ναρκωτικών, προπηλακισμών, ανομίας, εκφοβισμού και απαξίωσης. Ολα αυτά δεν έχουν θέση στα πανεπιστήμιά μας». Η κυβέρνηση, με τις εικόνες που απομονώνει και προβάλλει, απαξιώνει ακόμα περισσότερο το υποχρηματοδοτούμενο δημόσιο πανεπιστήμιο και επιτρέπει στη γιαγιά να ρωτάει το εγγόνι της «Πού τριγυρνάς σ’ αυτόν τον λάκκο, παιδί μου;».

Βεβαίως αυτό που αποσιωπά αυτή η στρεβλή εικόνα για το ελληνικό Πανεπιστήμιο είναι ότι τα «δεινά της μεταπολίτευσης που ταλαιπωρούν τα Πανεπιστήμιά μας για σχεδόν μισό αιώνα» δεν προέκυψαν ξαφνικά. Ούτε ήταν αποτέλεσμα της περιόδου διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ ή του κακορίζικου Γαβρόγλου όπως υποστηρίζει η κυβερνητική πλευρά. Η ψήφιση του νομοσχεδίου με τίτλο «Εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, Προστασία της Ακαδημαϊκής Ελευθερίας, Αναβάθμιση του Ακαδημαϊκού Περιβάλλοντος και λοιπές διατάξεις» έχει προέλευση, έχει ταξικό χαρακτήρα, έχει εξω-πανεπιστημιακούς, αντιλαϊκούς σκοπούς, κινείται εγγύτερα στις επιλογές Ερντογάν και πέρα από τις πρακτικές των ομόλογων χωρών της Ε.Ε.

Για να έχουμε την πληρέστερη εικόνα για το πώς βλέπει η κυβέρνηση το ελληνικό Πανεπιστήμιο, ας δούμε τα λυσάρια για τις εξετάσεις που πρώτη απ’ όλες τις φοιτητικές παρατάξεις διακινεί η ΔΑΠ-ΝΔΦΚ, αλλά και τη σχετική αφίσα «Party μωρή άρρωστη, Vol 2, με 6 ευρώ». Είναι μια πηγή για να οδηγηθούμε σε καλύτερα συμπεράσματα για το «πώς θέλουμε τα Πανεπιστήμια και πώς αυτά μετατρέπονται σε χώρους δημιουργίας, ελευθερίας και γνώσης».

Η μείζων αντιπολίτευση πρότεινε ένα μορατόριουμ στη νομοθετική σπουδή της κυβέρνησης εν μέσω πανδημίας. Δεν έγινε αποδεκτό. Ηδη, η Σύγκλητος του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου θέτει ζήτημα αντισυνταγματικότητας της φύλαξης των Πανεπιστημίων από όργανα που δεν ανήκουν στις πανεπιστημιακές κοινότητες.

Ολα τα ευρωπαϊκά πανεπιστημιακά ιδρύματα και οι Ευρωπαίοι υπουργοί για την εκπαίδευση κοιτούν την Ελλάδα και τα καμώματα της ελληνικής κυβέρνησης: η παρουσία αστυνομικών για την προστασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας στους πανεπιστημιακούς χώρους είναι ένα μέτρο παγκοσμίως αδιανόητο για δημοκρατικές χώρες, ακριβώς επειδή στη ρίζα του έχει την κυβερνητική προπαγάνδα: ότι το Πανεπιστήμιο είναι αυτό που δείχνει το βίντεο της Νέας Δημοκρατίας και όχι αυτό που δείχνει το βίντεο των Ευαγγελάκου-Καραμανωλάκη. Και επιπλέον γιατί η εφαρμογή του θα αποσπάσει πόρους από την έρευνα και θα τους στρέψει στην εγκατάσταση των αστυνομικών και σε εξοπλισμούς επιτήρησης και ελέγχου.

Φαίνεται η κυβέρνηση δεν ενδιαφέρεται για το ότι, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, σύμφωνα με τον Δείκτη Δημοκρατίας (democracy index) του «Economist», η χώρα βρίσκεται στην κατηγορία των κρατών που χαρακτηρίζονται ως «ελαττωματικές δημοκρατίες». Ούτε ποτέ παραδέχθηκε τις ευθύνες του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας στα «δεινά της μεταπολίτευσης» και στη δεκάχρονη ελληνική κρίση. Και, στην πανδημία, συνεχίζει να υπονομεύει τη χώρα.