ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Ανδρέας Θεοδωρακόπουλος*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

«Δεν έμαθες τι συμφορά μάς ήλθε στο κεφάλι;

Νέες συμβούλων εκλογές θα έχουμε και πάλι.

Ακόμη δε συχάσαμε από την πρώτη φούρια,

και «Δεύτε προσκυνήσωμεν» τρεχάματα καινούργια.

«Ο Φασουλής», Γεώργιος Σουρής

Μετά το τέλος της τυραννίας του Πεισίστρατου εμφανίστηκε στο προσκήνιο ο Κλεισθένης. Το 508 π.Χ. εμπνεύστηκε τη δημοκρατική μεταρρύθμιση της Αθήνας, η οποία στηρίζεται σε δύο πυλώνες. Στη λειτουργική, όπου η Αττική χωρίστηκε σε τρεις βασικούς δήμους (το άστυ, τα παράλια και τη μεσογαία), και με το σύστημα των τριττυών που καθιέρωσε, οι πλούσιοι ευγενείς έπαψαν να αποτελούν μόνοι τους μια ισχυρή τάξη, αναμείχθηκαν με τους υπόλοιπους πολίτες, ανέδειξε την Εκκλησία του Δήμου και καθιέρωσε τον οστρακισμό. Ετσι η κληρονομική διαδοχή έπαψε να υφίσταται και γεννήθηκε η Δημοκρατία. Οι πολίτες πια έχουν το δικαίωμα και την υποχρέωση να συμμετέχουν στη διακυβέρνηση του κράτους. Με το μέτρο αυτό ο Κλεισθένης «έδωσε την πολιτεία στον λαό», όπως έγραψε αργότερα ο Αριστοτέλης.

Ο «Κλεισθένης» για την Τοπική Αυτοδιοίκηση (ν. 4555/2018), με τον οποίο διεξήχθησαν οι αυτοδιοικητικές εκλογές του 2019, φιλοδοξούσε να φέρει μια νέα πνοή στη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Το κύριο εγχείρημά του ήταν η ενεργοποίηση και η συμμετοχή των πολιτών στις τοπικές υποθέσεις του δήμου και της περιφέρειάς τους, αλλά και η ποιοτική αναβάθμιση της Τ.Α.:

  • α. Θεσμοθέτησε το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής,
  • β. Προωθήθηκε η ιδέα της συνεργασίας και της σύγκλισης,
  • γ. Ενίσχυσε τον λόγο της Αυτοδιοίκησης στο νομοθετικό έργο,
  • δ. Εδωσε τη δυνατότητα δημοψηφισμάτων,
  • ε. Αποσυνέδεσε την εκλογή κοινοτικών συμβουλίων από τις δημοτικές παρατάξεις,
  • στ. Ενίσχυσε τον θεσμό της συνέλευσης των κατοίκων,
  • ζ. Εφάρμοσε την «αρχή της εγγύτητας της διοίκησης», δηλαδή η άσκηση δημόσιων αρμοδιοτήτων να ανήκει κατά προτίμηση στις πλησιέστερες αρχές στον λαό-πολίτη,
  • η. Αμβλυνε την ανισότητα και κυρίως τη μη αντιπροσώπευση του πολίτη και των γεωγραφικών περιοχών, τις οποίες προκάλεσε ο νόμος «Καλλικράτης».

Ομως η νέα εξουσία επιθυμεί και επιδιώκει τον ολοκληρωτικό κάθετο έλεγχο όλης της πολιτικής πυραμίδας. Ενα συγκεντρωτικό κράτος το οποίο θα ξεγελά τους πολίτες βάζοντάς τους να ψηφίσουν για να εκλέξουν αντιπροσώπους στα επίπεδα άσκησης εξουσίας, οι οποίοι όμως θα πρέπει να ανήκουν στην ίδια παράταξη, ιδανικά στη δική της. Η απελευθέρωση των νέων ρευμάτων, των κοινωνικών δυνάμεων, η ενασχόληση νέων ανθρώπων, ανεξάρτητων ιδεολογικά, καταπνίγεται σε μια αναγκαστική ένταξη ή επανένταξη στην όποια παράταξη.

Παράλληλα εκμηδενίζει τα τοπικά συμβούλια, καταργεί τα τοπικά συμβούλια της έδρας του δήμου, επαναπροσδιορίζει το σύστημα ως δημαρχοκεντρικό. Αν ασπαζόμαστε τις πολιτικές ελευθερίες, τη δημοκρατία ως μέγιστη και ηθικότερη διαδικασία, θα έπρεπε τα τοπικά συμβούλια, ως εγγύτερα στον πολίτη, να αποκτήσουν εξουσία, λόγο και φωνή, θέση στο δημοτικό συμβούλιο, υποχρέωση υποβολής προτάσεων και κυρίως ευθύνη.

Ο νόμος «Κλεισθένης», η Δημοκρατία και τα τοπικά συμβούλια δεν παρενοχλήθηκαν απλώς από την πατερναλιστική διοίκηση αλλά κακοποιήθηκαν στο έπακρο. Ηρθε και η πανδημία, σαν βούτυρο στο ψωμί του λουδοβίκειου κρατισμού.

Ο κρατικός συγκεντρωτισμός στα καλύτερά του, ντυμένος με τη ρομφαία της Δημοκρατίας…

■ Το κείμενο γράφτηκε ενώ ακουγόταν το «Τραγούδι του αποχωρισμού» (Auld Lang Syne)

* Καθηγητής, πρόεδρος του Τοπικού Συμβουλίου Κοινότητας Αφιδνών