• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    25°C 21.6°C / 26.3°C
    0 BF
    40%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.2°C / 22.8°C
    1 BF
    63%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.0°C / 24.3°C
    2 BF
    55%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    0 BF
    42%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.1°C / 19.9°C
    1 BF
    64%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.6°C / 22.1°C
    1 BF
    48%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.4°C / 20.1°C
    1 BF
    52%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.6°C / 21.6°C
    1 BF
    52%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.2°C / 24.8°C
    4 BF
    71%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.9°C / 24.9°C
    2 BF
    41%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.3°C / 24.9°C
    4 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    21°C 18.6°C / 22.3°C
    0 BF
    78%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.9°C / 22.9°C
    2 BF
    53%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.5°C / 20.9°C
    2 BF
    56%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    22°C 19.5°C / 21.7°C
    1 BF
    46%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 20.8°C / 25.4°C
    2 BF
    63%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.4°C / 26.5°C
    1 BF
    43%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    22°C 18.8°C / 22.1°C
    1 BF
    66%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.7°C / 22.8°C
    1 BF
    90%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.8°C / 17.8°C
    1 BF
    24%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ιστορική ψευδαίσθηση υψηλού κινδύνου η κεφαλαιοποίηση της επικουρικής ασφάλισης

  • A-
  • A+
Από τριάντα μελέτες αντίστοιχων χωρών, που μετά την αποτυχία της κεφαλαιοποίησης της κοινωνικής ασφάλισης επέστρεψαν με υψηλό κόστος στο διανεμητικό σύστημα, αποδεικνύεται με τον πιο αποκαλυπτικό τρόπο ότι η επανάληψη αντίστοιχης επιλογής στη χώρα μας θα στεφθεί με αποτυχία και με αντίστοιχο υψηλό κόστος θα επιστρέψει στο δημόσιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Το εγχείρημα της κεφαλαιοποίησης της επικουρικής κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα συνοδεύεται, μεταξύ των άλλων, εκ μέρους κυβερνητικών παραγόντων από λανθασμένα επιχειρήματα, εννοιολογικές συγχύσεις, ποσοτικοποιημένες παραλείψεις και σοβαρές θεσμικές παρεκκλίσεις του Συντάγματος (άρθρο 20, παράγρ. 5) των αποφάσεων (2287/2015 και 1890/2019) του ΣτΕ και της πρόσφατης κοινωνικο-ασφαλιστικής νομοθεσίας (Ν.4670/2020, άρθρο 20).

Στην κατεύθυνση αυτή, μεταξύ των άλλων, υποστηρίζεται λανθασμένα «ότι μεγάλο μέρος των εισφορών των ασφαλισμένων θα επενδυθεί στην ελληνική οικονομία με αποτέλεσμα ταχύτερους ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης, περισσότερες θέσεις εργασίας, υψηλότερη παραγωγικότητα, υψηλότερους μισθούς και υψηλότερα έσοδα για τον Κρατικό Προϋπολογισμό». Ομως, το επιχείρημα αυτό, όπως και άλλα επιχειρήματα που έχουν διατυπωθεί (π.χ. αντιμετώπιση δημογραφικού κινδύνου, ενδυνάμωση της αλληλεγγύης των γενεών, αύξηση των συντάξεων κ.λπ.) παρά την υποχρέωση που απορρέει από σχετικές Οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης (IORP II- ενσωμάτωση στον Ν.4680/2020), δεν βασίζεται σε ποσοτικοποιημένα δεδομένα και εκτιμήσεις για το κόστος μετάβασης (62 δισ. ευρώ) και την επίπτωσή του στην αύξηση του δημόσιου χρέους, τη δημοσιονομική αποσταθεροποίηση της χώρας που θα επιφέρει στα δημόσια οικονομικά της χώρας το επίπεδο των χορηγούμενων επικουρικών συντάξεων κ.λπ.

Σύμφωνα με σχετικές μελέτες που έχουν εκπονηθεί σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο από το 2000 και μέχρι το 2020 δεν έχει αποδειχθεί και υποστηριχθεί τεχνικά και επιστημονικά ότι η μετάβαση από το διανεμητικό σύστημα αλληλεγγύης των γενεών σε κεφαλαιοποιητικό σύστημα καθορισμένων παροχών προκαλεί αύξηση της εθνικής αποταμίευσης και της παραγωγικότητας της εργασίας. Για παράδειγμα, στη Χιλή το 1980, όπου το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης λειτουργούσε με το διανεμητικό σύστημα, ο δείκτης εθνικής αποταμίευσης ήταν 21%.

Από το 1981 που η συγκεκριμένη χώρα εισήγαγε υποχρεωτικά (εκτός του στρατού και των σωμάτων ασφαλείας) το κεφαλαιοποιητικό σύστημα των ατομικών λογαριασμών, ο αντίστοιχος δείκτης το 1991 ήταν 18,8% (Brown, 2000, Security for Social Security: Is prefunding the answer?). Επίσης, σε άλλη έρευνα (Holzmann 1997) αναφέρεται ότι «η άμεση επίδραση της κεφαλαιοποίησης της κοινωνικής ασφάλισης στην ιδιωτική αποταμίευση ήταν πολύ χαμηλή μέχρι και αρνητική». Το ίδιο, ο Hughes (1999) σε δημοσίευσή του, η οποία προέκυψε από τη συγκριτική ανάλυση 16 χωρών, αναδεικνύει ότι δεν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των περιουσιακών στοιχείων των συνταξιοδοτικών ταμείων και της καθαρής εθνικής αποταμίευσης.

Στο ίδιο συμπέρασμα έχει καταλήξει και έρευνα (1998) της Διεθνούς Ενωσης Κοινωνικής Ασφάλισης (ISSA). Επιπρόσθετα, σε παρόμοιες έρευνες αναδεικνύεται το συμπέρασμα ότι η επένδυση των αποταμιεύσεων των εισφορών των ασφαλισμένων στο κεφαλαιοποιητικό σύστημα δεν συσχετίζονταν με την αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας, σε αντίθεση με τα επιχειρήματα που διατυπώνονται σήμερα στην Ελλάδα από κυβερνητικούς παράγοντες.

Από την άποψη αυτή είναι χαρακτηριστική η έρευνα που διεξήγαγε το Πανεπιστήμιο Βελιγραδίου σε συνεργασία με τη Διεθνή Ενωση Κοινωνικής Ασφάλισης (ISSA), όταν η Σερβία εξέταζε (2011) να κεφαλαιοποιήσει ένα τμήμα της διανεμητικής κοινωνικής ασφάλισης. Η έρευνα ως συμβουλευτική προς την τότε κυβέρνηση της Σερβίας κατέληγε στο συμπέρασμα ότι «η αντικατάσταση τμήματος του διανεμητικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης από τους κεφαλαιοποιητικούς ατομικούς λογαριασμούς αποτελεί ένα εγχείρημα υψηλού κινδύνου».

ΕΠΕΞΗΓΩΝΤΑΣ η συγκεκριμένη έρευνα το γενικό της συμπέρασμα, αναφέρει ότι «το κόστος μετάβασης και οι συνέπειες στην οικονομία θα αφορούσαν τα πρώτα 40 χρόνια, ενώ τα ενδεχόμενα οφέλη για την οικονομία θα παρουσιάζονταν μετά από 80 χρόνια», συμπληρώνοντας ότι το κόστος μετάβασης είναι αναπόφευκτο και θα καταβληθεί από την οικονομία και την κοινωνία, ενώ τα ενδεχόμενα οφέλη είναι εντελώς αβέβαια. Επιπλέον, η συγκεκριμένη έρευνα αναφέρει ότι σε όρους διαχείρισης κινδύνων (risk management) το εγχείρημα της μερικής κεφαλαιοποίησης της κοινωνικής ασφάλισης είναι πολύ πιο υψηλού κινδύνου από το καθαρό διανεμητικό σύστημα και αυτό γιατί η κεφαλαιοποίηση εμπεριέχει και τους πρόσθετους κινδύνους των επενδύσεων των κεφαλαιαγορών καθώς και το σημαντικό κόστος των λειτουργικών κινδύνων.

Επίσης, η έρευνα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι οι καθαρές αποδόσεις των επενδύσεων ήταν μικρότερες σε σχέση με την οικονομική ανάπτυξη και την παραγωγικότητα της εργασίας που αποτελούν τους δείκτες απόδοσης του διανεμητικού συστήματος. Τέλος, οι συντάκτες της έρευνας συνιστούσαν στη σερβική κυβέρνηση, σύμφωνα με την εμπειρική ανάλυση των στοιχείων των χωρών της αναπτυσσόμενης Ευρώπης (emerging Europe) και τα αποτελέσματα του εγχειρήματος της κεφαλαιοποίησης της κοινωνικής ασφάλισης σε αυτές, να ακολουθήσει την πρακτική των Ευρωπαϊκών αναπτυγμένων χωρών, οι οποίες εστιάζουν τις κοινωνικο-ασφαλιστικές τους παρεμβάσεις στην μακροχρόνια ισορροπία του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης διαμέσου παραμετρικών αλλαγών, συμπληρώνοντας παράλληλα το δημόσιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης με την προαιρετική ασφάλιση του δεύτερου πυλώνα της επαγγελματικής ασφάλισης (ISSA, Nikola Altiparmakov, 2011, A Macro-financial analysis of pension system reforms in Emerging Europe: The Performance of IRAs and policy lessons for Serbia).

ΜΕ ΑΛΛΑ ΛΟΓΙΑ, από τις διεθνείς βιβλιογραφικές αναφορές, τις τριάντα μελέτες (case study) των αντίστοιχων χωρών, που μετά την αποτυχία της επιλογής της κεφαλαιοποίησης της κοινωνικής ασφάλισης, επέστρεψαν με υψηλό οικονομικό-κοινωνικό-συνταξιοδοτικό κόστος στο διανεμητικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και στα δημόσια ασφαλιστικά ταμεία, αποδεικνύεται με τον πιο αποκαλυπτικό τρόπο ότι η επανάληψη αντίστοιχης επιλογής στην χώρα μας, που στη διεθνή εμπειρία και πρακτική έχει καταγραφεί ως απολύτως ανεπιτυχής, θα στεφθεί με αποτυχία και με αντίστοιχο υψηλό κόστος θα επιστρέψει στο δημόσιο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, συμβάλλοντας στην περαιτέρω επιδείνωση των δημοσιονομικών και χρηματοδοτικών προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας και της κοινωνικής ασφάλισης αντίστοιχα.

* ομότ. καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
** δρ Παντείου Πανεπιστημίου

ΑΠΟΨΕΙΣ
Το άγος των εκκρεμών συντάξεων
Το κυβερνητικό σχέδιο εκκαθάρισης των εκκρεμών συντάξεων είναι καταδικασμένο σε παταγώδη αποτυχία: χαρακτηρίζεται από μυωπική μονομέρεια και στηρίζεται σε παιδαριώδεις παραδοχές
Το άγος των εκκρεμών συντάξεων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μείωση συντάξεων για παλιούς, εξαπάτηση για νέους ασφαλισμένους
Κυβερνητικό σχέδιο ιδιωτικοποίησης της επικουρικής ασφάλισης ● Οι νεοεισερχόμενοι στην εργασία –και όσοι ήδη εργαζόμενοι επιθυμούν– θα καταθέτουν τι εισφορές σε κερδοσκοπικά κεφάλαια, ιδιωτικές ασφαλιστικές...
Μείωση συντάξεων για παλιούς, εξαπάτηση για νέους ασφαλισμένους
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σε κυβερνητική «καραντίνα» 200.000 συνταξιούχοι
Οι συνταξιούχοι, μετά τους ανέργους, έχουν υποστεί τις δραματικότερες περικοπές τα τελευταία 10 χρόνια. Ομως τα βάσανα δεν σταματούν εδώ. Καθημερινά πιέζονται όλο και περισσότερο.
Σε κυβερνητική «καραντίνα» 200.000 συνταξιούχοι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ποιος θα πληρώσει τα αναδρομικά;
Ενώ στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας ο ιδιωτικός τομέας λιμοκτονεί και η νεολαία μεταναστεύει, μπορούν να δικαιώνονται οι συνταξιούχοι που έχουν ένα σταθερό εισόδημα και μπορούν να βιοπορίζονται στις...
Ποιος θα πληρώσει τα αναδρομικά;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κοινωνική δικαιοσύνη για τους συνταξιούχους
Η κυβέρνηση έχει βαρύτατες ευθύνες για τις εξελίξεις στο θέμα των αναδρομικών. Οφείλει μια τεράστια έμπρακτη «συγγνώμη» προς τους συνταξιούχους. Οφείλει να επεκτείνει άμεσα την ισχύ των δικαστικών αποφάσεων σε...
Κοινωνική δικαιοσύνη για τους συνταξιούχους

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας