Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα

Οταν υπουργός εμφανίζεται on camera με πρόσωπο ψυχάκια, για να κουνήσει το δάχτυλο στους «παραβάτες» των μέτρων Covid για τις γιορτές, μάλλον έχει ο ίδιος σοβαρό πρόβλημα σύγχυσης του προσώπου-ψυχάκια με τον θεσμικό ρόλο του.

Οταν υπουργός χαίρεται δημόσια για το πόσο καλά τα πάει η χώρα με την πανδημία, μάλλον έχει ο ίδιος σοβαρό πρόβλημα ισορροπίας.

Οταν δήμαρχος ξοδεύει (πάλι) λεφτά για να φωτίσει «σαν την καλή χαρά» πλατείες που από νωρίς τη νύχτα ρημάζουν, μάλλον έχει ο ίδιος σοβαρό πρόβλημα αναισθησίας.

Οταν κυβερνητικός εκπρόσωπος μεταμορφώνεται με περισσή άνεση και ετοιμότητα σε κατ’ επάγγελμα ντελάλη αχρείων «νέων» και τερατωδιών, μάλλον έχει ο ίδιος σοβαρό πρόβλημα με τον δείκτη νοημοσύνης του.

Οταν αναπτύσσεται ταχύτατα στην κυβέρνηση έμμονος ιός αλλεργίας στο αίτημα δημοσίευσης δημόσιων εγγράφων, μάλλον υπάρχει σοβαρό πρόβλημα ανομίας με πιθανές ποινικές απολήξεις.

Οταν από το κρατικό ταμείο πέφτουν συνεχώς εκατομμύρια σαν το χαλάζι με απευθείας αναθέσεις σε εκλεκτούς ιδιώτες, μάλλον υπάρχει σοβαρό πρόβλημα κυβερνητικής διαχείρισης συμμορίτικου τύπου.

Οταν αντικαθιστάς περιχαρής την αρετή (που φέρνει τη δόξα στον δημόσιο άνδρα) με την «ανεμελιά» (που δείχνει τη μωρία του ιδιώτη), μάλλον έχεις σοβαρό πρόβλημα με ζωτικές λειτουργίες του εγκεφάλου σου.

Οταν γιορτινό βίντεο της ΕΛ.ΑΣ. εμφανίζει αστυνομικούς να ελέγχουν τον Αϊ Βασίλη κι αυτός «αναφέρει» βεβαίωση εργοδότη του που είναι τα… παιδιά, τότε οι φύλακες της πόλης φιγουράρουν σαν «τρελοί μπάτσοι».

Οταν δεν μπορείς ούτε καν να χωρίσεις δυο γαϊδάρων άχυρο, μάλλον έχεις και σοβαρό πρόβλημα ν’ αντιγυρίσεις κάτι στους γραφιάδες αφεντάδων, που σε εξευτελίζουν λέγοντας στον κόσμο ότι σε στήριξαν ίσα για να διώξεις τον Τσίπρα από την κυβέρνηση.

Οταν αντιδράς με θυμό κακομαθημένου παιδιού, επειδή οι άλλοι γελάνε που τους λες πως ήσουν μωρό «6 μηνών πολιτικός κρατούμενος», μάλλον έχουν ριζικό πρόβλημα με την Πολιτική εκείνοι που σου έδωσαν ρόλο εχέφρονα, ικανού και σοβαρού ηγέτη.

Οταν οι τύχες του πολιτισμού είναι στα χέρια προσώπου, που αντιδρά γεμάτο κομπλεξική κακία στο άκουσμα ονόματος συνθέτη με διεθνώς εγνωσμένη αξία, τότε είναι σίγουρο πως το «κοινό» θα βλέπει μόνον κακοστημένα θεάματα σε επαρχιώτικο καφενέ.

Οταν αποκαθηλώνεις προσόντα αξιοσύνης και τίτλους γνώσης στη στελέχωση του κράτους, κάνοντάς το καρικατούρα στρατηγείου, είναι σαν να ορίζεις επιτελείς σε καιρό πολέμου από τις τάξεις κληρωτών τελευταίας εσοδείας.

Οταν στην Παιδεία φτιάχνεις σχολεία-φυλακές, που θα φρονηματίσουν τα παιδιά με μαθήματα τύπου «Εθνική-Ηθική-Θρησκευτική Διαπαιδαγώγηση», τότε δεν μπορείς παρά να ορίσεις αρμόδιο υπουργό κάποιο άτομο ειδικευμένο στον ρόλο του στρατιωτικού παπά.

Οταν κάποιος διαφημίζει βιβλία μιλώντας για «λιγούρα» που (θα πρέπει να) νιώθουν γι’ αυτά οι θεατές, τότε είναι σίγουρο ότι βλέπει την «ανάπτυξη» της χώρας όπως ο πεινασμένος ονειρεύεται τα καρβέλια.

Οταν η, ταπεινού ή υψηλού τιμήματος, ιδιωτεία αναβαθμίζεται σε χρυσό κανόνα πολιτεύεσθαι των κυβερνώντων και ο δημόσιος λόγος τους αξίζει μόνον για το πτυελοδοχείο, τότε και το σώμα των πολιτών θα μεταβληθεί σε σύμφυρμα λούμπεν ατόμων.

Αυτές οι αναφορές περιπτώσεων μπορεί να είναι αμέτρητες, γιατί οι πηγές τους πολλαπλασιάζονται. Ο τόπος αυτών των πηγών είναι οι εξουσίες της κυβέρνησης της Ν.Δ. Είναι εξουσίες που έχουν κεντρομόλο και κεντρόφυγη κατεύθυνση, αρθρώνονται σε κεντρικά και περιφερειακά δίκτυα διεκδίκησης πόρων, βρίσκονται εντεύθεν και εκείθεν συνεχώς μεταβαλλόμενων συνόρων ισχύος, συμπυκνώνουν προσωρινές διευθετήσεις μεταξύ ολοένα κερματιζόμενων τομέων, τμημάτων, πεδίων δημόσιας πολιτικής, αντανακλούν εσωκομματικούς ανταγωνισμούς.

Αυτή είναι η κατάσταση πραγμάτων που φέρνει μια πολιτική απορρύθμισης του δημόσιου και του ιδιωτικού χώρου, και της σχέσης τους, με την αναπόφευκτη εντροπία που χαρακτηρίζει μια «διακυβέρνηση εν κενώ». Το πλαίσιο μιας τέτοιας πολιτικής, βέβαια, μπορεί να υπάρχει σε πολλές άλλες χώρες.

Ομως προσλαμβάνει σε εμάς στοιχεία αξιακής, κανονιστικής ή και γνωστικής κρίσης, σαν κι αυτά που περιέχονται στις παραπάνω αναφορές περιπτώσεων. Και οι λόγοι είναι διάφοροι και διαφορετικής τάξεως, όχι με σχέση αιτιώδους-γραμμικής συνάφειας μεταξύ τους αλλά περισσότερο με βεμπεριανούς όρους μιας εκλεκτικής συγγένειας. Για παράδειγμα, πρέπει να συνυπολογιστεί η, δίκην αναπλήρωσης στερητικού συνδρόμου, βουλιμική επιθυμία της Ν.Δ. «επιστροφής στο κράτος», έχοντας προηγουμένως ξεπεράσει αναστολές διάκρισης θεμιτών και αθέμιτων μέσων γι’ αυτή την επιστροφή.

Πρέπει να συνυπολογιστεί η αντίληψη της Ν.Δ. για την αποκλειστική-εργαλειακή-ανταλλακτική σχέση της με το κράτος, χωρίς τη διαμεσολάβηση πολιτικών-κοινωνικών θεσμών στην εκπροσώπηση ισχυρών ή/και αδίστακτων συμφερόντων, πράγμα που επιφέρει ρήγματα στο κράτος δικαίου, αγοραίο κυνισμό στους αξιωματούχους της κυβέρνησης, με ιστορικές τάσεις δεξιάς αυταρχικής χειραγώγησης των πολιτικών αντιθέσεων-αντιρρήσεων, διάβρωσης βασικών αρχών πολιτικής λογοδοσίας, αντιθεσμικών κέντρων ισχύος.

Πρέπει επίσης να συνυπολογιστεί ο τρόπος ανάδειξης/διαμόρφωσης και η διάρθρωση του σημερινού τυπικού και άτυπου ηγετικού-εσώτερου πυρήνα της κυβερνητικής παράταξης, μαζί και τα πλέγματα μιντιακού ολοκληρωτισμού που υφαίνουν οι μέρες και τα έργα του για την πειθάρχηση των «υπηκόων». Αυτά και αρκετά άλλα θα πρέπει να συνυπολογιστούν…

Αν θέλει κανείς να αναλογιστεί την απόσταση που συνεχώς μειώνεται μεταξύ της σημερινής κατάστασης πραγμάτων και ενός απόλυτου, ερεβώδους βάραθρου.

 * ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου