Ενας «χρυσός» πυλώνας ανάπτυξης

Ενα από τα βασικά κλισέ που έχουν μπει στο δημόσιο συνειδέναι είναι ότι ο πολιτισμός αποτελεί τη βαριά βιομηχανία της χώρας.

Προφανώς το «γερό πάτημα» στο αρχαίο παρελθόν αλλά και τα μεγάλα επιτεύγματα της νεοελληνικής τέχνης, σε κάθε τομέα, από τη λογοτεχνία μέχρι το μοναδικό λαϊκό τραγούδι, δίνουν «καύσιμο» στην άποψη αυτή, ωστόσο σήμερα αποκτά ή πρέπει να αποκτήσει μια νέα σημασιοδότηση.

Τα πέτρινα χρόνια των μνημονίων οδήγησαν πολλούς από τους κλάδους της δημιουργικής βιομηχανίας σε μαρασμό, ωστόσο δημιούργησαν κι ένα υπόστρωμα ευκαιριών.

Πολλοί αναζήτησαν την τύχη τους έξω, με μεγάλη επιτυχία π.χ. Γιώργος Λάνθιμος, ενώ άλλοι αναζήτησαν το πώς θα χτίσουν μια νέα παραγωγή πολιτισμού δίνοντας πνοή σε μια ταυτότητα σε αναζήτηση αλλά και υπεραξία σε έναν κλάδο που μπορεί να γίνει «χρυσοφόρος».

«Η χώρα μας διαθέτει ασυναγώνιστο brand name, αδιαμφισβήτητο και θαυμαζόμενο, ένα πεδίο στο οποίο είμαστε υπερδύναμη: τον πολιτισμό, ειδικότερα την πολιτιστική κληρονομιά. Και σχεδόν πάντα λησμονούμε ότι αυτό το πεδίο μπορεί να αποδώσει πλούσιους καρπούς για τη χαμένη αυτοπεποίθηση και τη ραγισμένη ταυτότητα, για να ξανακερδίσουμε τον χαμένο βηματισμό, να δώσει συνέργειες με πολλούς τομείς της οικονομίας και όχι μόνο με τον τουρισμό, να παραγάγει πλούτο και θέσεις εργασίας» αναφέρει μιλώντας στην «Εφημερίδα των Συντακτών» ο Νίκος Ξυδάκης, δημοσιογράφος και πρώην υπουργός Πολιτισμού, τονίζοντας ότι το όλο εγχείρημα «είναι σχετικά απλό.

Κατανόηση, βούληση και σχεδιασμένη δράση απαιτούνται. Διαθέτουμε μοναδικό πλούτο ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, διαθέτουμε εμπειρία και τεχνογνωσία και έχουμε ένα τεράστιο ρεύμα έτοιμων, πρόθυμων αγοραστών στην πόρτα μας: 30 εκατομμύρια τουρίστες» αναφέρει, προσθέτοντας: «Πιστεύω ότι το κράτος δεν πρέπει να παρεμβαίνει στην τέχνη, παρά μόνο για να ‘ναι ελεύθερη και να ‘χει ένα ιδανικό περιβάλλον».

Οπως είχε ανέφερε ο ίδιος ως βουλευτής το 2017, χωρίς να υπολογίζονται οι καταλυτικές επιδράσεις σε όρους προσέλκυσης τουριστών από το εξωτερικό, με βάση μελέτη του ΙΟΒΕ, μόνο π.χ. για μια μεγάλη ξένη παραγωγή, ύψους 25 εκατ. €, στην Ελλάδα, όπως του «Mamma Mia», εκτιμάται ότι το ΑΕΠ της χώρας μπορεί να αυξηθεί έως και κατά 39 εκατ. € ως αποτέλεσμα έμμεσων, άμεσων ή προκαλούμενων επιδράσεων.

Η συνολική αύξηση στα έσοδα του κράτους από φόρους και εισφορές ανέρχεται σε €8 εκατομμύρια ευρώ. Σε όρους απασχόλησης, επίσης, μία και μόνο μεγάλη ξένη παραγωγή μπορεί να συντηρήσει κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων πάνω από 755 θέσεις εργασίας (οι περισσότερες βέβαια μικρής διάρκειας).

O Κυριάκος Αγγελάκος, δημοτικός σύμβουλος του Δήμου Αθηναίων με τον συνδυασμό «Ανοιχτή Πόλη» και με καθημερινή παρέμβαση στις δύσκολες ώρες που περνά ο χώρος, τονίζει μιλώντας στην «Εφημερίδα των Συντακτών» ότι απαιτούνται όραμα, δουλειά και σεβασμός στο ανθρωπογενές περιβάλλον με στόχο να αποτελέσει η δημιουργική βιομηχανία ουσιαστικό εφαλτήριο ανάπτυξης.

Ο ίδιος εισηγήθηκε τη δημιουργία του Athens Film Office (AFO) για την προσέλκυση κινηματογραφικών παραγωγών το φθινόπωρο του 2019, πρόταση που έγινε δεκτή από το Δ.Σ. και σήμερα λειτουργεί με πολύ αποτελεσματικό τρόπο υπό τη διεύθυνση του Στάθη Καλογερόπουλου για την προσέλκυση και διευκόλυνση των ξένων και ελληνικών παραγωγών. «Χωρίς φούσκες επικοινωνίας να δούμε πώς θα στηρίξουμε πρωτοβουλίες για κυψέλες πολιτισμού σε γειτονιές, με παράλληλη ενίσχυση της διεθνούς εξωστρέφειας» τονίζει και στέκεται στη δημιουργία πολλαπλών υπεραξιών από το πλαίσιο παραχώρησης-ενοικίασης χώρων για κινηματογραφικούς σκοπούς, αλλά και το Athens Film Office που ήδη προσελκύει ξένες παραγωγές.

Ο κ. Αγγελάκος μάλιστα πρωτοστατεί σε μια προσπάθεια ανάδειξης και αναβάπτισης χώρων πολιτισμού με βαριά ιστορία στην πόλη, όπως το κτίριο της «Φίνος Φιλμ» στον Αγιο Παύλο και το σύμπλεγμα των κινηματογράφων Αστρον – Ελληνίς στους Αμπελόκηπους.

Ζωντανεύει η πόλη

Ενα τέτοιο δείγμα της προσπάθειας καινοτόμων ομάδων και εμπνευσμένων ανθρώπων για να αναπτύξουν χώρους πολιτισμού είναι και τα Antart Studios. Σε ένα ιστορικό και παράλληλα ιδιαίτερα σημαντικό για την τέχνη κτίριο των Αθηνών, το παλιό κτίριο της «Φίνος Φιλμ» επί της οδού Χίου 53, φιλοξενούνται τα Antart Studios.

Στις πρώην εγκαταστάσεις της «Φίνος Φιλμ», παράλληλα με τις ιστορικότερες ταινίες, γράφτηκαν και μερικές από τις ιστορικότερες στιγμές στη μουσική της Ελλάδας.

Ο περίφημος «Ζορμπάς», η «Οδός Ονείρων», οι μουσικές για τις ταινίες της «Φίνος» και πλήθος άλλων κομματιών έχουν ηχογραφηθεί σε αυτό τον ιστορικό χώρο, όπως αναφέρει στην «Εφημερίδα των Συντακτών» ο Νίκος Μέρμηγκας, της Αntart Productions, μουσικός της νέας γενιάς και παραγωγός με ξεχωριστό στίγμα και στους δύο χώρους. «Μπορούμε να υποστηρίξουμε κάθε είδους μουσική παραγωγή σε έναν μοναδικό και ζωντανό χώρο με μεγάλη ιστορία» τονίζει για τα Antart Studios, που δίνουν αέρα πολιτισμού σε μια πολύπαθη γωνιά του κέντρου.

Ο ίδιος, ιδρυτικό μέλος της Εστουδιαντίνας Νέας Ιωνίας, τονίζει τη μεγάλη δυναμική που έχει η ελληνική εκδοχή της μουσικής αλλά και η αναγνώριση που έχουν μεγάλοι σύγχρονοι δεξιοτέχνες στο εξωτερικό.

Οπως μάλιστα τονίζει και ο Ανδρέας Κατσιγιάννης, συνθέτης και καλλιτεχνικός διευθυντής της Εστουδιαντίνας Νέας Ιωνίας, µιας ορχήστρας που έχει αφήσει ιδιαίτερο αποτύπωμα στον εγχώριο ήχο τις τελευταίες δεκαετίες, με δουλειά στο πεδίο αλλά και στο αρχείο, η αξία της ελληνικής μουσικής αλλά και αυτού που ως απόσταγμα επιρροών γεννιέται εδώ έχουν μια μοναδικότητα που συναντά ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον από το εξωτερικό αλλά και εγχωρίως. «Η νέα γενιά αρχίζει να ανακαλύπτει την αξία της μουσικής μας παράδοσης και πολλές φορές αποτελεί τη βάση της για νέες δημιουργίες» τονίζει.

Στο ελληνικό «δημιουργικό δαιμόνιο» εντάσσεται άλλη μια επιτυχημένη προσπάθεια σε άλλο κλάδο της εν λόγω «βιομηχανίας». Ετσι, στην κορύφωση της κρίσης το 2013, η Ελένη Κωνσταντινίδου και η Σήλια Σιγαλού αποφάσισαν να ιδρύσουν το ελληνικό brand αξεσουάρ Callista Crafts.

Επτά χρόνια μετά, οι τσάντες της Callista Crafts έχουν μπει στις προθήκες πολυκαταστημάτων, στις boutique ξενοδοχείων και κοσμηματοπωλείων και στέκονται ισάξια δίπλα σε brands διεθνών οίκων όπως Louis Vuitton, Chanel, Marc Jacobs, Loewe και Balenciaga.

Μάλιστα κυκλοφορούν σε 8 χώρες, μέσω 41 σημείων πώλησης, κυρίως shop in shop σε μεγάλα πολυκαταστήματα και boutique γνωστών ξενοδοχείων, όπως είναι το Bloomingdale’s στις ΗΠΑ, το Bongenie Grieder στην Ελβετία, το Attica στην Ελλάδα και το Amangani στο Jackson Hole.

Να σημειωθεί ότι η Callista αναζητά καλή πρώτη ύλη από την Ελλάδα, μια και εισάγει σήμερα δέρμα. Ομως τα προϊόντα της ράβονται στην Ελλάδα ενώ τελειοποιούνται από 16 τεχνίτριες που φτιάχνουν τους κόμπους – κάθε τσάντα Tote έχει 356 κόμπους και 950 βελονιές.

Η πορεία της εταιρείας, μετά από εφτά χρόνια, είναι ανοδική παρά την κρίση, τα capital controls και την πανδημία. Ηδη στο πρώτο εξάμηνο του 2020, οι πωλήσεις ενισχύονται κατά 21,73%, ενώ σε ετήσια βάση ο κύκλος εργασιών διαμορφώνεται στο 1,79 εκατ. ευρώ με ετήσιο ρυθμό πάνω από 16%.