Τα όρια του Λήλαντα φταίνε!

Ο βασιλεύς Λήλας, σύμφωνα με το Λεξικόν του Ησύχιου, έδωσε το όνομά του στο αμπελοφόρο Ληλάντιο πεδίο, στα νοτιοανατολικά της Χαλκίδας μέχρι την Ερέτρια, και στον μεγαλύτερο ποταμό της Εύβοιας, τον Λήλαντα, που το διαρρέει πηγάζοντας από τα όρη Ολυμπος, Ξηροβούνι και Δίρφυς και εκβάλλοντας στο Λευκαντί. Το Ληλάντιο πεδίο αφού αποτέλεσε από τον 8ο π.Χ. αιώνα το μήλον της έριδος μεταξύ των δύο γειτονικών πόλεων, περιήλθε στην κυριαρχία των Χαλκιδαίων και μετά των Αθηναίων, που εγκατέστησαν 4.000 κληρούχους.

Στην πρόσφατη θανατηφόρα πλημμύρα της Εύβοιας, η οποία άρχισε στις 8.8.20 το βράδυ, ο Λήλας αλλά και ο Μεσσάπιος ποταμός, που ονομάστηκε από τον επώνυμο μυθικό ήρωα και γιο του Ποσειδώνα Μεσσάπιο και πηγάζει από τη Δίρφυ εκβάλλοντας βόρεια της Χαλκίδας στην περιοχή των Ψαχνών, ξέφυγαν και οι δύο ταυτόχρονα, αστραπιαία και βίαια από τα έντονα περιορισμένα φυσικά όριά τους, με αποτέλεσμα να βρουν τραγικό θάνατο οκτώ άνθρωποι και να προκληθούν τεράστιες καταστροφές στο βεβαρημένο με παντοειδείς παρεμβάσεις οικοσύστημα.

Ιδιαίτερα ο Λήλας έχει υποστεί τις περισσότερες ανθρώπινες εγκληματικές επεμβάσεις, με το δέλτα του να έχει χτιστεί και περιοριστεί στο ένα τρίτο και την κοίτη του να έχει καταπατηθεί κατά πλάτος σε όλο το μήκος της στο ίδιο ποσοστό και να έχει αποδοθεί σε οικόπεδα, όπου χτίστηκαν από το 1950 οι παράνομες κατοικίες που νομιμοποιήθηκαν αργότερα από το διεφθαρμένο πελατειακό πολιτικό σύστημα. Για την παραπάνω ελληνική πρακτική υπεύθυνες είναι η Τοπική Αυτοδιοίκηση και η κρατική μηχανή που, αντί να προστατεύουν τον φυσικό πλούτο και να διασφαλίζουν κάθε τόπο από καταστροφές, όπως την πυρκαγιά στα Ψαχνά που έκαψε πέρυσι πάνω από 44.000 στρέμματα δασικής και θαμνώδους έκτασης, προτιμούν να εξυπηρετούν τους πολίτες στις όποιες αυθαιρεσίες τους.

Οπως τονίζεται στην έκθεση τεχνικών υπηρεσιών της Νομαρχίας Εύβοιας για την πλημμύρα της 12ης Σεπτεμβρίου 2007: «Η εκβολή του Λήλαντα, ενώ θα έπρεπε να είχε πλάτος άνω των πεντακοσίων μέτρων, σήμερα λόγω οικιστικών παρεμβάσεων μέσα στην εκβολή έχει περιοριστεί στα πενήντα. Ως εκ τούτου θα πλημμυρίζει πάντα, εάν δεν γίνουν οι σωστές παρεμβάσεις αντιπλημμυρικών έργων από τη γέφυρα Βασιλικού μέχρι την εκβολή».

Η κλιματική αλλαγή και τα έντονα φυσικά φαινόμενα δεν δικαιολογούν τα συνεχή θανατηφόρα αποτελέσματα και μας υποχρεώνουν να δεχτούμε ότι χρειάζεται βελτίωση της επιχειρησιακής κρατικής ετοιμότητας και κυρίως παρεμβάσεις αποκατάστασης του περιβάλλοντος, που θα εμπλουτίσουν τα καμένα και καταπατημένα δάση, θα επαναφέρουν τα φυσικά όρια των ποταμών απαλλοτριώνοντας όσα κτίσματα κριθούν αναγκαία, ώστε τα σημερινά, περιορισμένα όριά τους να πάψουν να φταίνε για τις τεράστιες και ολοένα συχνότερες καταστροφές.

*συγγραφέας, [email protected]