Ο πόλεμος στη ρημαγμένη Λιβύη μετατρέπεται σε περιφερειακή σύρραξη

O πόλεμος για τον έλεγχο της Σύρτης και της Αλ Τζούφρα είναι προ των πυλών! Το εφιαλτικό ενδεχόμενο μετατροπής του πολέμου στη Λιβύη σε μια σύγκρουση περιφερειακής εμβέλειας, έρχεται πιο κοντά. Μια προοπτική που τροφοδοτείται από τον κλιμακούμενο ιμπεριαλιστικό ανταγωνισμό (ΗΠΑ – Ρωσίας – Ευρωπαίων αλλά και Κίνας) και ιδιαίτερα την άγρια αμερικανορωσική αντιπαράθεση για τον έλεγχο της περιοχής.

Για το στρατοκρατικό καθεστώς του Αλ Σίσι, η Σύρτη και η Αλ Τζούφρα, πόλεις και οι δύο στρατηγικής σημασίας, αποτελούν «κόκκινες γραμμές» για την ασφάλεια της Αιγύπτου. Ετσι, μετά την «έκκληση» του λιβυκού Κοινοβουλίου και την απόφαση της αιγυπτιακής Βουλής, ο Αλ Σίσι έχει σε ετοιμότητα τον στρατό του για να πολεμήσει στο πλευρό των Χάφταρ – Σάλεχ εναντίον του Σαράτζ και των Τούρκων μισθοφόρων που ετοιμάζονται να κινηθούν για να τις καταλάβουν.

Η Λιβύη, αφού διαλύθηκε από την επέμβαση των Αγγλογάλλων ιμπεριαλιστών με την συνδρομή των ΗΠΑ, κατάντησε σκιά του εαυτού της από κάθε άποψη, με τον λαό της να ζει μια ανείπωτη δυστυχία, ενώ η χώρα διαιρέθηκε στα τρία. Στη βορειοδυτική Λιβύη, κυριαρχεί η δοτή –αν και αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ!– κυβέρνηση της Τρίπολης με επικεφαλής τον Σάρατζ, που έχει χάσει ακόμα και την στήριξη του κοινοβουλίου που την ανέδειξε. Στην ανατολική Λιβύη, κυριαρχεί η συμμαχία μεταξύ του πρώην καθεστωτικού και μετέπειτα αντικανταφικού στρατηγού Χάφταρ, που πέρασε και από τη CIA, με το Κοινοβούλιο της Λιβύης και τον πρόεδρό του Σάλεχ. Στα νότια –εν πολλοίς ερημικά– τμήματα της χώρας κυριαρχεί μια συμμαχία φυλών και πολέμαρχων, που έχουν έρθει σε συμφωνία με την πλευρά Χάφταρ.

Η Τουρκία συνδύασε την ανάγκη της κυβέρνησης Σαράτζ να αντιμετωπίσει την επιχείρηση κατάληψης της Τρίπολης από τον Χάφταρ, με τη δική της ανάγκη να διαπραγματευτεί αποτελεσματικότερα με Δύση – ΗΠΑ. Παράλληλα, έτσι θα αντιμετώπιζε, στο πλαίσιο του αντιδραστικού ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού, τις κινήσεις της ελληνικής αστικής τάξης, που με τους τριμερείς άξονες με Ισραήλ – Αίγυπτο και στα περιθώρια που της άφηνε η Ουάσινγκτον, φιλοδοξούσε να την αποκλείσει από την ενεργειακή μοιρασιά της Ανατολικής Μεσογείου. Τριμερείς που καθοδηγούνται και χρησιμοποιούνται από τις ΗΠΑ για να αναιρεθούν οι επιλογές της Τουρκίας σε σχέση με τη Ρωσία (Συρία, πυρηνικό εργοστάσιο, αγωγός Turkish Stream και πάνω από όλα S-400) και την επαναφορά της στις αμερικανο-ΝΑΤΟϊκές νόρμες. Πάνω σε αυτά τα δεδομένα, και με ανοιχτό το ενδεχόμενο η υπερέκθεσή της στην περιοχή να της γυρίσει μπούμερανγκ, προχώρησε η Αγκυρα στο τυχοδιωκτικό Τουρκολιβυκό Σύμφωνο και το Μνημόνιο Ασφάλειας με τον Σαράτζ.

Η στρατιωτική υποστήριξη που έδωσε η Τουρκία στον Σαράτζ, με την ανοχή των ΗΠΑ, ανέτρεψε τα δεδομένα στα πεδία των μαχών. Ετσι –με αποδείξεις πια για την ικανότητά της– ζήτησε από τις ΗΠΑ να ηγηθεί για λογαριασμό τους, των αντιρωσικών κινήσεων στην Λιβύη, μια και η πλευρά Χάφταρ – Σάλεχ απολάμβανε τη στήριξη της Ρωσίας, πέρα από αυτήν της Αιγύπτου, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ) αλλά και της Γαλλίας. Ζητώντας ως αντάλλαγμα έναν επαναπροσδιορισμό της αμερικανοτουρκικής στρατηγικής σχέσης, τέτοιον που να προβλέπει αναβαθμισμένο ρόλο για την ίδια στην περιοχή.

Η αυξανόμενη εμπλοκή της τουρκικής ηγεσίας στη λιβυκή σύγκρουση (αποκορύφωμά της οι συζητήσεις για δημιουργία τουρκικών βάσεων σε Μισράτα και Αλ Βατίγια και η απειλή κατά της Σύρτης) εξόργισε πολλούς. Η Αίγυπτος και τα ΗΑΕ δεν διανοούνται μια διακυβέρνηση της Λιβύης από τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Η Γαλλία έχει ενοχληθεί σφόδρα από το άπλωμα της Τουρκίας σε πεδία που τα θεωρεί προνομιακό πεδίο επιρροής. Η Ρωσία, ενοχλημένη από τη στάση της, έφτασε ν’ ακυρώσει προγραμματισμένη συνάντηση μαζί της. Ανεξάρτητα ποιος λοιπόν τους πραγματοποίησε, οι «ορφανοί βομβαρδισμοί» της 5ης Ιουλίου, που κατέστρεψαν τα τουρκικά αντιαεροπορικά συστήματα που είχαν εγκατασταθεί στη βάση Αλ Βατίγια, ήταν ένα άμεσο μήνυμα προς την τουρκική ηγεσία να «μαζευτεί».

Στο αμέσως προσεχές διάστημα, μένει να δούμε εάν η τούρκικη ηγεσία θα προχωρήσει στην, άκρως παρακινδυνευμένη για την ίδια και τυχοδιωκτικής στο σύνολό της, υλοποίηση των απειλών της για ανακατάληψη της Σύρτης και της Τζούφρα. Εάν το πράξει σημαίνει πως η Ουάσινγκτον έχει δώσει στην Αγκυρα κάτι πολύ παραπάνω από ανοχή για τις επόμενες κινήσεις της.

Για τους Αμερικανούς βέβαια θα οξυνθεί τα μέγιστα ένα ήδη υπαρκτό πρόβλημα: το πώς θα εξελιχθούν οι σχέσεις τους με την Αίγυπτο, αλλά και το πώς και πόσο μπορούν να διαχειριστούν τις αντιφάσεις που ήδη αναδεικνύει η επιλογή τους να ιεραρχήσουν ψηλά στην ατζέντα τους, την αποκατάσταση της στρατηγικής τους σχέσης με την Τουρκία.

Η Ρωσία προσπαθεί να διαχειριστεί την αντίφαση, από τη μια, να θέλει να διατηρεί έστω και τραυματισμένη την τακτική σφήνα που έχει βάλει στις αμερικανοτουρκικές στρατηγικές σχέσεις και, από την άλλη, να υπερασπίσει τις κατακτήσεις της στη Λιβύη.

Η ιμπεριαλιστική Ευρωπαϊκή Ενωση, εμφανίζοντας για μια ακόμη φορά τις εγγενείς της «αναπηρίες», αφήνει το έδαφος σε ΗΠΑ και Ρωσία να ανταγωνίζονται άγρια, ενώ οι ευρωπαϊκές ιμπεριαλιστικές χώρες ασκούν αποκλίνουσες, αν όχι αντιθετικές, πολιτικές. Η Γερμανία, λόγω του στρατηγικού νανισμού της αλλά και των φόβων για τις συνέπειες μιας επιδείνωσης της κατάστασης στη Λιβύη, επιμένει σε μια πολιτική διευθέτηση (Διαδικασία του Βερολίνου), υπονομεύοντας παράλληλα την προσπάθεια εμπέδωσης γαλλικής επιρροής στην περιοχή. Η Γαλλία προσπαθεί να ελιχθεί στα περιθώρια που αφήνει ο ανταγωνισμός ΗΠΑ – Ρωσίας, ενώ πλευρίζει και την ελληνική αστική τάξη για να αντλήσει γεωπολιτική υπεραξία. Η Ιταλία γέρνει διακριτικά προς τον Σάρατζ για να διασφαλίσει τα γεωπολιτικά και οικονομικά της συμφέροντα.

Η Λιβύη, λοιπόν, καταλαμβάνει μια ολοένα και πιο κεντρική θέση στην ιμπεριαλιστική αντιπαράθεση για τον έλεγχο της ανατολικής Μεσογείου, που μετατρέπεται ταυτόχρονα σε ένα αιματηρό εργαστήρι συμμαχιών αλλά και προβολής περιφερειακών φιλοδοξιών και διεκδίκησης θέσεων και ρόλων.

Γι’ αυτό, ενώ μπροστά στην πιθανότητα ανεξέλεγκτων –για τους ιμπεριαλιστές– εξελίξεων είναι υπαρκτές οι αντίρροπες τάσεις «παγώματος» της σημερινής έκρυθμης κατάστασης, ωστόσο η δυναμική των εξελίξεων και η κατακόρυφη όξυνση των αντιθέσεων που έχουν συσσωρευτεί στην περιοχή αυξάνουν την πιθανότητα η φωτιά του πολέμου να εξαπλωθεί σε όλη την ανατολική Μεσόγειο.

Από τη μεριά των λαών της περιοχής, αποτελεί μέγιστη ανάγκη η ανασυγκρότηση του αντιπολεμικού-αντιιμπεριαλιστικού κινήματος που θα βάλει στο στόχαστρο τους ιμπεριαλιστές και τις τοπικές αστικές τάξεις, με σκοπό το σταμάτημα του πολέμου και την αποτροπή της επέκτασής του και με ορίζοντα η ανατολική Μεσόγειος από θάλασσα ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων και αλληλοσφαγών να γίνει θάλασσα ειρήνης, συναδέλφωσης και προκοπής των λαών!

* Μέλος του ΚΚΕ(μ-λ)