Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Πολιτιστική κληρονομιά έναν χρόνο μετά

Κώστας Στρατής

«Εφ.Συν.» / Μάριος Βαλασόπουλος
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πολιτιστική κληρονομιά έναν χρόνο μετά

  • A-
  • A+

Ο πρωθυπουργός εργαλειοποιεί συστηματικά τον πολιτισμό για την προσωπική του προβολή. Το ίδιο κάνει και η υπουργός Πολιτισμού με την πολιτιστική κληρονομιά στο πλαίσιο ενός επίπλαστου αφηγήματος «αποτελεσματικότητας». Στις περισσότερες περιπτώσεις, ιδιοποιείται αυτά που ήδη γίνονταν ή είχαν σχεδιαστεί από την προηγούμενη πολιτική ηγεσία και τις υπηρεσίες του υπουργείου, όπως τα έργα σε Αμφίπολη, Τατόι, Εθνική Πινακοθήκη, απαξιώνοντας ταυτόχρονα ό,τι έχει προηγηθεί.

Αλλού, καθυστερεί και ακυρώνει σημαντικές παρεμβάσεις που ετοίμασε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, όπως για το ηλεκτρονικό εισιτήριο και την Ακρόπολη. Είχαν προηγηθεί χρόνια αδιαφορίας και αστοχιών προ του 2015, με σημαντικό μερίδιο ευθύνης να βαραίνει και την ίδια ως γενική γραμματέα του ΥΠΠΟ.

Με αφορμή το άνοιγμα των μουσείων στις 15 Ιουνίου, το υπουργείο Πολιτισμού καλλιέργησε ένα πανηγυρικό κλίμα ότι στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο για πρώτη φορά θα λειτουργήσουν όλες οι αίθουσες χάρη στο αυξημένο έκτακτο προσωπικό. Στην πραγματικότητα όμως, οι προσλήψεις και η λειτουργία του μουσείου, όπως και όλων των μνημείων και των μουσείων, είναι ακριβώς ίδια με τα χρόνια της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Μάλιστα, ενώ το 2014 έκτακτο προσωπικό και διευρυμένο ωράριο είχαν μόλις 36 χώροι πολιτιστικής κληρονομιάς, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ τους αύξησε σε 88.

Παράλληλα, η υπουργός είναι υπόλογη για καθυστερήσεις και πισωγυρίσματα στο ηλεκτρονικό εισιτήριο στα μνημεία και τα μουσεία, μία από τις αδιαμφισβήτητες επιτυχίες της προηγούμενης κυβέρνησης. Το εγκαταστήσαμε με κοινή δωρεά της Εθνικής Τράπεζας και του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος στην Ακρόπολη και στους υπόλοιπους αρχαιολογικούς χώρους της Αθήνας, στην Κνωσό, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου και στην Αρχαία Μεσσήνη, που αντιπροσωπεύουν το 40% των επισκεπτών και το 55% των εσόδων.

Παράλληλα, ετοιμάσαμε τα επόμενα βήματα της επέκτασής του σε περισσότερους χώρους. Για το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και τη Βεργίνα υπογράφηκαν συμβάσεις αλλά με τη νέα κυβέρνηση τα έργα πάγωσαν και ο εξοπλισμός «κάθεται» στις αποθήκες. Για την Ολυμπία είχε δρομολογηθεί χορηγία ιδιώτη χορηγού, ενώ για τους Δελφούς είχαν προχωρήσει οι συζητήσεις με την τότε διοίκηση των ΕΛΠΕ. Και οι δυο αυτές χορηγίες ακυρώθηκαν μετά τις εκλογές.

Επιπλέον, η νέα πολιτική ηγεσία δεν αξιοποίησε την αναβάθμιση της διαδικτυακής έκδοσης εισιτηρίων και τη σχετική καμπάνια που είχαμε ετοιμάσει. Αποτελούσαν σημαντικές δράσεις προβολής της πολιτιστικής κληρονομιάς, με έξυπνο concept και μοντέρνα αισθητική, ώστε να κεντρίζεται το ενδιαφέρον του διεθνούς κοινού, και δη των νεότερων και πιο δυναμικών ηλικιών. Βασίζονταν στη νέα στρατηγική οπτικής ταυτότητας και επικοινωνίας (rebranding) του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων, έχοντας ως κεντρικό στοιχείο το νέο λογότυπο MonuMus.

Δεν προχώρησε, επίσης, η λειτουργία του νέου εκδοτηρίου για την Ακρόπολη που διαμορφώσαμε στο κτίριο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου 20-22, σε συνύπαρξη με κέντρο ενημέρωσης του ΕΟΤ. Ταυτόχρονα, ακυρώθηκε η επέκταση των αυτόματων εκδοτηρίων σε συνεργασία με την Εθνική Τράπεζα, μετά τα πρώτα που εγκαταστάθηκαν με το έργο του ηλεκτρονικού εισιτηρίου, ενώ δεν λειτούργησαν οι δίοδοι γρήγορης διέλευσης και άμεσης πρόσβασης (fast lane) που προβλέψαμε για όσους έχουν εκδώσει το εισιτήριό τους διαδικτυακά.

Υπάρχει και το αναβατόριο για τους ανάπηρους επισκέπτες της Ακρόπολης που τοποθετήθηκε το 2004 για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Μετά τα συχνά προβλήματα που παρουσίαζε τα τελευταία χρόνια, δρομολογήσαμε την αντικατάστασή του από σύγχρονο ανελκυστήρα πλαγιάς.

Η σημερινή υπουργός βρήκε έτοιμο σχέδιο, όμως με την άρον άρον αποξήλωση του παλιού αναβατορίου και την καθυστέρηση της εγκατάστασης του νέου ανελκυστήρα πέτυχε το ακατόρθωτο: για πρώτη φορά μετά το 2004, η Ακρόπολη, το κορυφαίο μνημείο της χώρας και παγκόσμιο σύμβολο της δημοκρατίας, δεν είναι προσβάσιμη στους ανάπηρους επισκέπτες, παρά μόνο αν τους μεταφέρουν στα χέρια! Παρά τη σιωπή των μέσων ενημέρωσης, η χώρα εκτίθεται σε μια κρίσιμη περίοδο για τον τουρισμό και τη διεθνή της εικόνα.

Η πολιτική για την πολιτιστική κληρονομιά δεν εξαντλείται σε διαχειριστικά ζητήματα και υλοποίηση έργων. Περιλαμβάνει την καθοριστική συμβολή της στην κοινωνική συνοχή και τη δημιουργία μιας ανοιχτής, φιλόξενης, συμπεριληπτικής κοινωνίας, σε μια εποχή που αντιμετωπίζουμε την άνοδο μισαλλόδοξων και ακροδεξιών ιδεών.

Η επαφή και η γνωριμία με την πολιτιστική μας κληρονομιά και τις αξίες που μεταφέρει μέσα στους αιώνες μπορεί να παίξει κρίσιμο ρόλο στη δημιουργία ενός νέου κοινωνικού και δημοκρατικού ήθους. Σε αυτό το πεδίο η πολιτική της ηγεσίας του υπουργείου Πολιτισμού και της κυβέρνησης είναι απλά ανύπαρκτη, αν δεν κινείται σε αντίθετη κατεύθυνση.

Ετσι, μετά από ένα έτος διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, το μόνο πραγματικό αποτύπωμα της πολιτιστικής κληρονομιάς στις κυβερνητικές πολιτικές είναι μια παλιάς κοπής αρχαιολατρία, που και αυτή, όμως, σταματά εκεί που αρχίζουν τα κέρδη για τις «μπουλντόζες». Με κορυφαίο παράδειγμα τα αρχαία στον σταθμό Βενιζέλου του Μετρό Θεσσαλονίκης.

Στην παρωχημένη αρχαιολατρία, πάντως, και ταυτόχρονα στον εξοβελισμό της πολιτιστικής κληρονομιάς και της προστιθέμενης αξίας της από τις επενδύσεις και την ανάπτυξη, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε στην υπουργό Πολιτισμού μνημειώδη… αποτελεσματικότητα.

* πρώην υφυπουργός Πολιτισμού

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η σωστή διαχείριση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς ως απάντηση στη ανεργία των νέων
Όλοι οι τόποι πολιτισμού που αφορούν το σύνολο της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, μπορούν να μετατραπούν σταδιακά και μεθοδικά σε τόπους κοινωνικής αγωγής και ψυχαγωγίας.
Η σωστή διαχείριση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς ως απάντηση στη ανεργία των νέων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Στην Ακρόπολη και στα μουσεία κάθε Κυριακή!
Στις 18-5-20, με το άνοιγμα της Ακρόπολης, εορτάστηκε η Παγκόσμια Ημέρα Μουσείων ύστερα από τη δίμηνη καραντίνα λόγω κορονοϊού και την επαύριο είχα την τύχη να ξεναγήσω για πρώτη φορά στον Ιερό Βράχο την...
Στην Ακρόπολη και στα μουσεία κάθε Κυριακή!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μουσεία, ποικιλομορφία και κοινωνική συνοχή
Οι στόχοι των μουσείων δεν έχουν νόημα χωρίς την κοινωνική ενέργεια των επισκεπτών/πολιτών που θα υιοθετήσουν μια αμφίδρομη σχέση, θα δώσουν δηλαδή νέα ζωή και λόγο ύπαρξης στις μουσειακές προτάσεις.
Μουσεία, ποικιλομορφία και κοινωνική συνοχή
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ασύμμετρος πολιτιστικός πόλεμος εναντίον των καλλιτεχνών
Το σχέδιο της πολιτικής πολιτισμού πρέπει να συγκροτηθεί άμεσα σε συμμετοχική διαβούλευση με τους φορείς και τους δρώντες, σε συνάρτηση με τα σχέδια, τουλάχιστον, τουρισμού, εκπαίδευσης και ψηφιακής πολιτικής.
Ασύμμετρος πολιτιστικός πόλεμος εναντίον των καλλιτεχνών
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ενα κανάλι για τη στήριξη του πολιτισμού
Ακούμε καθημερινά πόσο ευαίσθητη είναι η κυβέρνηση στις ανθρώπινες ζωές που χάνονται από την πανδημία. Υποτιμάμε, όμως, ανθρώπινες ζωές που θα χαθούν από την αδιαφορία και την ανεπάρκεια.
Ενα κανάλι για τη στήριξη του πολιτισμού
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κλειστά τα μουσεία και οι αρχαιολογικοί χώροι
Κλειστοί πλέον οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μουσεία της επικράτειας. Επιτέλους, ξύπνησε το υπουργείο Πολιτισμού και αποφάσισε, χθες το μεσημέρι, να αναστείλει τη λειτουργία τους έως τις 30 Μαρτίου.
Κλειστά τα μουσεία και οι αρχαιολογικοί χώροι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας