Μικρός τον θαύμαζα. Κατόπιν άρχισα να τον ζηλεύω. Ήθελα να γίνω σαν κι αυτόν. Έπεσα με τα μούτρα αλλά μάλλον δεν τα κατάφερα. Όμως είμαι ακόμα ζωντανός, όχι για πολύ κατά πως φαίνεται, και μπορώ να ελπίζω. Όχι δα και πως θα καταφέρω να γίνω αθάνατος όπως ο Κοροβέσης αλλά αν φτάσω κάποτε να του μοιάσω στο μικρό του δαχτυλάκι θα πω πως κάτι έκανα. Είμαι 67 χρονών κι αυτά που έχω κάνει τόσα χρόνια δεν τα ξέρει κανείς. Κάμποσοι γνωρίζουν λίγα για μένα μα ελάχιστοι ξέρουν λεπτομέρειες.
Αλλά και για τον Περικλή ποιος τα ξέρει όλα; Είναι επιλογή η μοναξιά του φιλόσοφου, την έχει διαλέξει μοναχός του. Κι ο Περικλής φιλόσοφος ήτανε, τι άλλο αν όχι αυτό. Εγώ ακόμα έχω πολύ δρόμο. Μελετώ ασταμάτητα πάντως. Γράφω κιόλας άσχετα αν δεν με διαβάζει σχεδόν κανείς. Δεν είμαι Περικλής, θα ‘θελα να ‘μουνα αλλά δεν… Ούτε κοινό έχω, έστω και μικρό από νεόκοπους δημοσιογράφους και φίλους μόνο, για να ακούει τις ιστορίες του “παππού” και να του πέφτει το σαγόνι απ’ την έκπληξη.
Πραγματιστής ρομαντικός ιδεαλισμός της αλληλεγγύης δεν υφίσταται σαν πολιτική κίνηση. Και είναι επόμενο αφ’ ενός επειδή είναι ασύμβατες οι έννοιες που τον απαρτίζουν κι αφ’ ετέρου επειδή στον σύγχρονο πολιτικό στίβο κυριαρχούν οι δικηγόροι – από πολύ παλιά αυτοί – και οι οικονομολόγοι, συντεχνίες εξ’ ορισμού της ακαταλαβίστικης μπουρδολογίας κι ανέραστοι (το δεύτερο αποτελεί προσωπικά δικό μου στατιστικό συμπέρασμα).
Εάν όμως, ποιητική αδεία, θα μπορούσε να υπάρξει τέτοιο, ο Περικλής θα ήταν ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης του. Σε όλους τους υπόλοιπους αφήνει την γνώση του με απαίτηση να την διευρύνουν. Κι εκεί είναι που προσπαθώ να του μοιάσω κι έχω πέσει με τα μούτρα εδώ και μερικά χρόνια να μελετώ κι όχι να διαβάζω ότι δεν διάβασα μικρός, ν’ ακούω μουσικές (ατέλειωτες είναι οι ρημάδες) και να βλέπω κινηματογράφο (εκεί το τελείωσα, ότι έπρεπε να δω το είδα) κλείνοντας το μάτι περιπαικτικά στο Νουάρ, και να γράφω οργισμένα αστυνομικά βιπεράκια που δεν τα διαβάζει σχεδόν κανείς. Ίσως θα πρεπε να εκφράσω την οργή μου με χρονογραφήματα όπως ο αείμνηστος και είναι κάτι ! που το ξεκίνησα με αφορμή την πρόσφατη πανδημία αλλά, ομολογώ, διασκεδάζω περισσότερο με τα παραμυθάκια σε στυλ Νουάρ. Όλοι θα πεθάνουμε κάποτε, το ξέρουμε απ’ την πρώτη στιγμή που γεννιόμαστε.
Στην ουσία είναι το μοναδικό πράγμα που ήμαστε σίγουροι ότι θα μας συμβεί αλλά δεν μας το έχουν πει ακόμα. Όταν μεγαλώνοντας το ανακαλύπτουμε μπορεί και θα οργιστούμε. «Έλα δω ρε καριόλη, με ρώτησες εμένα αν ήθελα να γεννηθώ; γιατί; για να πρέπει μια μέρα να πεθάνω; και τι υποτίθεται ότι πρέπει να κάνω μέχρι να πεθάνω;» Το απέραντο φιλοσοφικό ερώτημα.
Και τώρα τί κάνουμε; δουλεύετε μέχρι να βγείτε στην σύνταξη και τότε να πεθάνετε αμέσως διότι δεν σας αντέχει το σύστημα λένε οι νεοφιλελέ. Μερικοί από μας το αγνόησαν αυτό κι έπεσαν με τα μούτρα στην γνώση, τις ηδονές, την εμπειρία. Αμ δεν γίναμε αθάνατοι κυρ-Περικλή με τούτα, δυο μέτρα χώμα. Κι αν εσύ με τα τσιγάρα σου και τις ουισκάρες σου δεν φρόντισες νατο επιμηκύνεις το προσδόκιμο, εμένα με τον διαβήτη μου το επέβαλαν οι επαΐοντες τους οποίους έχω παντελώς χεσμένους αλλά δεν το αντέχει πλέον η τσέπη μου το Lucky Strike και το Jack Daniels. Και 35 κιλά ελαφρύτερος σήμερα μου αύξησαν το προσδόκιμο για να συνεχίσω να μελετώ και να γράφω χωρίς ποτέ καμιά ελπίδα να σου μοιάσω έστω και στο μικρό σου δαχτυλάκι.
Στην μακρινή, αφιλόξενη και κάργα ρατσιστική Γαλλία είμαι αυτοεξορισμένος κι αν μπορούσα ν’ αφήσωένα σημείωμα πάνω στον τάφο σου θαήτανε αντιγραφή-επικόλληση απ’ τον Νίτσε.
«Ο άνθρωπος που δεν θέλει ν’ ανήκει στη μάζα χρειάζεται μόνο να πάψει να είναι βολικός απέναντι στον εαυτό του· να ακολουθεί τη συνείδησή του, η οποία του φωνάζει: “να είσαι ο εαυτός σου – όλα αυτά που τώρα κάνεις, σκέφτεσαι, επιθυμείς, δεν είσαι εσύ.”»
«Αχ, το ξέρω καλά, δεν ξέρετε τι είναι απομόνωση. Όπου υπήρξαν ισχυρές κοινωνίες, κυβερνήσεις, θρησκείες, κοινές γνώμες, εν ολίγοις όπου υπήρχε τυραννία, εκεί αυτή μίσησε τον μονήρη φιλόσοφο· γιατί η φιλοσοφία εγκαινιάζει για τον άνθρωπο ένα άσυλο, όπου δεν μπορεί να εισβάλλει καμιά τυραννία, τη σπηλιά του εσώτερου, το λαβύρινθο της καρδιάς: και αυτό δυσαρεστεί τους τυράννους. Εκεί κρύβονται οι μοναχικοί.»
«Δεν θέλω να μιμούνται το παράδειγμά μου – θέλω να διαμορφώνει ο καθένας το δικό του παράδειγμα, όπως κάνω εγώ.»
«Σιγά σιγά φωτίστηκα για την πιο καθολική έλλειψη της παιδείας και της αγωγής μας: κανένας δεν μαθαίνει, κανένας δεν επιδιώκει, κανένας δεν διδάσκει – να αντέχουμε τη ΜΟΝΑΞΙΑ.»
«Στον κόσμο υπάρχει ένας μόνο δρόμος, που άλλος εκτός από ΣΕΝΑ δεν μπορεί να τον διαβεί: που οδηγεί; Μη ρωτάς, προχώρα.»
