«Δεν θα βρέξει ποτέ τριαντάφυλλα. Αν θέλουμε να έχουμε περισσότερα τριαντάφυλλα, πρέπει να φυτέψουμε περισσότερες τριανταφυλλιές» (George Elliot)
Το απροσδόκητο αναπτύσσει πάντα τις δικές του περπατησιές και μάλιστα στους δικούς του ιδιαίτερους ρυθμούς. Το πόσο προετοιμασμένη μπορεί να είναι μία κοινωνία σε ένα απροσδόκητο γεγονός (όπως φερ΄ειπείν ο κορονοϊός) κρίνει πολλά. Αλλά, οι σύγχρονες κοινωνίες στην υπόθεση του κορονοϊού αναγκάστηκαν να ακολουθήσουν το φαινόμενο.
Μόνο αν το επιβραδύνουν σύντομα, θα μπορέσουν να το φτάσουν, για να το ξεπεράσουν στο τέλος. Και όλα αυτά μαθαίνοντας να κινούνται εν μέσω ενός δυστοπικού σκηνικού. Τέτοιες προσαρμογές δεν είναι εύκολες, αλλά επειδή είναι αναγκαίες, αργά ή γρήγορα γίνονται «απτή πραγματικότητα» και εδραιώνονται. Όπως φαίνεται πως συμβαίνει εσχάτως στον ελλαδικό χώρο…
Το συγκεκριμένο ιό τον γνωρίζει η ανθρωπότητα κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο. Και κυρίως οι επιστήμονες. Αυτό είναι ένα στάδιο πάρα πολύ σημαντικό, γιατί -στο μέτρο του εφικτού- περιορίζει τις συνέπειες στο τώρα και ανοίγει το δρόμο για επιθετική στρατηγική στο άμεσο μέλλον. Δεν μπορούμε να αντιστρέψουμε τη σειρά με τίποτα.
Απλά, μπορούμε να χωρίσουμε σε κλίμακες τις προτεραιότητές μας και σε στάδια τα σχέδια αντιμετώπισης. Η ίδια η αισιοδοξία έχει τεμαχιστεί, για να μπορέσει να επανέλθει ολόκληρη… Οι επιστήμονες σε διάφορα πόστα (λοιμωξιολόγοι, πνευμονολόγοι, επιδημιολόγοι, κοκ) δίνουν τη δική τους μάχη, μαζί με τους συνεργάτες τους (για παράδειγμα τους νοσηλευτές και τις νοσηλεύτριες), και αυτές οι υπηρεσίες δεν μπορούν να υπολογιστούν σε καμία χρηματική μονάδα…
Aυτή, τελικά, δεν αποδείχτηκε απλά μία δοκιμασία… Είναι μία ριζική αναθεώρηση δεδομένων. Προφανώς και έχει τη σημασία του το να προετοιμαζόμαστε για το μετά, αλλά δίχως να ξεδιαλύνουμε τι θέλουμε γενικώς δεν θα γίνουν πολλά πράγματα στο αύριο. Μόνο τα βασικά και αυτό δεν φτάνει. Έχουμε πολλά να δούμε από εδώ και πέρα. Τι θεωρούμε νίκη και τι ήττα. Τι ορίζουμε ως όριο των φιλοδοξιών μας. Τι επιτρέπουμε να εφαρμοστεί πάνω μας από τις διάφορες εξουσίες. Πόσο ψάχνουμε τα πράγματα, σε τι εύρος και με τι σκοπό. Πόσο θέλουμε να νοηματοδοτήσουμε τις αφηρημένες έννοιες (όσο ξοφλημένες, φθαρμένες ή αποτυχημένες είναι στο σήμερα ορισμένες από αυτές). Πόσο θα απομακρυνθούμε από τον «ηδονισμό» της διαρκούς και ευτελούς αντιπαράθεσης για όλα και με την παραμικρή αφορμή. Πόσο θα βάλουμε την ποιότητα στην ημερήσια διάταξή μας. Πόσο θα βρούμε τη δέουσα ισορροπία ανάμεσα στο πνευματικό και το υλικό.
Θα σεβαστούμε -προστατεύοντάς τη- την ιδιωτική ζωή; Θα προτάξουμε τη σιωπή της αυτοπεποίθησης αντί για τον ξερολισμό της ανασφάλειας; Θα παραδειγματιστούμε από τις διάσπαρτες φωτεινές ανθρώπινες κινητικότητες; Θα αντιληφθούμε την ανάγκη της μετατροπής της εργασίας από «καταναγκαστικό μέσο επιβίωσης» σε παραγωγή έργου για κάλυψη αναγκών και απελευθέρωση δημιουργικότητας; Θα κατεβούμε στο δρόμο για να προασπίσουμε τα δικαιώματά μας και να τα διευρύνουμε ακόμα περισσότερο;
Θα προβληματιστούμε για την έννοια του γενικού συμφέροντος; Θα βρούμε μία πολιτική φόρμουλα πάνω στην οποία θα συμφωνήσουμε οι περισσότεροι και θα την κάνουμε ικανή να αποτελέσει το κοινωνικό συμβόλαιο του αύριο; Κάθε περίοδος κρίσης δημιουργεί απαιτήσεις για το επόμενο διάστημα. Μέχρι την επόμενη κρίση, που δεν γνωρίζουμε πότε θα έρθει… Στην οποία θα κριθεί -με τα πιο απαιτητικά κριτήρια- η δουλειά που κάναμε, και τα άτομα και τα σύνολα, ενδιαμέσως..
