Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αμβλωση
EUROKINISSI/ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αμβλωση

  • A-
  • A+

Τα περισσότερα από τα μεγάλα κοινωνικοπολιτικά αφηγήματα της νεότερης ιστορίας (φασισμός, σταλινισμός, θεοκρατία) σβήνουν. Θα περίμενε κανείς ότι ο φιλελευθερισμός, ως αντίπαλο δέος, «κάνει έναν άνετο περίπατο» και πια κυριαρχεί. Κι όμως! Πάμπολλα φαινόμενα της εποχής δείχνουν ότι κι ο τελευταίος βρίσκει μπροστά του απρόσμενα εμπόδια και αδιέξοδα. Αυτό προφανώς συμβαίνει είτε επειδή υπάρχουν επιβιώσεις, είτε επειδή, εκτός από τις φανερές μορφές και ονομασίες των κοινωνικοπολιτικών δομών, αντέχουν και τα υπεδάφη (π.χ. η πατριαρχία).

Η εξέλιξη του εγκλήματος, αρχέγονου στοιχείου της κοινωνικής ζωής, συμπυκνώνει πολλές φορές με σαφήνεια αυτές τις μεταβολές: Από τον εικοστό αιώνα αρχίσαμε, για παράδειγμα, να παρατηρούμε μέσα στο κλίμα του φιλελευθερισμού την κατάργηση εγκλημάτων που προηγουμένως είχαν ισχύσει όχι απλώς για εκατονταετίες, αλλά για χιλιετίες, ίσως ανέκαθεν.

Καταργήθηκε το αξιόποινο της μοιχείας, των ομοφυλοφιλικών πράξεων (η σχετική αποποινικοποίηση με τον ν. 4356/2016 δεν απασχόλησε και πολύ). Ισως πολλοί έχουν απωθήσει το γεγονός ότι ακόμη και στην Ευρώπη ώς τον 20ό αιώνα η συναινετική ερωτική πράξη μεταξύ ενήλικων ανθρώπων ήταν έγκλημα με διάφορα ονόματα (στη γλώσσα μας «φθορά κόρης αμέμπτων ηθών» ή «παρθενοφθορία»). Από τις αρχές του 20ού αιώνα εξάλλου άρχισαν σταδιακά οι ευρωπαϊκές νομοθεσίες να αποποινικοποιούν τη συναινετική άμβλωση.

Μάκρυνε η εισαγωγή μας, αλλά φτάσαμε επιτέλους στο θέμα: στην περίπτωση ενός και μόνο εγκλήματος, στην άμβλωση, συμπυκνώνονται κοσμοϊστορικές συγκρούσεις: Η θρησκεία στο έμβρυο βλέπει την ιερότητα της ζωής, η επιστήμη ένα κύημα. Η γυναίκα το νιώθει και το θεωρεί μέρος του σώματός της, ο άντρας διαμαρτύρεται ότι αγνοείται η συμμετοχή-συμβολή του. Δεν λείπουν και οι κυνικές στάσεις, που στην τεκνοποίηση επενδύουν συμφέροντα αναπαραγωγής του πατρικού ονόματος, του έθνους κ.λπ.

Σήμερα η συναινετική άμβλωση και κατά τον (νέο) Ποινικό Κώδικα τιμωρείται μόνο υπό προϋποθέσεις, αφήνοντας τις πλείστες περιπτώσεις στο απυρόβλητο, πράγμα που δεν αρέσει καθόλου στους εμπνευστές και στους διαχειριστές της γνωστής αφίσας. Με διάθεση ευρύχωρη, σπεύδω να αναγνωρίσω ως θιγόμενα όλα τα παραπάνω συμφέροντα για το έμβρυο.

Το θέμα έχει όμως μια λυδία λίθο: Αν οι εθνικές, δημογραφικές, θρησκευτικές, πατριαρχικές αντιλήψεις επέβαλλαν στη γυναίκα σε κάθε περίπτωση («θέλει δεν θέλει») να κυοφορεί, η θεώρησή της ως εργαλείου (ή σκεύους, όπως έλεγαν παλαιότερα) αναπαραγωγής θα ήταν γεγονός. Η σύγκρουση κάποιων αντιλήψεων ή συμφερόντων δεν επιτρέπεται στο σύγχρονο φιλελεύθερο κράτος δικαίου να οδηγεί σε θυσία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ως υπέρτατου αγαθού. Αλλιώς ο φιλελευθερισμός δεν υπάρχει.

* ομ. καθηγητής ΑΠΘ

ΑΠΟΨΕΙΣ
Εκτρώσεις και η εξαφάνιση της γυναικείας επιλογής
Τους τελευταίους έξι περίπου μήνες το ζήτημα των εκτρώσεων έχει επανέλθει στον δημόσιο διάλογο. Η Ιερά Σύνοδος θεσπίζει την «Ημέρα του αγέννητου παιδιού» που θα γιορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά τα...
Εκτρώσεις και η εξαφάνιση της γυναικείας επιλογής
ΑΠΟΨΕΙΣ
Γεννημένα και αγέννητα
Διάφορες «οργανώσεις πολιτών», με χριστιανική ταυτότητα (στην ουσία παραθρησκευτική και παραπολιτική, πιθανώς, και με «εκπολιτιστικό» δημόσιο χρήμα), ανοίγουν κουβέντα για ήδη κουβεντιασμένα θέματα. Εκτός από...
Γεννημένα και αγέννητα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οι δικαστές και η Ιστορία
Οι δικαστές συχνά διασταυρώνονται με την Ιστορία. Μοιράζονται τη μεθοδολογία έρευνας, αλλά ο στόχος τους είναι διαφορετικός. Εκεί όπου ο δικαστής αναζητά ενόχους και αποδίδει ατομικές ευθύνες, ο ιστορικός...
Οι δικαστές και η Ιστορία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Είναι το έγκλημα το μέλλον μας;
Είναι άλλο πράγμα η ανάδειξη των συνεπειών που προκαλεί το έγκλημα στα επιζώντα θύματα και στις οικογένειές τους, όπως και οι πολιτικές φροντίδας ή προστασίας τους, και άλλο πράγμα η ανάδειξη των ίδιων των...
Είναι το έγκλημα το μέλλον μας;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ιστορική η δίκη, ορατά τα αποτελέσματα
Η δίκη της Χ.Α. προχωράει: δεκάδες μάρτυρες, πολλά στοιχεία, πλούσια δικογραφία. Σημαντική η κατάθεση του πρώην χρυσαυγίτη Σταύρου, σπουδαίοι οι μάρτυρες κατηγορίας που ακολουθούν, κρίσιμα τα αναγνωστέα που θα...
Ιστορική η δίκη, ορατά τα αποτελέσματα
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δικαιούται ο Συνήγορος του Πολίτη να διαθέτει θεία αφέλεια;
Η καθυστερημένη καταδίκη του Κωνσταντίνου Λαλαούνη, προέδρου του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος Παιδικό Σπίτι Πειραιά, θεολόγου και πρώην προϊσταμένου της υπηρεσίας επιμελητών ανηλίκων, για σεξουαλική κακοποίηση...
Δικαιούται ο Συνήγορος του Πολίτη να διαθέτει θεία αφέλεια;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας