Διαφωτισμός α λα καρτ;

Με αφορμή τη γενική αγανάκτηση για την παραγραφή του αδικήματος για το οποίο κατηγορήθηκε (βάσιμα και με επαρκείς αποδείξεις) ο Γεωργιάδης, θα έπρεπε να θυμηθούμε ότι η ποινική δικονομία και το ουσιαστικό ποινικό δίκαιο αποτελούν κατακτήσεις του Διαφωτισμού και εγγυήσεις για τη δίκαιη μεταχείριση των κατηγορουμένων ενάντια στην αυθαιρεσία προς την οποία τείνει κάθε μη δημοκρατική εξουσία!

Το ότι η τελεσίδικη καταδίκη κάποιου επέρχεται στον δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας, εάν ο κατηγορούμενος ασκήσει το δικαίωμα της εφέσεως, είναι κοινός τόπος σήμερα, αλλά το να κριθεί κανείς από δύο δικαστήρια μέχρι να διαπιστωθεί η ενοχή του αποτελεί μια κατάκτηση του νομικού πολιτισμού μας.

Το να αποβαίνει υπέρ του κατηγορουμένου κάθε αλλαγή της νομοθεσίας που βελτιώνει τους όρους και το μέτρο του αξιοποίνου μέχρι την τελεσιδικία της κρίσης, ενώ δεν συμβαίνει το ίδιο όταν τυχόν μεταρρυθμίσεις χειροτερεύουν τους ίδιους όρους, επίσης αποτέλεσε εξαρχής διαφωτιστικό πρόταγμα. Η αναγκαστική για το Δικαστήριο αποδοχή της ένστασης παραγραφής δεν αθωώνει στην ουσία τον κατηγορούμενο, απλά εμποδίζει την περαιτέρω πρόοδο της δίκης και της κρίσης.

Ακόμα και αν ο Γεωργιάδης επέμενε να δικαστεί στον βαθμό που θεωρούσε εαυτόν αθώο, και πάλι το Δικαστήριο θα όφειλε να εφαρμόσει αυτεπαγγέλτως τις διατάξεις περί παραγραφής, αφού αυτή αποτελεί δημοσίου δικαίου θεσμό. Βέβαια, ο Γεωργιάδης όχι μόνο έσπευσε να προβάλει την ένσταση, αλλά και να υποστηρίξει ότι έπρεπε να κηρυχθεί απαράδεκτη και όχι απλά να παύσει η ποινική του δίωξη.

Με βάση τα ανωτέρω, κατανοητή είναι η καθολική απογοήτευση για τη μη κρίση της υπόθεσης στην ουσία της, αλλά κινδυνεύουμε εξαιτίας της να γινόμαστε υπέρ το δέον επιλεκτικοί σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα των κατηγορουμένων υπό καθεστώς φιλελεύθερης, δημοκρατικής και διαδικαστικά ορθής πολιτείας. Ο Διαφωτισμός δεν μπορεί να είναι α λα καρτ!

Αν κάτι θα έπρεπε να μας προβληματίζει πραγματικά με αφορμή την υπόθεση Γεωργιάδη, είναι η εξαιρετικά αργή απονομή της Δικαιοσύνης σε συνδυασμό με πολιτικές νομοθετικές παρεμβάσεις που αλλάζουν τους όρους του παιχνιδιού. Υπό συνθήκες ταχείας απονομής της Δικαιοσύνης, οι ελπίδες κάποιου να ωφεληθεί υπέρμετρα σε σχέση με την ποινική μεταχείριση των αποδιδομένων σε αυτόν αδικημάτων ελαχιστοποιούνται. Ο Γεωργιάδης ΔΕΝ αθωώθηκε (όπως επιδεικτικά θέλει να δηλώνει), επειδή ΔΕΝ κρίθηκε (τελεσίδικα) όπως θα το ήθελε η κοινή γνώμη!

* αν. καθηγητής, πρόεδρος Τμήματος Φιλοσοφίας, Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Πατρών