Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Τζόκερ»
ΑΠΕ - ΜΠΕ / ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΒΛΑΧΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Τζόκερ»

  • A-
  • A+
Δεν παράγει διδάγματα η ταινία. Τέχνη είναι. Παρέχει ωστόσο σοβαρά εναύσματα για σκέψη και συζήτηση.

Τα τελευταία χρόνια σπάνια πηγαίνω στον κινηματογράφο, δεν μπορώ επομένως να συγκρίνω ταινίες και να χαρακτηρίσω κάποια ως κορυφαία. Μόνο εισαγωγικά λοιπόν: Ο «Τζόκερ» συνθέτει πολλά επιμέρους έργα τέχνης. Σκηνοθεσία, εξαιρετική φωτογραφία σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους, μουσική διακριτική και ταιριαστή και ιδίως ηθοποιία. Ο Χοακίν Φίνιξ παίζει με το πρόσωπο, το βλέμμα, το σώμα, το τρέξιμο, καταπληκτικά. Η άστοχη επέμβαση της Αστυνομίας προφανώς θα αυξήσει τον αριθμό των θεατών (ήδη αυτό καταγράφεται) και η ταινία θα διαμορφώσει στάσεις και αντιλήψεις. Η αναγνώριση του Ανθρώπου κάτω από το προσωπείο της «τρέλας» και η κατανόηση της σημασίας του κράτους πρόνοιας (όσο ο άρρωστος παίρνει φάρμακα και βλέπει τη λειτουργό είναι ήσυχος) μάλλον θα είναι οι πιο θετικές από αυτές.

Είναι αναγκαίο ωστόσο να κρατήσουμε για συζήτηση κάποια μεγάλα θέματα, εκεί όπου το κοινωνικό μήνυμα, αν αφομοιωθεί χωρίς κριτική, γίνεται επικίνδυνο. Δεν εννοώ μόνο για τη νεολαία, αλλά για όλους.

Πρώτον, η εμφάνιση στην ταινία της ανθρωποκτονίας με θετικά -σχεδόν- χρώματα. Η εξοικείωση δηλαδή με την ιδέα και την εικόνα της θανατηφόρας βίας, που μπορεί να κάνει πιο εύκολη υπόθεση το πέρασμα στην πράξη σε μια στιγμή έντασης ή ψυχολογικής αποδιοργάνωσης. Οι συνειρμοί παράγουν αυτοματισμούς. Υστερα ο κόσμος μένει να απορεί για την εκρηκτική αντίδραση, τη μαζική ή την παράλογη θανάτωση.

Το δεύτερο είναι, πιστεύω, η εμφάνιση της ατομικής αυτοδικίας ως λύσης ή κάθαρσης σε ζητήματα που έχουν διαστάσεις κοινωνικοπολιτικές ή δικαιοσύνης. Το μήνυμα π.χ. πως το μπούλινγκ δεν πρόκειται να σταματήσει χωρίς την ατομική αντιβία. Φυσικά κι εδώ, εκτός από τον θύτη και το βίαιο θύμα, ευθύνεται κι ένα κοινωνικό σύστημα. Που μένει συνήθως αλώβητο.

Τρίτο και ίσως σημαντικότερο θέμα η εμφάνιση στην οθόνη ενός ψυχικά διαταραγμένου ανθρώπου ως δυνάμει δολοφόνου. Η κοινωνία εδώ καλείται να φοβάται, να στιγματίζει και να αποφεύγει. Να δυσκολεύει έτσι την επανένταξη, βασική συνθήκη ασφάλειας και ειρήνης. Η Αστυνομία να ερευνά πιο εντατικά όταν στην παιδική ηλικία ενός υπόπτου υπάρχει κακομεταχείριση. Χρειάστηκαν όμως αιώνες για να καταλάβουμε ότι κάθε ψυχικά άρρωστος δεν είναι και επικίνδυνος, ότι οι εχέφρονες από τους αρρώστους δεν διαχωρίζονται πάντα με σίγουρες γραμμές, ότι τα εγκλήματα των «λογικών» είναι επίσης πολλά και συχνά άγρια κι ότι υπάρχουν βασανισμένα παιδιά που γίνονται υπέροχοι άνθρωποι.

Δεν παράγει διδάγματα η ταινία. Τέχνη είναι. Παρέχει ωστόσο σοβαρά εναύσματα για σκέψη και συζήτηση.

* Oμ. καθηγητής ΑΠΘ, πρ. υπ. Δικαιοσύνης

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο Joker και η άκριτη υιοθέτηση στερεοτύπων
Η διαδεδομένη αντίληψη που υποστηρίζει ότι άμα βλέπει κανείς βίαιο περιεχόμενο, κινδυνεύει να αντιγράψει και να επαναλάβει όσα βλέπει πάσχει από σειρά επιστημονικών και μεθοδολογικών προβλημάτων.
Ο Joker και η άκριτη υιοθέτηση στερεοτύπων
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ολα είναι δράση!
Αν αργά το βράδυ κάνετε ζάπινγκ στα κανάλια, θα διαπιστώσετε ότι όλες σχεδόν οι ταινίες που προβάλλονται είναι ταινίες δράσης. Δεν προλαβαίνεις να μετράς πτώματα, συγκρούσεις κάθε είδους, καταδιώξεις και...
Ολα είναι δράση!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Tenet ή… η τρέλα του μεγαλείου!
Υπάρχουν σκηνοθέτες που αφήνουν τη δουλειά τους να μιλήσει γι’ αυτούς χωρίς να πασχίζουν να επιδείξουν σε κάθε πλάνο τις αρετές τους. Υπάρχουν και οι άλλοι, εκείνοι που θέλουν να δείχνουν με κάθε τρόπο πόσο...
Tenet ή… η τρέλα του μεγαλείου!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Συνομιλίες
Το 1974 ο Αμερικανός σκηνοθέτης Φράνσις Φορντ Κόπολα παρουσίασε την ταινία «Η συνομιλία», η οποία γυρίστηκε στο μεσοδιάστημα των ταινιών του «Ο Νονός» (1972) και «Ο Νονός ΙΙ» (1974) και αποτελεί ένα εύστοχο...
Συνομιλίες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το «κανονικό» και το «φυσιολογικό»
Οταν κατακάτσει η σκόνη από την υγειονομική κρίση, είναι σίγουρο ότι θα εμφανιστεί ένα άλλο «φυσιολογικό» το ίδιο επώδυνο με το προηγούμενο και γι’ αυτό οι κυρίαρχες ελίτ αποφεύγουν να το περιγράψουν. Ο...
Το «κανονικό» και το «φυσιολογικό»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θα κληθούν να ανταποκριθούν «απροπόνητοι»
Δεν μπορεί κάποιος να παραγνωρίζει πως η εξουσία θα πατήσει πάνω στην κρίση για να εξυπηρετήσει τα δικά της συμφέροντα, για να εδραιώσει τους όρους που θα της επιτρέψουν στο μέλλον να διευθετήσει τις διάφορες...
Θα κληθούν να ανταποκριθούν «απροπόνητοι»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας