Αθέτηση συμφωνίας

Η αθέτηση συμφωνίας είναι μια κατάσταση που συμβαίνει σε όλο το φάσμα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Είναι από το «είπα-ξείπα» για κάτι που είχαμε δώσει τα χέρια στον δρόμο, ώς την παρασπονδία μιας διακρατικής συμφωνίας που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε πιθανή σύρραξη, όπως γίνεται αυτόν τον καιρό στα στενά του Περσικού Κόλπου. Αθέτηση συμφωνίας μπορεί να είναι κάτι που έχει καθαρά ηθική δέσμευση. Να είναι, για παράδειγμα, μια κουμπαριά που χάνεται και μένει ένα παιδί χωρίς λαμπάδα το Πάσχα.

Είναι όμως και τα πεπραγμένα του συνεταίρου στη δουλειά που αποδείχτηκε κατώτερος της εμπιστοσύνης. Αθέτηση συμφωνίας είναι η κατάσταση στην Κολομβία, με τους πρώην αντάρτες της FARC προδομένους να καταδιώκονται και να εκτελούνται αθόρυβα. Αθέτηση συμφωνίας είναι το δημοψήφισμα που από «Οχι» έγινε «Θα δούμε» και ύστερα πήγαμε στον οφθαλμίατρο τρίβοντας τα μάτια. Αθέτηση συμφωνίας είναι επίσης αυτή που υπήρξε μεταξύ Εκκλησίας – Κράτους για ένα μικρό έστω βήμα προς την εκκοσμίκευση.

Αν σκεφτεί κανείς τη συγκυρία της επετείου από την αποστολή του «Apollo 11», αυτή η τελευταία είναι ακόμη πιο δραματική. Πριν από μισό αιώνα η ανθρωπότητα έκανε ένα μικρό βήμα μπροστά, ξέφυγε από την έλξη της Γης και έφτασε στη Σελήνη. Εδώ, στην Ελλάδα τού σήμερα, κάνουμε ένα μπροστά και δύο πίσω, με αποτέλεσμα να αποπροσανατολιζόμαστε από το αυτονόητο: αποστολή μας να είναι το μέλλον. Δέσμιοι πανίσχυρων δυνάμεων που μας έλκουν στο παρελθόν, που μας κρατούν προσγειωμένους στον προβληματικό συλλογικό μικρόκοσμό μας.

Η χώρα μας μπορεί με αυταρέσκεια να αυτοπροσδιορίζεται ως μέρος της Δύσης κοιτώντας το αύριο, βολεύεται όμως με το να έχει τους θεσμούς της κολλημένους προς το προχθές. Και αυτό γιατί η μικρή μειοψηφία που ελέγχει αυτό το οικόπεδο της βαλκανικής χερσονήσου έχει πρωταρχικό στόχο τη συντήρηση στη φορμόλη ενός μηχανισμού με μοναδικό κριτήριο την εξυπηρέτηση των κεκτημένων της.

Για να το πετύχει αυτό τι κάνει; Συνεχώς αθετεί συμφωνίες. Αθετεί συμφωνίες για εκσυγχρονισμό στους θεσμούς που ταιριάζουν περισσότερο σε χώρες Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής.

Διεθνείς ανεξάρτητοι οργανισμοί που αξιολογούν την ποιότητά τους στη χώρα μας τούς τοποθετούν περίπου εκεί, με κάποια επιείκεια μάλιστα λόγω διεθνούς πολιτικής συγκυρίας. (Η International Transparency μάς κατατάσσει στο ίδιο ακριβώς επίπεδο με χώρες όπως η Τυνησία, το Μαρόκο, η Ιορδανία). Δεν ήταν τυχαίο, εξάλλου, ότι η κρίση στην Ελλάδα είχε σε κάποιο βαθμό κοινά χαρακτηριστικά με κάποιες χώρες της «αραβικής άνοιξης» όπως η Τυνησία. Το ίδιο και η εκτόνωση της κρίσης έχει τις ομοιότητές της.

Το παλιό καθεστώς βρήκε τον τρόπο να διατηρήσει την ισχύ και τα κεκτημένα του. Με οποιονδήποτε τρόπο μπορούσε και πάντα με τη συναίνεση της σφαίρας επιρροής όπου ανήκε. Με άλλον τρόπο έγινε αυτό βέβαια στην Τυνησία, με άλλον εδώ. Παντού όμως έγινε με έναν κοινό παρονομαστή. Με την αθέτηση συμφωνιών.