Συζητώντας με δύο παλιούς πολιτικούς φίλους, μου είπαν ότι είμαστε η πιο παράδοξη υποψηφιότητα αυτών των εκλογών. «Mα, στον μεγαλύτερο δήμο της χώρας, πάτε και κατεβαίνετε μόνο στις κοινότητες και χωρίς καν υποψήφιο δήμαρχο; Και τι θα κάνετε στις κοινότητες;».
Η αλήθεια είναι ότι τρία χρόνια θητείας ως εκλεγμένη στην 5η Δημοτική Κοινότητα της Αθήνας, καταλαβαίνω πολύ καλά τι εννοούν. Γιατί, πέρα από τη χρόνια θεσμική υποβάθμιση του ρόλου της κοινοτικών διαμερισμάτων από τις αντίστοιχες μεταρρυθμίσεις («Καποδίστριας», «Καλλικράτης», «Κλεισθένης Ι»), οι κοινότητες υποβαθμίζονται επίμονα κι απ’ όλες τις δημοτικές παρατάξεις που έχουν περάσει από τον Δήμο Αθηναίων τα τελευταία χρόνια. Τα κοινοτικά συμβούλια έχουν φτάσει σε σημείο να εγκρίνουν απλά αδειοδοτήσεις καταστημάτων. Ακόμα και οι γνωμοδοτικές αρμοδιότητες τους έχουν αφαιρεθεί από τους εκάστοτε δημάρχους. Και η αλήθεια είναι ότι στο οικονομικό και θεσμικό τοπίο που έχει διαμορφωθεί από την επιτροπεία, δεν υπάρχουν περιθώρια κινήσεων. Ακόμα και το δάνειο 55.000.000 ευρώ που συνήψε η απερχόμενη διοίκηση του δήμου με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, είναι δεσμευμένο μέχρι το τελευταίο ευρώ σε συγκεκριμένα έργα.
Παράλληλα, τα ίδια τα συμβούλια φαίνεται να είναι αποτέλεσμα διαγωνισμού δημοφιλίας στις γειτονιές κι όχι πολιτικών εκλογών. Επί τρία χρόνια, βρέθηκα αντιμέτωπη με την πλήρη άγνοια ή απαξίωση οποιασδήποτε δημοκρατικής διαδικασίας συζήτησης και ψηφοφορίας. Παρακολούθησα έκθαμβη να διαδραματίζεται μπροστά μου μια παράσταση πελατειακών σχέσεων παλιάς κοπής, όπου οι σύμβουλοι διερρήγνυαν τα ιμάτιά τους για ένα παγκάκι σε περιοχή που θεωρούσαν εκλογική τους βάση, ενώ αδιαφορούσαν πλήρως για πραγματικά και μεγάλα προβλήματα άλλων περιοχών.
Την ίδια στιγμή, όμως, είδα και πώς η κοινωνία μπορεί να οργανώνεται, να διεκδικεί και να νικά. Από τον Ποδονίφτη, τον Προμπονά ώς την οικία Θεοτοκοπούλου και την Εριουργία είδα πως με τη συμμετοχή των πολιτών στα συμβούλια, η αόρατη εξουσία της Αυτοδιοίκησης γίνεται ξανά εμφανής. Είδα πως μέσα από διεκδικήσεις «μικρές», καθημερινές, άρχισαν να δημιουργούνται νέες ομάδες, νέοι σύλλογοι στις γειτονιές ή να ζωντανεύουν οι παλιοί.
Για εμάς η πόλη είναι οι κάτοικοί της. Γι’ αυτό αποφασίσαμε, ως «Ανυπότακτη Αθήνα», να συμμετάχουμε στις εκλογές μόνο στις κοινότητες (διαμερίσματα). Οχι γιατί ο δήμος δεν μας αφορά, αλλά ακριβώς επειδή πιστεύουμε πως η Αθήνα είναι πρωτίστως οι γειτονιές της, επιδιώκουμε από εκεί να ξεκινήσει η αλλαγή.
Κατεβαίνοντας, λοιπόν, μόνο στα κοινοτικά διαμερίσματα κάνουμε ένα μικρό βήμα πίσω ώστε να κάνουμε άλματα μπροστά. Να βοηθήσουμε την κοινωνία να αυτοοργανωθεί και να διεκδικήσει ξανά τις ανάγκες της και τη συμμετοχή της στη λήψη των αποφάσεων, εκεί όπου μπορεί άμεσα να παίξει ρόλο και να έρθει πρόσωπο με πρόσωπο με την τοπική εξουσία. Ταυτόχρονα, επιδιώκουμε να αναβαθμίσουμε την πολιτική ζωή της πόλης ανασυγκροτώντας την Αριστερά, ως λόγο και ως πράξη· και η ανασυγκρότηση αυτή περνάει μέσα από την επανίδρυση της κοινότητας σε χώρο διάδρασης και διεκδίκησης των αναγκών μας. Γιατί, μία είναι η ερώτηση που οφείλει να απαντήσει κάθε αριστερός και κάθε αριστερή σήμερα: Με ποιον τρόπο θα αγωνιστούμε και θα διεκδικήσουμε, με ποιον τρόπο θα οργανώσουμε τις δράσεις μας, ώστε η κοινωνία να βγει από τη μνημονιακή κανονικότητα και να κάνει την έφοδο στον ουρανό;
*Συντονίστρια της «Ανυπότακτης Αθήνας», σύμβουλος στην 5η Διαμερισματική Κοινότητα
