Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η Καραβίδα της Παμβώτιδας
EUROKINISSI / ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η Καραβίδα της Παμβώτιδας

  • A-
  • A+

Σε ξαναβλέπω λιόκαλη Παµβώτιδα και πάλι, ψάλλει ο Ελιγιά στο ποίημά του «Γυρισμοί». Ενας λάτρης, ένας κιθαρωδός της ομορφιάς και της ευαισθησίας. Θυμάμαι τον στίχο κάθε φορά που επιστρέφω στα Γιάννινα -την παρένθετη μητέρα των φοιτητικών μας χρόνων-, εκεί μετά την πύλη του κάστρου όπου προβάλλει ο Μώλος. Θα έλεγα πως, παραφράζοντας τον Δάλλα, ανάμεσα σ’ εκείνη την Παμβώτιδα της νιότης, τότε που ονειρευόμασταν παρακολουθώντας παραστάσεις του Καραγκιόζη. Και στη λίμνη του Μαραθώνα, με άλλα λόγια τους τόπους που μας έριξε η βιοτή, άλλαξαν πολλά.

Ομως η Παμβώτιδα, εικόνα μαγική, όσον κι αν άλλαξαν οι καιροί, κρατάει πάντα τη μνημονευτική της δύναμη. Ω λίμνη, στα γλαυκά σου τα νερά/πόσα όνειρα παιδιάτικα λουσμένα, ο αέρας μεταφέρει με το θρόισμα των δέντρων τους καημούς του Ελιγιά. Ανασύρει τις εικόνες με τους πλάνητες που σεργιάνιζαν τις καλοκαιρινές κυράδες της λίμνης, τις καραβίδες, προσδοκώντας να αγκιστρώσουν το ζωηρό βλέμμα των παιδιών. Οι κυράδες της Παμβώτιδας αποκτούσαν μια μυθική υπόσταση, φλόγιζαν την επιθυμία των παιδιών για μια ονειρεμένη έξοδο με Καραγκιόζη και καραβίδα.

Δεν είχε άδικο, λοιπόν, ο Κωνσταντίνος Αραβαντινός που επέλεξε την καραβίδα ως τίτλο του περιοδικού που έβγαλε το 1873. Δεν μακροημέρευσε. Μόνο δύο τεύχη. Ομως, ο ιδρυτής του την επέλεξε για να αναταράξει την ησυχία των συμπολιτών του. Ως άλλος Ιωνάς, επέλεξε για κατοικία του την κοιλιά της καραβίδας της λίμνης κι από κει χρησιμοποιούσε τις λαβίδες των ποδιών της. Για να επιφέρει δήγματα στο αρχοντολόι της πόλης, τους καθηγητές της Ζωσιμαίας Σχολής και στον ανώτερο κλήρο. Που έμεναν προσκολλημένοι τυπολατρικά σε μια αυστηρότητα. Ομφαλοσκοπούσαν και φοβούνταν αυτό που ερχόταν.

Σ’ ένα περιβάλλον μιλτόχροο, μουντό, ο Αραβαντινός τολμά να σατιρίσει τους πάντες. Οι καραβίδειες δαγκάνες του προκαλούσαν μώλωπες σε όλους επιφέροντας δυσφορία αρχικά και αναστάτωση στη συνέχεια. Οι νοικοκυραίοι της πόλης είχαν ανήσυχο ύπνο, ακόμη κι όταν πήγαιναν στο καφέ σαντάν της πόλης. Στο «Παυσίλυπον». Εκεί που αναζητούσαν τις Βοημίδες χορεύτριες, ρίχνοντας κλεφτές ματιές. Τρομοκρατούνταν στη σκέψη πως θα γίνονταν άθυρμα των λαβίδων της καραβίδειας γραφής. Η «Καραβίδα» απειλούσε την ψυχή και την υπόληψη της πόλης. Οι άτεγκτοι εκπαιδευτικοί, που εξαπέλυαν κεραυνούς στους μαθητές της Ζωσιμαίας, και οι εφέντηδες της πόλης, η αρχοντιά, το βράδυ εκλιπαρούσαν τη ματιά της Τούμπλας και των άλλων χορευτριών.

Το βραχύβιο περιοδικό «Καραβίδα» των Ιωαννίνων είναι μια ξεχωριστή περίπτωση, που είχε διαλάθει της προσοχής των ερευνητών. Το κατάφερε ο εθνομουσικολόγος Γιώργος Κίτσιος («Το ους ημών το ξεκουρδισμένο...», εκδόσεις νήσος). Είναι η εικόνα μιας πόλης, όπως δεν την αποτυπώνουν τα αρχεία. Είναι ένας πλούτος για τον σατιρικό λόγο. Μια στιγμή που δυστυχώς δεν κράτησε πολύ.

ΑΠΟΨΕΙΣ
Μέσα στον φόβο πέρασε η ζωή μου
O φόβος χρειάζεται τον τρόμο. Για να γίνει κυρίαρχο συναίσθημα. Που θα καθηλώνει το μυαλό. Και θα εξουδετερώνει τη βούληση. Φάνηκε τελευταία στην περίπτωση του Ζακ. Ο φόβος μπρος στη διαφορετικότητα. Και μετά...
Μέσα στον φόβο πέρασε η ζωή μου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Οδός Δομπόλη
Σάββατο και φέτος. Σέρνεις τα βήματά σου με δυσκολία. Στέκεσαι απέναντι στο περίπτερο. Οπως και τότε. Λείπει η ντουντούκα. Ευτυχώς. Απουσιάζει όμως η ζωή. Το Πανεπιστήμιο μετακόμισε στην Πεδινή. Η...
Οδός Δομπόλη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Μαύρα περιστέρια
Μόνο τα μαύρα περιστέρια πετούν πάνω από τον ουρανό της πολύπαθης Συρίας. Είναι οι σιδερόφρακτες ερπύστριες και τα γεράκια του πολέμου, τα βομβαρδιστικά, που σπέρνουν την καταστροφή. Και πόσο να κλάψουν οι...
Μαύρα περιστέρια
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σύνδρομο παραίτησης
Το μάθαμε κι αυτό. Με αφορμή την Αΐσα, μια μικρή προσφυγοπούλα στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης της Μόριας. Βρίσκεται σε μια ουδετεροποιημένη κατάσταση, σε μια περίεργη αδρανοποίηση. Είναι η αντίδραση σ’...
Σύνδρομο παραίτησης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Χάρτινες βιωτές
Πολύ χάρτινη έγινε η ανθρώπινη ζωή. Ειδικά των αδύναμων. Των προσφύγων. Ο τόπος και η Ευρώπη συνηθίζουν στη σκληρότητα. Παιδιά που καταχωρίζονται στα δελτία των αστυνομικών συμβάντων. Ως ατυχήματα. Ζωές που...
Χάρτινες βιωτές
ΑΠΟΨΕΙΣ
Νύχτα της Θεσσαλονίκης
Ξημερώματα περπατάω στο λιμάνι. Ο Θερμαϊκος σκοτεινός, αμίλητος. Οι προβολείς του παλιού σταθμού τον ανακρίνουν μα εκείνος δεν σκάει ούτε ένα τόσο δα κυματάκι. Κρύβει τα μυστικά της πόλης, την υπερασπίζεται...
Νύχτα της Θεσσαλονίκης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας