ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Αννα Παπαδημητρίου-Τσάτσου*
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

… Θα επιχειρήσω να αποδείξω ότι εξακολουθεί αναμφίβολα να υπάρχει μια ζωντανή σπίθα μέσα στον σοσιαλισμό, φτάνει να ξεφλουδίσουμε με αποφασιστικότητα την ηγεμονεύουσα ιδέα του από το ριζωμένο στον πρώιμο βιομηχανισμό διανοητικό της περίβλημα και να την τοποθετήσουμε στο πλαίσιο μιας νέας κοινωνικής θεωρίας

Axel Honneth, 2019

Αριστερά, Κεντροαριστερά, Ριζοσπαστική Αριστερά, Σοσιαλδημοκρατία, πολλοί όροι που έρχονται από το παρελθόν και κυριαρχούν στην πολιτική συζήτηση μέχρι σήμερα, οδηγώντας την πολλές φορές σε μια διαμάχη που καταλήγει «ιδιοκτησιακή υπόθεση».

Οι ονομασίες ταλανίζουν τον δημοκρατικό χώρο χρόνια τώρα, δημιουργούν τεχνητές και ουσιαστικές διασπάσεις με γνώμονα πάντοτε την έννοια των ορισμών by the book και σύμφωνα με ατομικές προσδοκίες και φαντασιώσεις περί του «ορθού», άσχετα από την ανταπόκρισή τους στο κοινωνικό γίγνεσθαι.

Ποια είναι λοιπόν η αναγκαιότητα αυτής της στείρας αντιπαράθεσης όταν όλα έχουν αλλάξει στον κοινωνικό ιστό και στις εργασιακές σχέσεις; Οταν στο μεταξύ η κοινωνία δίνει καθημερινά τις δικές της αμείλικτες απαντήσεις στους πολιτικούς, οι οποίοι ίσως δυσκολεύονται να κατανοήσουν τη δυναμική ριζικών ανατροπών που έχουν επέλθει στην πολιτική πραγματικότητα (παγκοσμιοποίηση, οικονομική κρίση);

Προφανώς η συζήτηση δεν είναι εύκολη και οι απαντήσεις είναι ακόμη δυσκολότερες, τόσο στην Ευρώπη όσο και ιδίως στην Ελλάδα, μια χώρα με τις εγγενείς διαχρονικές δυσκολίες της, που όλοι γνωρίζουμε, άσχετα εάν επιλέγουμε να τις θυμόμαστε α λα καρτ και κατά το δοκούν. Η πολιτική όμως δεν ασκείται σε συνθήκες «θερμοκηπίου». Είναι προφανές πως δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε εύκολα νέες πολιτικές πραγματικότητες με παλιά εργαλεία.

Οι πολιτικές δυνάμεις που κυβέρνησαν τον τόπο για χρόνια πολλά απέβλεπαν μόνιμα σε ένα «αναποτελεσματικό κράτος» για τον πολίτη, ώστε να είναι «αποτελεσματικό» για το «έμπειρο» παλαιό πολιτικό σύστημα, μια και αυτό πρόβαλλε έτσι ως απαραίτητο και σωτήριο.

Εάν υπάρχουν -πάντοτε υπάρχουν- δημόσιοι λειτουργοί, πολιτικοί, αιρετοί που λειτουργούν υποδειγματικά, τότε αυτοί θα αποτελέσουν το καλό άλλοθι της εξουσίας και, πάντως, τον μοχλό για «τη σωτηρία της ψυχής της πολιτικής».

Στην αναποτελεσματικότητα αυτή ερχόταν πάντοτε να προστεθεί, ακριβώς για να συγκαλύψει τα προβλήματα, μια ιδεολογική συζήτηση σχεδόν εμμονική για τη λειτουργία των θεσμών, και πρόσφατα η ατελείωτη ομφαλοσκοπική συζήτηση για την Κεντροαριστερά και για το ποιος είναι ο ιστορικός ιδιοκτήτης της και ο αυθεντικός εκπρόσωπός της.

Μέσα λοιπόν από την κρίση που περάσαμε, τις τρομακτικές ανακατατάξεις στην κοινωνία, με ό,τι έχει υποστεί τα τελευταία χρόνια, διαμορφώνεται πλέον ένα άλλο πολιτικό σκηνικό στον τόπο, που δημιουργεί αναδιατάξεις ιδίως στην «ευρωπαϊκή Αριστερά». Ο ΣΥΡΙΖΑ, ως κυρίαρχη πια δύναμη στον χώρο, κάνει θετικά βήματα προς τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου ευρωπαϊκού λόγου και μιας πράξης με συναινετικό περιεχόμενο, με σημαντικό συμβολικό φορτίο και με πολιτική υπεραξία (Πρέσπες!!!).

Ο Αλέξης Τσίπρας κάνει σημαντικό βήμα, γιατί ανοίγει μια συζήτηση και απευθύνει μια πρόσκληση σε όλους εμάς που πιστεύουμε στην αναγκαιότητα να συγκληθούν τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη όλες οι δυνάμεις της Αριστεράς, της Σοσιαλδημοκρατίας και της Οικολογίας, ώστε να τεθεί ένας φραγμός στην κυρίαρχη στροφή των ευρωπαϊκών κοινωνιών προς τις συντηρητικές έως και τις ακραία συντηρητικές δυνάμεις. Μιλάμε δηλαδή για την αναγκαιότητα να συγκροτηθεί μια ευρωπαϊκή δημοκρατική Αριστερά όχι με όρους νοσταλγικούς αλλά με όρους πραγματικούς. Με όρους του 2019.

Διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε πως τον καιρό της ανάπτυξης και των παχιών αγελάδων ο χώρος αυτός διέπραξε τόσο στη χώρα μας όσο και στην Ευρώπη τεράστια λάθη. Λάθη που αν και αποτυπώθηκαν στα εκλογικά αποτελέσματα δεν συζητήθηκαν παρά ελάχιστα ή και καθόλου στους αντίστοιχους πολιτικούς φορείς και στην κοινωνία. Και το κυριότερο, από τα λάθη τους ήταν ο πολιτικός εναγκαλισμός τους με τις φιλελεύθερες δυνάμεις. Κάτι που οδήγησε σιγά σιγά στην απώλεια της κοινωνικής τους βάσης.

Πιστεύω λοιπόν πως τώρα περισσότερο παρά ποτέ είναι απαραίτητη η σύγκλιση όλων των δυνάμεων που θέλουν να συνδιαμορφώσουν τη δημοκρατική Ευρώπη αλλά και να εκφράσουν όλους εκείνους -και είναι πολλοί- που έχουν τραυματιστεί από την παγκοσμιοποίηση και από την κρίση του συστήματος.

Ναι, λοιπόν, η διάκριση Αριστερά-Δεξιά υπάρχει.

Ναι, υπάρχει ανάγκη οι λαοί να μπορούν να εκφράσουν τη μεγάλη αγανάκτησή τους για ό,τι έχει συμβεί τα τελευταία χρόνια, σε πολιτικές δυνάμεις οι οποίες με νηφαλιότητα θα αφουγκραστούν και επιτέλους θα συναισθανθούν τους πολίτες. Και θα προσπαθήσουν να βρουν λύσεις για τα απτά προβλήματα μέσα από ανατροπές ή συναινέσεις και σύγχρονο πολιτικό λόγο, ώστε να εισακουστούν από αυτούς.

Ναι λοιπόν στη δημιουργία σύγκλισης των δυνάμεων εκείνων που αφού αποσαφηνίσουν το ιδεολογικό τους πλαίσιο και προκρίνουν σωστές λειτουργίες και ανθρώπους, θα παλέψουν για να αποτρέψουν την επανάληψη των λαθών του παρελθόντος σε πολιτικό και ηθικό ιδίως επίπεδο. Διότι σ’ αυτό το επίπεδο έγιναν λάθη που αποδεικνύονται εξίσου ή ίσως και περισσότερο επικίνδυνα από οποιαδήποτε άλλη δυσλειτουργία των θεσμών, επειδή τραυματίζουν την εμπιστοσύνη του πολίτη προς τους πολιτικούς, προς την πολιτεία, άρα, εν τέλει, και την εμπιστοσύνη τους στους θεσμούς.

Ετσι λοιπόν και μόνον έτσι η πολιτική θα ανακτήσει την αξιοπιστία της και η δημοκρατική παράταξη την πραγματική πλειοψηφική της βάση.

ΥΓ. Και για τους κακόπιστους: Ναι, πολιτικές αναδιατάξεις γίνονται και για λόγους συνείδησης.

* πρώην αντιπεριφερειάρχης Αττικής