Η πολιτική οικονομία της ανάπτυξης και η Ε.Ε.

Στις 15 Δεκεμβρίου στο Κατοβίτσε της Πολωνίας, στην 24η διάσκεψη (COP24), εκπρόσωποι από 197 χώρες συμφώνησαν σχετικά με τους κανόνες για τη Συμφωνία του Παρισιού τρία χρόνια αφότου είχαν υπογράψει τη Σύμβαση – Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Αλλαγή του Κλίματος (UNFCCC).

Οι δεκατρείς μέρες διαπραγματεύσεων στη μεσαία γραμμή μιας εναλλαγής οικονομικών, τεχνολογικών και επιχειρηματικών συμφερόντων αποκάλυψαν την ηθική υποταγή της πολιτικής. Για τη διατήρηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη «πολύ κάτω από τους 2°C» δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν, αλλά χειροκρότησαν το άλμα χαράς πάνω από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων του προεδρεύοντος της COP 24, του Πολωνού κυβερνητικού M. Kurtyka.

Η συμφωνία της Eurelectric -αντιπροσωπεύει 3.500 επιχειρήσεις στον ευρωπαϊκό τομέα ενέργειας- για να μην υπάρξουν νέες επενδύσεις σε μονάδες παραγωγής άνθρακα μετά το 2020 δεν υπογράφηκε από την Πολωνία και την Ελλάδα.

Η Γερμανία, που συμφώνησε, επιτρέπει στην RWE AG, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης, να επεκτείνει το ανθρακωρυχείο Hambach, το οποίο για τέσσερις δεκαετίες καταβροχθίζει δένδρα ενός ιστορικού δάσους δέκα χιλιάδων χρόνων, ενώ κλείνει το 155 χρόνων ανθρακωρυχείο της πόλης του Bottrop στη βιομηχανική κοιλάδα του Ρουρ. Ανάμεσα στα δάκρυα των ανθρακωρύχων μπορεί να υπήρχαν και κάποια για το όχι και τόσο μακρινό 1951 και την εναντίωση του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας στη Συμφωνία του Παρισιού («Σχέδιο Σουμάν»).

Η ξεχασμένη από τους μισθοφόρους σχολιαστές και την ιστορική γαρνιτούρα των ειδήσεων, σήμερα, ανακοίνωση έλεγε: «Ως αποτέλεσμα του συμφώνου μεταξύ Γερμανών και Γάλλων βιομηχάνων της βαριάς βιομηχανίας, η Δυτική Γερμανία γίνεται το οπλοστάσιο για τον ιμπεριαλισμό και για την επαναστρατιωτικοποίηση της Δυτικής Γερμανίας.

Το Σχέδιο Σουμάν σηματοδοτεί τη δημιουργία της στρατιωτικής και οικονομικής βάσης για τη διεξαγωγή στρατιωτικής επιθετικότητας στη Γερμανία. Το σχέδιο αυτό, το οποίο εισήγαγαν οι εκπρόσωποι του εταιρικού και τραπεζικού κεφαλαίου της Δυτικής Γερμανίας και της Γαλλίας με επικεφαλής τους πλουτοκράτες των εξοπλισμών, […]. Το πιο πολύτιμο […] η βιομηχανία άνθρακα και σιδήρου στον Ρήνο και στο Ρουρ, αφαιρέθηκε από τα χέρια του γερμανικού λαού και υποβλήθηκε στο σύνολό του μέσω της δημιουργίας ενός διεθνούς trust για τον άνθρακα και τον χάλυβα σε αυτούς που ενδιαφέρονται για τα όπλα και τον πόλεμο».

Ο εργάτης του Bottrop, που σήμερα λέει ότι «κλείνουν το ανθρακωρυχείο και θα εισάγουμε μαύρο άνθρακα από την Κίνα», διασφαλίζει μια σύνοψη του κόσμου. Το πάθος του Μακρόν για έναν αληθινό ευρωπαϊκό στρατό μοιρασμένο με τα γερμανικά σχέδια δείχνει σχεδόν οπερατικά την πολύτιμη ιστορική τροφή σκέψης των Γερμανών κομμουνιστών.

Τα σημάδια της νέας εποχής αποτυπώνονται στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όπου «οι συσσωρευτές (μπαταρίες) θα είναι για την αυτοκινητοβιομηχανία του 21ου αιώνα, την καθαρή ενέργεια και την καινοτομία, το ίδιο σημαντικοί με τους κινητήρες εσωτερικής καύσης στον 20ό αιώνα». Αυτή η ιστορική διαπίστωση κινητοποιεί τους μεγάλους βιομηχανικούς εταίρους στο πλαίσιο του στρατηγικού σχεδίου της Ε.Ε. για βιώσιμα αναπτυξιακά σχέδια με την «Ευρωπαϊκή Συμμαχία Μπαταρίας» για να καλύψει τη σημαντική υστέρηση έναντι της ασιατικής πρωτοπορίας.

Οι σοβαρές ελλείψεις σε μεταλλεύματα για τις μπαταρίες, που είναι το κοβάλτιο, το λίθιο, το νικέλιο, ο χαλκός και ο τεράστιος όγκος «των πρώτων υλών που χρειάζονται για την πράσινη μετάβαση», προκαλούν επιτάχυνση των γεωπολιτικών ανακατατάξεων.

Η κατασκευή μιας ανεμογεννήτριας 3 Μεγαβάτ, που είναι σχετικά μικρής ισχύος, χρειάζεται 335 τόνους χάλυβα, 4,7 τόνους χαλκού, 1,200 τόνους σκυροδέματος, 3 τόνους αλουμινίου και 2 τόνους σπάνιων μεταλλευμάτων, όπως λέει ο επίτροπος για τα ενεργειακά θέματα Μ. Σέφτσοβιτς με δέος για τον νέο τομέα ανάπτυξης που του εμπιστεύτηκε η δημοκρατία. Αυτή η νέα κατάσταση παραπέμπει και στο γεγονός ότι η Κίνα ελέγχει το 50% της παγκόσμιας παραγωγής σε κοβάλτιο, στη σύνδεση των Στόχων της Βιώσιμης Ανάπτυξης των Η. Εθνών με τη μεταλλευτική βιομηχανία του τρίτου κόσμου, στην παθιασμένη αναπτυξιακή σχέση της Κίνας και της Ε.Ε. με την Αφρική, ειδικά το Κονγκό (διαθέτει το 64% σε κοβάλτιο) και στη διπλωματία των πρώτων υλών.

Από την άλλη πλευρά, η φρενίτιδα των γεωτρήσεων για πετρέλαιο στο Τέξας πυροδοτήθηκε από την απελευθέρωση της εξαγωγής αργού πετρελαίου, ως απόφαση της κυβέρνησης Ομπάμα το 2015. Η άρση των περιορισμών των εξαγωγών «ισοδυναμεί με ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που έχουν γίνει ποτέ για τη βιομηχανία», δηλώνει σύμβουλος της Pioneer Natural Resources.

Στο τέλος, έχει αξία η επισήμανση της Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας Απασχόλησης για την Ευρώπη, που είναι η «φωνή» των εταιρειών προσωρινής απασχόλησης για την υπό έκδοση ευρωπαϊκή οδηγία σχετικά με διαφανείς και προβλέψιμες συνθήκες εργασίας στην Ε.Ε. Η συνομοσπονδία υποστηρίζει θερμά τη διαγραφή του άρθρου 2 για έναν κοινό ευρωπαϊκό ορισμό του εργαζομένου. Ο ορισμός του εργαζομένου θα πρέπει να αφεθεί στο εθνικό επίπεδο. Ετσι, ωθούν επιτακτικά η κριτική της κυρίαρχης πολιτικής οικονομίας να ξεκινήσει πάλι από τον κοινό ορισμό του εργαζόμενου, αυτού που πρόσφατα διαβάσαμε πάνω στα κίτρινα γιλέκα.

* πολιτική επιστήμονας, διδάκτωρ Επιστήμης της Πληροφορίας