Οι διάτρητες κόκκινες γραμμές του Μάνφρεντ Βέμπερ

H φιλοτέχνηση του προφίλ του Μάνφρεντ Βέμπερ ως ενωτικού υποψήφιου προέδρου της Ευρωπαϊκής Ενωσης βρίσκεται στον πυρήνα της καμπάνιας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ). Οι ευρωπαϊκές αξίες και ο σεβασμός των κανόνων που εγγυώνται την ενότητα της Ε.Ε. επανέρχονται ως τίτλοι στο προεκλογικό αφήγημα που απευθύνεται στις μάζες. Δυστυχώς, δεν παρατηρεί κανείς παρόμοια συνέπεια από το ΕΛΚ στο πεδίο της εφαρμοσμένης πολιτικής.

Για παράδειγμα, στο συνέδριο του ΕΛΚ στο Ελσίνκι, στις 7 Νοέμβριου, το κόμμα Fidesz του πρωθυπουργού της Ουγγαρίας, Βίκτορ Ορμπαν, ζήτησε και κέρδισε μια αλλαγή στη διατύπωση ενός από τα ψηφίσματα που ενέκρινε η επιτροπή, στην οποία προέδρευε ο Γιόζεφ Ντάουλ και αντιπρόεδρος ήταν ο Νταβίντ ΜακΑλιστερ – και οι δύο βετεράνοι του ΕΛΚ. Εκπρόσωπος του Fidesz πρότεινε να αλλάξει ο όρος «φιλελεύθερη δημοκρατία» σε «κράτος δικαίου» σε κείμενο ψηφίσματος, το οποίο αφορούσε τη θέση του ΕΚΛ στην υιοθέτηση του νέου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Ετσι, η Ολομέλεια ψήφισε το κείμενο ως εξής: «Τα χρήματα των Ευρωπαίων φορολογουμένων δεν μπορούν να ξοδεύονται σε χώρες που οι βασικές αξίες της Ε.Ε. και του κράτους δικαίου δεν γίνονται σεβαστές».

Σύμφωνα με άρθρο του Euractiv, τo Fidesz ήθελε να αντικαταστήσει τον ευρείας ερμηνείας όρο «φιλελεύθερη δημοκρατία» με τον πολύ πιο συγκεκριμένο «κράτος δικαίου» για να μειώσει τις πιθανότητες να αντιμετωπίσει πρόβλημα πρόσβασης στα ευρωπαϊκά κεφάλαια.

Στη διάρκεια της ομιλίας του στην ολομέλεια του συνεδρίου, ο Ορμπαν αναφερόταν στον Βέμπερ λέγοντας: «Σε σεβόμαστε, γιατί γνωρίζεις πάντα πότε είναι η ώρα του διαλόγου και ποτέ η ώρα της ενότητας» και ασκούσε πολεμική κόντρα «σε αυτούς που χτίζουν προσωπικές φιλοδοξίες χωρίζοντας την οικογένεια του ΕΛΚ, χρησιμοποιώντας σοσιαλιστικές και φιλελεύθερες κατηγορίες».

Ο Ορμπαν και οι Γερμανοί Χριστιανοκοινωνιστές (στους οποίους ανήκει ο Βέμπερ) γνωρίζονται καλά και από παλιά. Από το 2015 κι έπειτα, ο πρώτος υπήρξε επαναλαμβανόμενα ο κακός δράκος του παραμυθιού της προσφυγικής κρίσης, με τους δεύτερους να προωθούν αθόρυβα και αποτελεσματικά την αντιδραστική ατζέντα τους στα ζητήματα ελέγχου των συνόρων και των πληθυσμιακών μετακινήσεων.

Μέχρι και το φθινόπωρο του 2018, το ΕΚΛ και ο Βέμπερ τράβηξαν αρκετές κόκκινες γραμμές, τις οποίες μετακίνησαν βολικά όποτε ο Ορμπαν τις αγνόησε.

Τους τελευταίους μήνες και ενώ η κριτική που δέχονται επικεντρώθηκε στην ένοχη συμβίωσή τους, αποδείχθηκαν και ιδιαίτερα ευερέθιστοι. Στις 30 Νοεμβρίου, ο καθηγητής φιλοσοφίας Σάιμον Ρίπον ανέφερε ότι ο λογαριασμός του ΕΛΚ στο twitter τον μπλόκαρε, όταν τους πρότεινε να «βάλουν και άλλη μπογιά στις κόκκινες γραμμές τους, τις οποίες ποδοπατάει ο Ορμπαν», αναφέροντας τη δημιουργία ενός «ινστιτούτου προπαγάνδας» υπό την άμεση επιρροή της κυβέρνησης Ορμπαν, στο οποίο εισέρχονται εκατοντάδες μέσα μαζικής ενημέρωσης στην Ουγγαρία.

Στις 2 Δεκεμβρίου, ο διευθυντής επικοινωνίας του Human Rights Watch, Αντριου Στόλχαϊν, επίσης ανέφερε ότι ο λογαριασμός του ΕΛΚ τον έχει μπλοκάρει, όταν τους απευθύνθηκε λέγοντας ότι η υποστήριξή τους προς το Fidesz είναι ένδειξη ότι το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα έχει εγκαταλείψει τις δημοκρατικές αξίες του.

Οταν αυτά τα «μπλοκ» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης άρχισαν να γίνονται θέμα, το ΕΛΚ απευθύνθηκε στο κοινό αναφέροντας ότι «αρκετοί λογαριασμοί μπλοκαρίστηκαν κατά λάθος αυτό το Σαββατοκύριακο. Εχουμε ξεμπλοκάρει τους λογαριασμούς και όσοι επηρεάστηκαν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στο περιεχόμενό μας ξανά. Απολογούμαστε για οποιοδήποτε μπέρδεμα». Απολογία, που μάλλον δεν φάνηκε πειστική σε πολλούς που απάντησαν ειρωνικά, αλλά και στον Στόλχαϊν που ζήτησε εξηγήσεις για το πώς από λάθος μπλοκαρίστηκαν μόνο λογαριασμοί που έκαναν κριτική στο ΕΛΚ για τη στάση του προς το Fidesz.

Συγκεκριμένη απάντηση δεν υπήρξε, αλλά είναι σαφές ότι το θέμα αφορά άμεσα τα ουσιαστικά πολιτικά χαρακτηριστικά της ηγεσίας του ΕΛΚ, η συγκατοίκηση του οποίου με το Fidesz ουσιαστικά αποκτά συμβολική μόνο σημασία για το πολιτικό του μέλλον.

Η ευέλικτη προσέγγιση προς τις ευρωπαϊκές αξίες και την πολιτική συνέπεια φαίνεται να βρίσκεται στο υπογάστριο της πρώτης βεμπεριανής περιόδου του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Στους τίτλους πρωταγωνιστεί η μονότονη προεκλογική εκστρατεία του Μάνφρεντ Βέμπερ, στην οποία όροι όπως ενότητα και αξίες της Ε.Ε. καταναλώνουν μεγάλο μέρος της μοναχικής προσπάθειας που καταβάλλει.

Στο πολιτικό παρασκήνιο, η διαπλοκή με τις ακροδεξιές αποκλίσεις και η καμαρίλα καρφώνεται βαθιά στα ρουθούνια.

*Ερευνητής ευρωπαϊκών θεμάτων