Ηλύσιοι αλτρουισμοί, Στρασβούργο ex machina

Τι σημαίνει το νέο «κοινωνικό συμβόλαιο» του Μακρόν και το ότι «είναι δικαιολογημένη η οργή των κίτρινων γιλέκων»; Τι σημαίνει η παραδοχή ότι, εντάξει, «κάποιες από τις δηλώσεις μου πρόσφατα “πλήγωσαν” τους πολίτες της χώρας μου»; Σημαίνει την απεγνωσμένη κατανόηση ή, αλλιώς, την ανεκτικότητα της «ανώτερης, χορτάτης ψυχής των Ηλυσίων» που ξέρει πολύ καλά το πόστο της στον κόσμο και που χαλαρά καταγγέλλει αυτόν τον κόσμο∙ αλλά που, επίσης, θέλει να συνεχίσει να υπάρχει απαράλλαχτος αυτός ο κόσμος. Τι άλλο είπε ο Μακρόν στο διάγγελμά του;

«Ελευθερία», ναι, γιατί είναι φιλελεύθερος. Αλλά χωρίς να συζητάει πόσο ελεύθερος μπορεί να είναι κάποιος άλλος μέσα στη φτώχεια του ή και ο «μεσαίος» μέσα στην αβεβαιότητά του. «Ισότητα», σίγουρα όχι. Τα θέλουμε τα κεφάλαια των πολύ πλουσίων∙ «κάνουν καλό στην οικονομία μας». Οπωσδήποτε «καταδίκη της βίας… και κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη Γαλλία». Δηλαδή, κάτι σαν ένα εγχώριο ατύχημα που συνέβη στο θερμοκήπιο-Γαλλία με απαραβίαστα σύνορα εντός του οποίου κατοικούν οι glorieux (οι ένδοξοι) νικητές της παγκοσμιοποίησης.

Άνοιγμα του δημοσίου διαλόγου σαν βικτωριανός μεταρρυθμιστής, με δεσμεύσεις «καταπολέμησης της φοροδιαφυγής» και δωράκια με υπόσχεση αύξηση μισθών κατά 100 ευρώ μηνιαίως (αρχής γενομένης από τον Ιανουάριο), λες και ο δημοσιονομικός χώρος είναι η εμποροπανήγυρη του 15ου αιώνα όπου όλα τα θαύματα των μπαχαρικών ξεκινούν και τελειώνουν εντός της.

Το άλλο εξοργιστικό είναι το μούρμουρο από εκείνους που θα έπρεπε κάτι να είχαν για να πουν. Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, ηγέτης της Ανυπότακτης Γαλλίας (ριζοσπαστική Αριστερά) μιλάει για μέτρα που το κόστος τους θα επιβαρύνει «τον απλό πολίτη» και όχι «αυτούς που έχουν μεγάλο πλούτο». Κόπι πέιστ και ο Ολιβιέ Φορ, ηγέτης του Σοσιαλιστικού Κόμματος (Κεντροαριστερά), μιλάει για «μέτρα που οι φορολογούμενοι θα επωμιστούν το κόστος τους».

Οι Οικολόγοι Πράσινοι μίλησαν για τον δικό τους καημό: οι εξαγγελίες δεν δίνουν «καμία προοπτική για οικολογική και κοινωνική μετάβαση». Και αυτοί, α λα Μακρόν, καταγγέλλουν την καταγγελία, χωρίς να λένε τι θα ήθελαν και τι θα μπορούσαν να κάνουν εκείνοι αν «η κακιά στιγμή» τους έβρισκε στο Ηλύσιο πόστο του Μακρόν. Τέλος η Ε.Ε. έχει πιάσει τη δημοσιονομική μεζούρα και καίει λιβάνια στα κοντράτα του Σόιμπλε.

Ποιο είναι αυτό το κάτι περισσότερο που θα ήθελαν να δουν οι Γάλλοι εν προκειμένω; Το κάτι που θα τους περιλαμβάνει; Το επαναφέρω αυτούσιο από τις πρώτες κιόλας αράδες του Οσκαρ Ουάιλντ στο «Η ψυχή του ανθρώπου στον σοσιαλισμό». Θυμηθείτε το, και διαβάστε το από όποια κοινωνική αφετηρία θέλετε, αρκεί να μείνει στο τέλος το «ένας κόσμος στον οποίο η φτώχεια να είναι αδύνατη»!

«Αυτούς που τους κυκλώνει η φρικτή φτώχεια, η ασχήμια και η πείνα, συγκλονίζονται αναπόφευκτα απ’ όλα αυτά. Συνεπώς, με αξιέπαινες προθέσεις, και προς λάθος κατεύθυνση, με μεγάλη σοβαρότητα και μπόλικο συναισθηματισμό, αναλαμβάνουν το καθήκον της θεραπείας των δεινών που αντικρίζουν. Αλλά οι θεραπείες δεν γιατρεύουν το κακό∙ απλώς παρατείνουν την ασθένεια. Στην ουσία οι γιατρειές τους αποτελούν μέρος της ασθένειας.

Προσπαθούν, λόγου χάριν, να επιλύσουν το πρόβλημα της ανέχειας με το να διατηρούν απλώς τους φτωχούς στη ζωή… Αλλά αυτό δεν αποτελεί λύση∙ είναι επιδείνωση του προβλήματος. Ο σωστός στόχος είναι η προσπάθεια ανάπλασης της κοινωνίας σε μια τέτοια βάση, ώστε η φτώχεια να είναι αδύνατη. Και οι αλτρουιστικές αρετές, στην πραγματικότητα, έχουν εμποδίσει την προσέγγιση αυτού του στόχου».

Τα «κίτρινα γιλέκα», επομένως, θα συνεχίσουν με τη λεγόμενη «5η Πράξη» έναν νέο γύρο αντιπαράθεσης για το Σαββατοκύριακο. Θα συνεχίσουν; Αν μπούμε στον ερμηνευτικό πειρασμό, τότε, το φορτίο της απογοήτευσης μπλέκεται ακόμη περισσότερο. Η τρομοκρατική επίθεση στο Στρασβούργο λειτούργησε σαν «από μηχανής θεός». Μεσολάβησε ένα Στρασβούργο ex machina και, εξαιτίας του ριζοσπάστη ισλαμιστή, τα πράγματα αλλάζουν. Προσωπικότητες που μέμφονται τον Μακρόν, καλούν τα «κίτρινα γιλέκα» να αναστείλουν τις διαδηλώσεις μπροστά στον κοινό επίβουλο εχθρό, ενώ οι διαδηλωτές μιλούν για «κυβερνητική συνωμοσία» κατά της εξέγερσης.

Θα σωθεί, λοιπόν, ο Μακρόν; Μάλλον ναι. Αλλά, για πολλοστή φορά, θα αναλωθούμε στην πολιτική οικονομία της «θεϊκής βίας» ‒του μαθήματος περί «ισλαμοποίησης της Ευρώπης»‒ με το απειλούμενο κοινό να γίνεται ξανά αυτόπτης μάρτυρας της θηριωδίας από την ανάλυση της οποίας θα μείνουν στην αφάνεια τα πιο σημαντικά συμπεράσματα. “Γιατί μισούν τον πολιτισμό μας;” θα είναι το ερώτημα. Θα λείψει ξανά η παγκόσμια οπτική των αιτιών μετανάστευσης, της προσφυγιάς αλλά και της τρομοκρατίας του ISIS. Επιπλέον, δεν θα μπορέσουμε να δούμε ότι τα θύματα της τρομοκρατίας θα είναι εξίσου οι πρόσφυγες, οι Γάλλοι και οι λοιποί Ευρωπαίοι. Ούτε να δώσουμε μια συνολική απάντηση στο «qui bono»- «ποιος ωφελείται», και να δούμε καταπρόσωπο τους θιασώτες της φτώχειας και του ολοκληρωτικού πολέμου και από τις δύο πλευρές.