Δήμαρχοι και «δήμαρχοι»…

Δεν μπορείς να δραπετεύσεις από την πραγματικότητα. Ερχεται και σε βρίσκει ακόμα και στον ύπνο σου. Στοιχειώνει στα όνειρα, βολεύεται στο υποσυνείδητό σου. Ετσι λοιπόν, βλέποντας τον πρόσφατο προπηλακισμό του δημάρχου Θεσσαλονίκης θυμήθηκα έναν άλλο προπηλακισμό που θα μπορούσε η μνήμη -αν μας επέτρεπε κάποιες φορές να τη διαγράψουμε- να έχει ξεχάσει.

Συνέβη πριν από πολλά χρόνια. Ενας άλλος δήμαρχος -θύτης αυτή τη φορά- είχε πείσει τους ψαράδες της περιοχής πως για την ατυχία τους στο ψάρεμα έφταιγε ένας ηλικιωμένος αντάρτης συνάδελφός τους που είχε ξεμείνει στον τόπο τους από την εποχή του Εμφυλίου. Ο αληθινός λόγος ήταν βέβαια ότι ουδέποτε σχετίστηκε, χαμογέλασε, έσφιξε το χέρι της κοινοτικής εξουσίας.

Τον εξόργιζε όμως που οι απλοί άνθρωποι του τόπου τον υπολόγιζαν κάτι σαν σοφό στο μέρος τους. Ζητούσαν τη γνώμη του για τις υποθέσεις τους και εκείνος με τεράστια υπομονή τούς εξηγούσε τα πάντα. Στον «λαιμό τού είχε καθίσει» λοιπόν του κοινοτάρχη. Βλέπετε, μπορεί η εξουσία να σου χαρίζει δύναμη, ο χαρακτήρας όμως είναι που σου χαρίζει σεβασμό.

Κι επειδή όποτε ο παπάς έκανε δέηση «υπέρ ψαράδων» ο ανταρτο-ψαράς έλειπε, έβρισκε ευκαιρία ο κοινοτάρχης κι έκανε κήρυγμα μετά στα σκαλάκια της εκκλησίας για «τον άθεο», «τον παλιο-κουμμουνιστή», «τον γκαντέμη», «τον σφαγέα του Εμφυλίου» και άλλα τέτοια. Δεν ήθελε και πολύ να ξεσηκωθούν τα μυαλά των συντοπιτών του και ένα πρωί μετά τη λειτουργία, τον βρήκαν στον μόλο να αρματώνει τα δίχτυα του που ήταν τρυπημένα σε δεκαπέντε μεριές.

Ακουσε τις φωνές τους και σήκωσε το κεφάλι. Οσοι ήταν εκεί, και διηγήθηκαν κάποτε στα παιδιά τους τη σκηνή, λένε πως ο άνθρωπος εκείνος δεν έκανε τίποτα για να αποφύγει τους διώκτες του. Εβλεπε να ξεσκίζουν τα δίχτυα του, ένιωθε αρκετά θυμωμένα χέρια πάνω του και άκουσε πολλά λόγια που πίστευε πως δεν θα ξανακούσει ποτέ στη ζωή του.

Αν δεν επενέβαιναν κάποιοι πιο λογικοί άνθρωποι πιθανότατα θα είχε γίνει κάποια ανεπανόρθωτη ζημιά. Να σημειώσουμε πως σε αυτό το επεισόδιο ο κοινοτάρχης ήταν απών. Την άλλη μέρα βγήκε και καταδίκασε τη βία και ζήτησε από τους κατοίκους να ηρεμήσουν. Ηταν σίγουρος πως ο «Θεός και όλοι οι Αποστόλοι» ήταν με το μέρος τους και σύντομα τα πράγματα θα άλλαζαν.

Οταν κάποτε ο ανταρτο-ψαράς διηγήθηκε το περιστατικό σε ένα φιλικό του πρόσωπο είπε πως δεν αντέδρασε έτσι από δειλία αλλά από γνώση. «Μπορεί κανείς να είναι “δειλός” επειδή το “θάρρος” των επιτιθέμενων του φαίνεται δυσανάλογο μ’ όσα εκείνος έχει ζήσει», είχε πει. Δεν τον ξαναενόχλησαν. Κάποιοι δεν τον ξανακοίταξαν ποτέ, μην αντέχοντας να αντικρίσουν τη δική τους ντροπή. Πάντως από τότε ο τόπος έχασε την «αθωότητά» του. Αν την είχε ποτέ…