Πιστεύαμε ότι ένα από τα προβλήματα των πανεπιστημίων ήταν οι αιώνιοι φοιτητές και όντως έτσι αποδείχτηκε, αφού στην «εκκαθάριση», τέλη του 2025, διαγράφηκαν περίπου 308.600 μη ενεργοί φοιτητές, ενώ περίπου 35.000 πήραν μια «δεύτερη ευκαιρία». Τι συμβαίνει, όμως, με τους ενεργούς φοιτητές; Τα στοιχεία είναι απογοητευτικά. Σύμφωνα με την έρευνα της Εθνικής Αρχής Ανωτάτης Εκπαίδευσης –τα οποία αντλούμε από το ενημερωμένο site του ΟΣΔΕΛ– ένας στους δύο φοιτητές στην Ελλάδα δεν παρακολουθεί κανονικά τα μαθήματα, δεν συμμετέχει στις εξετάσεις και καθυστερεί να ολοκληρώσει το πρόγραμμα σπουδών.
Γιατί συμβαίνει αυτό; Η έκθεση της Εθνικής Αρχής Ανωτάτης Εκπαίδευσης δεν αναφέρει εάν οι φοιτητές δεν παρακολουθούν τα μαθήματα γιατί μπορεί να απογοητεύτηκαν από το επίπεδο της εκπαίδευσής τους, ή να μπήκαν σε μια σχολή που δεν τους ενδιέφερε, ή εργάζονται για τα προς το ζην, οπότε το να πηγαίνουν στη σχολή τους είναι πολυτέλεια. Συμπεραίνει, ωστόσο, ότι η καθυστέρηση αποφοίτησης αποτελεί κεντρικό χαρακτηριστικό του συστήματος, με άμεσες συνέπειες τόσο για τους ίδιους τους φοιτητές όσο και για την οικονομία.
Παρά τη βελτίωση ορισμένων δεικτών τα τελευταία χρόνια, η θέση των αποφοίτων στην αγορά εργασίας παραμένει ασθενής σε σύγκριση με άλλες χώρες. Σύμφωνα με την έκθεση, το ποσοστό απασχόλησης των κατόχων πτυχίου στην Ελλάδα διαμορφώνεται στο 77,6%, ενώ για τους κατόχους μεταπτυχιακού τίτλου φτάνει το 87,1%, κατατάσσοντας τη χώρα στις τελευταίες θέσεις του ΟΟΣΑ. Η κατοχή μεταπτυχιακού αυξάνει την πιθανότητα απασχόλησης κατά 9,5% και το διδακτορικό κατά 17,1%, ωστόσο και πάλι βρισκόμαστε κάτω από τον διεθνή μέσο όρο.
Η έκθεση, τέλος, επισημαίνει ότι η έγκαιρη αποφοίτηση και η απόκτηση εργασιακής εμπειρίας κατά τη διάρκεια των σπουδών συνδέονται με ταχύτερη ένταξη στην αγορά εργασίας και υψηλότερες αποδοχές. Ασφαλώς δεν χρειάζονται πολλές έρευνες για να καταλάβουμε γιατί τα «μυαλά» φεύγουν στο εξωτερικό και ότι «χωρίς επιστήμονες μια χώρα απλώς ακολουθεί, ενώ με επιστήμονες μπορεί να ηγηθεί».
