Η, πάντα ευπρόσδεκτη ως τέτοια, σαγήνη του χατζιδακικού μουσικού ιδιώματος είναι το προφανές σε εμφατικές αναφορές με αφορμή και την προχθεσινή (15 Ιουνίου) επέτειο θανάτου του. Ναι, θανάτου, απώλειας. Βρίσκω γραφικές, ακόμα κι αν παριστάνουν τις πνευματώδεις, διατυπώσεις περί «απόφασής του να συνεχίσει να συνθέτει απ’ τον ουρανό» κι άλλες τέτοιες παιδιάστικες αναφορές… Συγκροτημένη προσωπικότητα, όχι μόνο συνθέτης όμως ο Μάνος Χατζιδάκις, άφησε ανεξίτηλο έργο, έπλασε πολιτισμό και πέθανε/έφυγε την ίδια ημερομηνία του 1994! Οφείλεις να κυριολεκτείς για πρόσωπα όπως εκείνος αλλά και ο Μίκης Θεοδωράκης και επειδή αντιλαμβάνεσαι την απουσία ικανών αναπληρωτών της ευεργετικής παρουσίας τους. Δυο πύλες πολιτισμού, δυο κενά πλέον!
Στη ραδιοφωνική εκπομπή του υπογράφοντος («ΕΡΑ ΣΠΟΡ» πρωινά Σαββάτου και Κυριακής, 11.00 π.μ.-12.00 μ.), ακούστηκε η Δήμητρα Γαλάνη να λέει για τον Μάνο: «Δεν υποτίμησε ποτέ τον κόσμο, σεβάστηκε το κοινό. Δεν του έδωσε το εύκολο, το ανούσιο, αλλά του έδειξε δρόμους ικανούς να διαμορφώσουν συνείδηση, σκέψη. Με σεβασμό στη γλώσσα, με μουσική που έχει μέσα της τη Δύση, την Ανατολή, αλλά πάντα, παρά τα πολυποίκιλα ερεθίσματα, αναδεικνύει την ελληνικότητα!»
Αναφέραμε λοιπόν πως η έλξη της μοναδικότητας του μουσικού έργου του είναι μόνο το προφανές. Επειδή όπως είπαμε σ’ εκείνην που πρωτοτραγούδησε, σε στίχους Νίκου Γκάτσου, τη μνημειώδη «Αθανασία» και συμφώνησε, η ίδια προσωπική κοσμοθεωρία του Χατζιδάκι είναι υπόδειγμα συμπεριφοράς, στάσης απέναντι στον τόπο μας όχι μόνο για πολίτες, αλλά, πολύ περισσότερο, για πολιτικούς-εκπρόσωπους της Ελλάδας. Απούσα είναι με το δικό του-τους (Μάνου, Μίκη) εύρος η αιτιολογημένη ανάδειξη της ελληνικότητας, λέξη ισότιμη του πολιτισμού.
Ο Μάνος της καρδιάς μας «χρυσόβουλο κρατούσε / από καιρούς βυζαντινούς / και τ’ άγρια βάθη που κοιτούσε / δεν τα χωράει ανθρώπου νους».
