«Τερατογράφημα»

Σε ένα εκκλησάκι «έργο τέχνης» έβαλε «λουκέτο» ο μητροπολίτης Μεσογαίας και Λαυρεωτικής: την Παναγία Καταφυγιώτισσα στον όρμο του Σουνίου, ζωγραφισμένο από το χέρι του Δημήτρη Μυταρά με το ιδιαίτερο εικαστικό του ιδίωμα, γεμάτο χρώμα και κίνηση, με «αέρηδες» σαν αγγέλους που ανεβαίνουν στο μάτι του Θεού.

Εντονες είναι οι αντιδράσεις από την τοπική κοινωνία και τον χώρο του πολιτισμού, με τον γιο του αείμνηστου ζωγράφου, τον Αριστείδη Μυταρά, να σχολιάζει: «Αυτό που με ενόχλησε σίγουρα είναι ο χαρακτηρισμός. Το χαρακτήρισε “τερατογράφημα”, όπου τερατογράφημα παραπέμπει σε κάτι τερατόμορφο, δηλαδή κάτι που προκαλεί αποστροφή με την ασχήμια του ουσιαστικά, και δεν είναι λέξη που αναφέρεται σε κάτι που φεύγει από την παράδοση, που είναι αυτό που έχουμε σίγουρα εδώ. Δεν προσπάθησε ο πατέρας μου να κάνει αγιογραφία κλασικού τύπου».

Πώς και δεν ακούστηκε ο χαρακτηρισμός «εκφυλισμένη τέχνη»… καθώς ακόμα ένα κρούσμα λογοκρισίας της σύγχρονης τέχνης, με παρέμβαση της Εκκλησίας ή της πολιτείας, έρχεται να προστεθεί στον μακρύ κατάλογο που περιλαμβάνει την αποκαθήλωση του έργου του Τιερί ντε Κορντιέ στην Πολιτιστική Ολυμπιάδα γιατί πρόσβαλλε τον Σταυρό αλλά και την παραπομπή του Διονύση Καβαλλιεράτου πριν από δέκα χρόνια σε δίκη για καθύβριση θρησκευμάτων για το έργο «Η εκσπερμάτωση του δαίμονα».

Αραγε δεν ενοχλούν οι εικόνες της Επτανησιακής Σχολής, με δυτικοευρωπαϊκές επιρροές, σε εκκλησίες των νησιών του Ιονίου Πελάγους, οι αρχαιοελληνικοί κίονες σε προσόψεις ναών – ακόμα και στη Μητρόπολη Αθηνών; Τερατούργημα θα είναι αν σοβατιστούν οι ζωγραφιές του Δημήτρη Μυταρά ή αν καλυφθούν με υφάσματα, όπως στην Αγια-Σοφιά. Για τον καταξιωμένο ζωγράφο αυτές οι τοιχογραφίες ήταν «μια προσευχή που πάντα χρωστούσα», όπως είχε πει. «Οταν προσφέρθηκα να εικονογραφήσω το εκκλησάκι, είπα ότι δεν θέλω χρήματα, όχι για να πάω στον Παράδεισο, αλλά για να μη μου επιβάλουν οι άλλοι τις απόψεις τους». Να όμως που επιβλήθηκαν…