Η αναζωπύρωση της έντασης στη Μ. Ανατολή δεν επαναφέρει μόνο τους φόβους του πολέμου ως τέτοιου, κάτι που από μόνο του είναι τρομακτικό, αλλά και τους φόβους των οδυνηρών επιπτώσεών του, κάτι πιο άμεσο και χειροπιαστό.
Η λαϊκή θυμοσοφία περιγράφει αυτούς τους φόβους με τη γνωστή φράση «Πάλι εμείς θα την πληρώσουμε». Είτε αυτό σημαίνει ότι θα πληρώνουμε ακριβά τα καύσιμα, αλλά και όλη την γκάμα των προϊόντων και υπηρεσιών καθώς τα καύσιμα πυροδοτούν την ακρίβεια. Eίτε σημαίνει ότι θα επιβαρυνθούμε ως φορολογούμενοι και πολίτες με φοροληστεία και περικοπές κοινωνικών δαπανών για να ενισχυθούν τα κονδύλια για τις στρατιωτικές δαπάνες. Είτε, στη χειρότερη των περιπτώσεων, θα πληρώσουμε ακόμη βαρύτερα κόστη αν ο θανατάς του πολέμου, που γυρνάει πάνω από τα κεφάλια μας, μας αγγίξει «κανονικά».
Σε άλλες σελίδες της εφημερίδας μας και στο πρωτοσέλιδό μας αναφερόμαστε εκτενώς στη γενική επιδείνωση που σηματοδότησε η χθεσινή μέρα σε ό,τι έχει να κάνει με τον πόλεμο καθ’ εαυτόν. Εδώ θα υπογραμμίσουμε τους οικονομικούς κινδύνους.
Oταν ο Βαγγέλης Μαρινάκης λέει ευθαρσώς ότι είναι προτιμότερο να πληρώνουν οι εφοπλιστές διόδια στα Στενά του Ορμούζ παρά να πληρώνουν το πολεμικό ρίσκο, λέει όχι μία αλλά δύο αλήθειες: Αφενός, ότι το πολεμικό ρίσκο έχει γίνει πλέον σοβαρή οικονομική παράμετρος – και είναι βαρύ. Αφετέρου, ότι αυτό, ανεξάρτητα από εξάρσεις και υφέσεις, είναι μια νέα διεθνής «κανονικότητα».
Μια τρίτη αλήθεια λέει ότι ο οικονομικός κίνδυνος δεν είναι μόνο ο άμεσα χειροπιαστός, που απορρέει από τις τιμές του πετρελαίου και την ακρίβεια, αλλά γενικότερος. Χθες οι διεθνείς αγορές γνώρισαν ξανά «μεγάλη αναταραχή». Δεν ήταν μόνο οι τιμές του πετρελαίου που εκτινάχθηκαν εκ νέου, αλλά και το sell off στα ομόλογα και η μεγάλη πτώση στις μετοχές των εταιρειών τεχνολογίας.
Πρόκειται για τρεις τομείς που εγκυμονούν ξανά τον κίνδυνο μιας μεγάλης διεθνούς οικονομικής κρίσης. Αλληλοδιαπλέκονται, πυροδοτούνται από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, αλλά έχουν και ανεξάρτητες αιτίες. Ο κίνδυνος αναταραχής λόγω «φούσκας» στον χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι ανεξάρτητος από την πετρελαϊκή κρίση, το ίδιο και ο κίνδυνος να «σπάσουν» αναχώματα στις αγορές ομολόγων.
Στο σύνολό τους αυτές οι τρεις μεγάλες πηγές κρίσης παραπέμπουν στον κίνδυνο μιας μεγάλης διεθνούς οικονομικής κρίσης που, στις συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί παγκοσμίως, θα έχει συνέπειες πολύ πιο δραματικές από τις αντίστοιχες της κρίσης του 2008. Για τον ελληνικό λαό, που ακόμη δεν έχει απαλλαγεί από τις οδυνηρές συνέπειες της κρίσης του 2008, θα είναι αβάσταχτο…
