Υγεία, Παιδεία: Τα πήλινα θεμέλια

Σε μια χώρα που βίωσε τη μεγαλύτερη οικονομική κρίση της μεταπολίτευσης, η ανασυγκρότηση δε μετριέται μόνο με δείκτες ανάπτυξης, πλεονάσματα ή επενδυτικές βαθμίδες. Η ανάκαμψη ενός κράτους αποτυπώνεται στην ποιότητα των δημόσιων αγαθών που προσφέρει στους πολίτες του.

Το Κράτος λοιπόν, ως αναπτυξιακός παράγοντας, μπορεί και οφείλει να θέσει ως προτεραιότητα την επένδυση σε έρευνα, καινοτομία και ανθρώπινο κεφάλαιο, δημιουργώντας συνθήκες προόδου στην Παιδεία και την Υγεία. Αντίθετα τα τελευταία χρόνια συντελείται κάτι διαφορετικό.

Από το 2019 μέχρι σήμερα, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δεν μπορεί να καυχιέται για τη διαχείριση (μεταξύ άλλων) δύο σπουδαίων πυλώνων του Κοινωνικού Κράτους.

Στην Υγεία, παρά τις εμπειρίες και τα πικρά διδάγματα της πανδημίας, τα δημόσια νοσοκομεία συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, εξαντλητικές αναμονές για χειρουργεία και διαγνωστικές εξετάσεις, ενώ ολοένα και περισσότεροι συμπολίτες μας αναγκάζονται να βάζουν βαθιά το χέρι στην τσέπη για υπηρεσίες που θα έπρεπε να παρέχονται επαρκώς από το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Η εικόνα ενός ΕΣΥ που λειτουργεί οριακά, στηριζόμενο συχνά στην αυτοθυσία των εργαζομένων του, δε συνάδει με τις ανάγκες μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής χώρας.

Στην Παιδεία, η έμφαση που δόθηκε σε μέτρα αυστηροποίησης και ελέγχου δε συνοδεύτηκε από μια αντίστοιχα φιλόδοξη στρατηγική για τη βελτίωση των υποδομών, τη μείωση των εκπαιδευτικών ανισοτήτων και την αναβάθμιση του δημόσιου Σχολείου και Πανεπιστημίου. Η υποχρηματοδότηση σε κρίσιμους τομείς, οι ελλείψεις σε εκπαιδευτικό προσωπικό και η αίσθηση ότι η δημόσια εκπαίδευση καλείται συνεχώς να κάνει περισσότερα χωρίς ενδυνάμωση, δημιουργούν εύλογους προβληματισμούς για το μέλλον της νέας γενιάς.

Η Υγεία και η Παιδεία είναι θεμελιώδεις μηχανισμοί κοινωνικής κινητικότητας, συνοχής και δημοκρατικής σταθερότητας. Η πρώτη προστατεύει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και το δικαίωμα στη ζωή. Η δεύτερη δημιουργεί ενεργούς πολίτες, καταπολεμά τις ανισότητες και προσφέρει τις προϋποθέσεις για οικονομική και κοινωνική πρόοδο.

Μια χώρα που βγήκε τραυματισμένη από μια δεκαετή οικονομική κρίση και κουβαλά ακόμη βαθιές κοινωνικές και θεσμικές πληγές, δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει την Υγεία και την Παιδεία ως δευτερεύουσες προτεραιότητες. Οφείλει να επενδύσει σε αυτές περισσότερο από ποτέ.

Διότι καμία κοινωνία δεν μπορεί να θεωρείται πραγματικά ισχυρή όταν οι πολίτες της δυσκολεύονται να έχουν πρόσβαση σε ποιοτική περίθαλψη και όταν οι νέοι της αμφιβάλλουν ότι η εκπαίδευση μπορεί ακόμη να αποτελέσει όχημα προόδου και προοπτικής.

Η αναγέννηση της Ελλάδας θα κριθεί -ΚΑΙ- εκεί, όπου καθημερινά ζυγίζεται η ποιότητα της Δημοκρατίας και το μέλλον της χώρας. Και δυστυχώς, επτά χρόνια τώρα, η Πρόνοια και οι Θεσμοί μετριούνται και βρίσκονται ελλιπείς.

→ Ο Κωνσταντίνος Παπαστάμκος είναι μέλος της ΕΛΑΣ, Πάτρα