Το τελευταίο άλμπουμ της Σαβίνας Γιαννάτου και των Primavera en Salonico, το πέμπτο της στην εκλεκτική δισκογραφική εταιρεία ECM, λέγεται «Watersong» και είναι αυτό ακριβώς που λέει το όνομά του: ασχολείται με το νερό. «Το νερό ως ευλογία και κατάρα». Είναι ένας θεματικός δίσκος, πράγμα το οποίο είναι από μόνο του άκρως γοητευτικό. «Η Σαβίνα Γιαννάτου είναι μια υπέροχη Ελληνίδα τραγουδίστρια που δεν έχει σταματήσει να δημιουργεί τις τελευταίες πέντε δεκαετίες», σημείωνε ο Guardian στη δισκοκριτική του, αναδεικνύοντας το «Watersong» ως το φολκ άλμπουμ του μήνα!
Η συζήτηση με τη Σαβίνα είναι πάντοτε πολύ ενδιαφέρουσα.
• Τι σε έκανε να ασχοληθείς με το νερό;
Η αφορμή ήταν η κλιματική αλλαγή, αλλά ο πιο προσωπικός λόγος για να ασχοληθώ έχει να κάνει με το τραγούδι του Αριελ από την «Τρικυμία» του Σέξπιρ. Είναι η εικόνα ενός βυθισμένου σώματος μέσα στη θάλασσα και η μεταμόρφωσή του από σώμα σε «τοπίο του βυθού». «Τα κόκαλά του έγιναν κοράλλια, τα μάτια του μαργαριτάρια». Αυτό ήταν η αρχή, αυτή η εικόνα της αργής μεταμόρφωσης μέσα στο νερό και από το νερό. Και η συνέχεια ήρθε από το βιβλίο του Σαντόρ Φερέντσι, «Θάλασσα». Ενα βιβλίο γραμμένο το 1938 γύρω από την καταγωγή των έμβιων όντων από τον ωκεανό. Και για το πώς αυτό το στοιχείο της προέλευσής μας, ο ωκεανός, συνδέει όλη τη ζωή μας με το νερό. Κάπως έτσι. Ο θάνατος και η ζωή. Αυτό φαίνεται να με έκανε να ασχοληθώ τελικά.
• Δηλαδή τι περιέχει το άλμπουμ;
Είναι τραγούδια που συνδέουν το νερό συμβολικά με την αγάπη, τον θάνατο, την αγνότητα, τον γάμο, με διάφορα έθιμα, αλλά και με παραμύθια για γοργόνες, και για τον δράκο που «δεν αφήνει το νερό στη χώρα τους να πάει».
• Και σε ποιες χώρες επεκτείνεται;
Ελλάδα, Κύπρο, Ιταλία, Ισπανία, Αίγυπτο, Ιρλανδία και Βόρεια Μακεδονία. Κάνουμε και κάποιους συνδυασμούς τραγουδιών από διαφορετικές χώρες. Ενα τραγούδι βάφτισης από την Αίγυπτο, για παράδειγμα, το παίζουμε μαζί με ένα αφροαμερικάνικο σπιρίτσουαλ για τους σκλάβους που δραπέτευαν μέσα από το νερό. Επειδή το νερό μπορούσε να καλύψει τα ίχνη τους.
• Τα concept άλμπουμ είναι πιο περιοριστικά;
Ο περιορισμός που σου βάζει ένα concept άλμπουμ σε συγκεντρώνει και σε βοηθάει σε σχέση με ό,τι έχεις να πεις. Εννοώ πως αυτό που θες να πεις θα το πεις έτσι κι αλλιώς εφ’ όσον εσύ ορίζεις τον τρόπο, δηλαδή το πώς εκφράζεσαι καλλιτεχνικά. Γιατί το θέμα δεν σου ορίζει την καλλιτεχνική έκφραση. Αυτήν την ορίζεις εσύ. Και μέσα από την έκφραση λες αυτό που έχεις να πεις.
• Και η Lamia Bedioui;
Με τη Λάμια συνεργαζόμαστε εδώ και χρόνια κατά περιόδους. Βρίσκω ότι οι φωνές μας με κάποιο τρόπο αλληλοσυμπληρώνονται. Της ζήτησα να συμμετάσχει στην παραγωγή, για να φέρει το στοιχείο της ερήμου κατά κάποιον τρόπο. Την έλλειψη του νερού. Με τον ήχο της φωνής της, με την αραβική γλώσσα και τον τρόπο που τραγουδάει τα αραβικά τραγούδια. Εχει έναν δικό της προσωπικό τρόπο.
• Τι είναι η Ελλάδα, Ανατολή ή Δύση;
Δεν είναι και τα δύο; Δεν τα εμπεριέχουμε και τα δύο; Θέλουμε δεν θέλουμε; Εγώ έτσι νιώθω. Η κλασική αρχαιότητα, η τουρκοκρατία, το Βυζάντιο. Η θέση μας στον χάρτη.
• Εσύ;
Πάντα έκλινα προς τη Δύση. Από μικρή είχα συνδυάσει την Ανατολή με την καταπίεση και τον αυταρχισμό. Αλλά ένας φίλος μου Ισπανός αντίθετα θεωρούσε ότι οι βυζαντινοί ύμνοι ήταν άκρως αισθησιακοί. Αυτόν τον απελευθέρωνε το ανατολίτικο στοιχείο. Τώρα… τι να πει κανείς. Δεν ορίζουμε τόσο τις πεποιθήσεις μας. Ανάλογα με τα βιώματά του ο καθένας κλίνει προς τη μια μεριά ή την άλλη. Το θέμα είναι να μπορούμε να συνεννοηθούμε…
• Την αγαπάς τη θάλασσα;
Πάρα πολύ. Και το νερό γενικά. Ακόμα και το ντους δηλαδή… (γέλια)
• Το φοβάσαι το νερό;
Φοβάμαι τους καρχαρίες. Αυτό είναι ένα πρόβλημα όσον αφορά τη θάλασσα. Ο βυθός βλέπεις… Αλλά πέρα από τα ψάρια, αν σκεφτώ τις πλημμύρες, τα τσουνάμι, το λιώσιμο των πάγων και την άνοδο της στάθμης του νερού… Ναι, προφανώς το φοβάμαι. Δεν θέλω να γίνω τοπίο του βυθού, όσο ωραία κι αν το περιγράφει ο Σέξπιρ. Και δυστυχώς δεν μπορώ να γίνω ούτε γοργόνα.
