Αθήνα, 26°C
Αθήνα
Αίθριος καιρός
26°C
28.0° 24.5°
2 BF
38%
Θεσσαλονίκη
Αίθριος καιρός
23°C
27.9° 18.5°
2 BF
47%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
23°C
28.2° 22.0°
1 BF
56%
Ιωάννινα
Αίθριος καιρός
21°C
20.9° 20.9°
2 BF
60%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
21°C
23.0° 20.9°
3 BF
68%
Βέροια
Αίθριος καιρός
23°C
26.6° 17.9°
1 BF
54%
Κοζάνη
Αίθριος καιρός
20°C
20.4° 19.5°
0 BF
46%
Αγρίνιο
Αίθριος καιρός
25°C
25.2° 25.2°
2 BF
37%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
23°C
24.7° 22.8°
3 BF
48%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
22°C
22.3° 21.9°
2 BF
49%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
24°C
24.4° 21.8°
3 BF
41%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
22°C
24.0° 21.7°
3 BF
60%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
20°C
19.9° 19.9°
3 BF
73%
Λάρισα
Αίθριος καιρός
22°C
24.6° 21.9°
0 BF
53%
Λαμία
Αίθριος καιρός
25°C
25.1° 22.5°
1 BF
54%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
23°C
27.7° 22.8°
2 BF
49%
Χαλκίδα
Αίθριος καιρός
26°C
27.1° 23.8°
0 BF
24%
Καβάλα
Αίθριος καιρός
20°C
21.3° 20.5°
1 BF
75%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
19°C
23.9° 18.6°
2 BF
80%
Καστοριά
Αίθριος καιρός
22°C
21.6° 21.6°
1 BF
52%
ΜΕΝΟΥ
Δευτέρα, 15 Απριλίου, 2024
Timothée Parrique
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
ΤΙΜΟΤΕ ΠΑΡΙΚ,οικονομολόγος

«Μια οικονομία δεν μπορεί να επιβιώσει σε μια βιόσφαιρα που καταρρέει»

Ο πραγματικός κίνδυνος για την κοινωνική συνοχή είναι η συνέχιση του business-as-usual, ενός οικολογικού απαρτχάιντ όπου ο αυτοκρατορικός τρόπος ζωής μιας μειοψηφίας δημιουργεί αφόρητες οχλήσεις για τους πιο φτωχούς πληθυσμούς

Στην πρώτη του συνέντευξη σε ελληνικό μέσο ο Τιμοτέ Παρίκ, ένας από τους επιδραστικότερους Γάλλους οικονομολόγους της νεότερης γενιάς, μας μιλά για την αναγκαιότητα μετάβασης από το σημερινό μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης σε μια κοινωνία λιγότερο καταναλωτική και περισσότερο συνεργατική. Ενα οικολογικό μοντέλο ανάπτυξης που απέχει από το σημερινό, ένα μοντέλο που θα μας συμφιλιώσει πραγματικά με τη φύση πριν να είναι πολύ αργά.

• Θα μπορούσατε να εξηγήσετε εν συντομία στο ελληνικό κοινό τους βασικούς άξονες του οράματος και της στρατηγικής της αποανάπτυξης;

Η αποανάπτυξη είναι μια θεωρία που υποστηρίζει ότι η συρρίκνωση των οικονομικών δραστηριοτήτων θα ήταν πιο αποτελεσματική στη μείωση των περιβαλλοντικών πιέσεων από τις υπάρχουσες στρατηγικές που στοχεύουν στο «πρασίνισμα» της οικονομίας. Το slow down or perish (επιβραδύνεις ή αφανίζεσαι) το ορίζω ως μείωση της παραγωγής και της κατανάλωσης για να ελαφρύνει το οικολογικό αποτύπωμα. Αυτό πρέπει να σχεδιαστεί δημοκρατικά, σε πνεύμα κοινωνικής δικαιοσύνης και με μέριμνα για την ευημερία. Πρέπει να φανταστούμε κάποιου είδους μεγάλο μακροοικονομικό καθεστώς για τις χώρες υψηλού εισοδήματος. Για να είναι αποτελεσματική αυτή η μείωση πρέπει να είναι στοχευμένη (σε αυτούς που παράγουν και καταναλώνουν περισσότερο) και επιλεκτική (για να επηρεάσει πρώτα τα προϊόντα που επιβαρύνουν περισσότερο το περιβάλλον). Πρέπει επίσης να σχεδιαστεί δημοκρατικά, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η μετάβαση θα γίνει με δίκαιο και φιλικό τρόπο.

• Πώς μπορεί η αποανάπτυξη να δώσει λύσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή η κοινωνία;

Η αποανάπτυξη είναι μια οικολογική επιταγή. Είναι σήμερα αδύνατο να διατηρήσουμε τα επίπεδα παραγωγής και κατανάλωσης χωρίς να εκραγούν τα πλανητικά όρια. Η οικονομία μας δεν είναι βιοφυσικά βιώσιμη: με τον ίδιο τρόπο που ένα υγιές όργανο δεν επιβιώνει πολύ σε ένα σώμα που πεθαίνει, μια οικονομία δεν μπορεί να επιβιώσει σε μια βιόσφαιρα που καταρρέει (ή τουλάχιστον δεν μπορεί να επιβιώσει επί μακρόν). Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με δύο επιλογές: ή με την παρακμή που έχουμε επιλέξει ήδη ή με την κατάρρευση που θα υποστούμε αύριο. Οπότε, είτε οργανώνουμε από τώρα την αποανάπτυξη είτε αυτή η επιβράδυνση θα αυτοοργανωθεί για λογαριασμό μας και θα έχει ως αποτέλεσμα περισσότερες βίαιες φυσικές καταστροφές και περαιτέρω φτωχοποιήση.

• Είναι μια διαδικασία μετάβασης προς έναν μη καπιταλιστικό κόσμο;

Ναι, αναπόφευκτα. Δεν θα μπορέσουμε να μειώσουμε το οικολογικό μας αποτύπωμα χωρίς περιορισμούς και είναι αδύνατο να παράγουμε και να καταναλώνουμε λιγότερα σε ένα οικονομικό σύστημα σχεδιασμένο να κάνει ακριβώς το αντίθετο. Ο καπιταλισμός είναι ένα σύστημα όπου η παραγωγή οργανώνεται με σκοπό τη μεγιστοποίηση της νομισματικής υπεραξίας· η περίφημη συσσώρευση κεφαλαίου. Είναι ένα σύστημα που πρέπει να υποστεί κρίση για να να παρακμάσει. Ο καπιταλισμός μπορεί να παραιτηθεί από την οικονομική ανάπτυξη όσο ένα λιοντάρι μπορεί να γίνει χορτοφάγος. Αν θέλουμε να βγούμε από το σημερινό μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης, θα πρέπει λοιπόν να βγούμε αναγκαστικά από τον καπιταλισμό. Η αποανάπτυξη δεν είναι η σημερινή οικονομία σε μικρογραφία, είναι ένας δρόμος μετάβασης προς μια οικοσοσιαλιστική οικονομία, δηλαδή σοσιαλισμός χωρίς οικονομική ανάπτυξη.

• Η θεωρία της αποανάπτυξης υποστηρίζει ότι πρέπει να βάλουμε τέλος στην ανάπτυξη της οικονομίας και να αλλάξουμε τη μονάδα μέτρησης (όχι μόνο την καπιταλιστική, αλλά και γενικότερα). Πόσο δυνατή και εύκολη είναι αυτή η αλλαγή;

Σήμερα επιμένουμε να επικεντρώνουμε στις μονάδες του ΑΕΠ, ενώ αυτός ο δείκτης αγνοεί τα πιο ουσιαστικά πράγματα, ξεκινώντας από τη φύση. Η πραγματική ευημερία δεν είναι η στοίχιση τραπεζογραμματίων, αλλά η πλήρης υγεία, η πρόσβαση σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, η φιλική συμβίωση και η ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων χωρίς τα οποία καμία κοινωνία δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει πραγματικά. Η μέτρηση της ευημερίας σε μονάδες του ΑΕΠ είναι τόσο παράλογη όσο η μέτρηση της ευτυχίας σε χιλιόμετρα. Ας απαλλαγούμε από αυτήν την ξεπερασμένη ιδέα. Πρέπει να περάσουμε από τη λογική της μεγιστοποίησης σε αυτήν της ικανοποίησης. Στόχος: να βελτιώσουμε την ικανότητά μας να ικανοποιούμε τις ανάγκες όλων χωρίς ποτέ να υπερβούμε τα οικολογικά μας ανώτατα όρια.

• Δεν είναι αντιφατικό ή ουτοπικό να φανταζόμαστε ένα μοντέλο στο οποίο παράγουμε λιγότερα, αλλά συνεργαζόμαστε περισσότερο; Είναι δυνατή αυτή η αλλαγή παραδείγματος;

Δεν είναι παράδοξο η ανθρώπινη ευφυΐα να μπορεί να μας βοηθήσει να κατακτήσουμε νέους πλανήτες και να δημιουργήσουμε τεχνητή νοημοσύνη, αλλά όχι να περιορίσουμε τις τιμές των ακινήτων, να φορολογήσουμε τους δισεκατομμυριούχους ή να σχεδιάσουμε ένα σύστημα δελτίων για τον άνθρακα; Η Apple έχει αναπτύξει 35 νέες εκδόσεις του iPhone της από το 2007. Είναι πραγματικά πέρα από τις δημιουργικές μας δυνατότητες να εφεύρουμε ακόμη και ένα νέο οικονομικό σύστημα; Και, επιπλέον, αυτό το μοντέλο συνεργατικότητας υπάρχει ήδη σήμερα στη δημόσια σφαίρα, σε συνεταιρισμούς, σε δίκτυα αλληλοβοήθειας, στα οικολογικά χωριά, στις εθελοντικές δραστηριότητες, στα τοπικά νομίσματα κ.λπ. Το ιδανικό μιας μετακαπιταλιστικής οικονομίας είναι μια ουτοπία συγκεκριμένη. Αυτή η ουτοπία μού φαίνεται πιο ρεαλιστική από τις δήθεν καινοτόμες λύσεις, όπως τα πράσινα αεροπλάνα ή η γεωμηχανική.

• Κατά τη διάρκεια αυτής της μετατροπής, αυτού του κοινωνικού μοντέλου, δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος να διαταραχθεί η κοινωνική συνοχή;

Η οικονομία δεν είναι ένας εύθραυστος πύργος Jenga που θα καταρρεύσει αν τον αγγίξεις. Είναι μια εύπλαστη κοινωνική σφαίρα της οποίας οι κανόνες αλλάζουν συνεχώς. Δεν νομίζω ότι οι εταιρείες πετρελαίου, οι μεγάλες τράπεζες και οι δισεκατομμυριούχοι ενδιαφέρονται για τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής. Στην πραγματικότητα είναι ακριβώς το αντίθετο, αυτή η ελίτ πλουτίζει από την υποβάθμιση των ζωντανών όντων. Οι πλούσιοι ρυπαίνουν και οι φτωχοί υποφέρουν – η οικολογική κατάρρευση δεν είναι μια κρίση, είναι ήττα. Ο πραγματικός κίνδυνος για την κοινωνική συνοχή είναι η συνέχιση του business-as-usual, ενός οικολογικού απαρτχάιντ όπου ο αυτοκρατορικός τρόπος ζωής μιας μειοψηφίας δημιουργεί αφόρητες οχλήσεις για τους πιο φτωχούς πληθυσμούς.

• Σε ποιον, σε ποιες κοινωνικές τάξεις θα έπεφτε το βάρος αυτής της διαδικασίας αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου;

Για να είναι αποδεκτή, αυτή η μετάβαση πρέπει να πραγματοποιηθεί με πολλές ταχύτητες: μεγαλύτερη εγκράτεια από τους μεγάλους ρυπαίνοντες, λιγότερη προσπάθεια για τα μεσαία στρώματα και δυνατότητα πρόσβασης σε περισσότερους πόρους για τους φτωχότερους. Τέρμα οι φοροαπαλλαγές των ισχυρών και η πολιτική των μη δραστικών λύσεων, θα πρέπει να εξαλείψουμε τον ακραίο πλούτο και την περιβαλλοντική ύβρη που αυτός επιβάλλει. Για να ζήσουμε καλύτερα με λιγότερα, ας μοιραστούμε περισσότερα. Σε αντίθεση με την κερδοσκοπική νοοτροπία που ωθεί τα άτομα να είναι ανταγωνιστικά ως προς τη συσσώρευση αγαθών, θα πρέπει να εφεύρουμε μια κουλτούρα φιλικής αφθονίας. Ας οργανώσουμε μια οικονομία ευημερίας με επίκεντρο τις ανάγκες και όχι πλέον τα κέρδη. Αυτή η συγκεκριμένη ουτοπία της μετα-ανάπτυξης είναι μια πρόκληση να εφεύρουμε μαζί ένα νέο αφήγημα πολιτισμού ευδαιμονίας σε αρμονία με τη ζωή.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
«Μια οικονομία δεν μπορεί να επιβιώσει σε μια βιόσφαιρα που καταρρέει»

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας