Αθήνα, 15°C
Αθήνα
Ελαφρές νεφώσεις
15°C
16.3° 12.6°
3 BF
69%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
14°C
15.2° 11.6°
1 BF
71%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
14°C
14.4° 13.0°
3 BF
81%
Ιωάννινα
Σποραδικές νεφώσεις
12°C
11.9° 11.9°
1 BF
71%
Αλεξανδρούπολη
Σποραδικές νεφώσεις
12°C
11.9° 11.9°
0 BF
94%
Βέροια
Σποραδικές νεφώσεις
14°C
14.3° 11.0°
1 BF
83%
Κοζάνη
Σποραδικές νεφώσεις
7°C
10.6° 7.4°
1 BF
81%
Αγρίνιο
Σποραδικές νεφώσεις
12°C
11.8° 11.8°
1 BF
86%
Ηράκλειο
Σποραδικές νεφώσεις
14°C
14.9° 14.1°
2 BF
71%
Μυτιλήνη
Ελαφρές νεφώσεις
14°C
13.9° 13.5°
1 BF
72%
Ερμούπολη
Ελαφρές νεφώσεις
15°C
15.4° 13.3°
3 BF
72%
Σκόπελος
Ελαφρές νεφώσεις
13°C
13.5° 12.7°
1 BF
76%
Κεφαλονιά
Ελαφρές νεφώσεις
16°C
15.9° 15.9°
2 BF
68%
Λάρισα
Ελαφρές νεφώσεις
11°C
10.9° 10.2°
0 BF
100%
Λαμία
Ελαφρές νεφώσεις
14°C
14.9° 10.5°
1 BF
78%
Ρόδος
Σποραδικές νεφώσεις
13°C
13.2° 11.8°
1 BF
84%
Χαλκίδα
Ελαφρές νεφώσεις
14°C
16.5° 11.9°
2 BF
64%
Καβάλα
Αραιές νεφώσεις
13°C
12.7° 11.3°
0 BF
92%
Κατερίνη
Ελαφρές νεφώσεις
15°C
15.0° 12.7°
1 BF
77%
Καστοριά
Αραιές νεφώσεις
10°C
9.6° 9.6°
2 BF
66%
ΜΕΝΟΥ
Σάββατο, 02 Μαρτίου, 2024
ΦΙΛΙΠ ΓΚΟΛΟΥΜΠ, ακαδημαϊκός, δημοσιογράφος, συγγραφέας
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Φίλιπ Γκόλουμπ, ακαδημαϊκός, δημοσιογράφος, συγγραφέας

«Το Ισραήλ προσπαθεί να καταστήσει αδύνατη τη λύση των δύο κρατών»

«Εδώ και δεκαετίες η πολιτική του Ισραήλ, κυρίως κατά τις περιόδους των κυβερνήσεων Νετανιάχου από το 1996, αλλά όχι μόνο, προωθεί τη συστηματική απαλλοτρίωση παλαιστινιακών περιουσιών μέσω της επέκτασης των παράνομων οικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη. Αυτή η τακτική αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη επιρροή του ρατσιστικού εποικιστικού κινήματος που σκοπεύει να διώξει οριστικά τους Παλαιστίνιους από όλα τα εδάφη τους, όχι μόνο από τη Γάζα»

Ο πόλεμος στη Γάζα, οι επιπτώσεις του στη Μέση Ανατολή, στη Γαλλία και στις ΗΠΑ, οι πιθανές εκβάσεις και η απόπειρα λογοκρισίας των φιλοπαλαιστινιακών φωνών. Γύρω από αυτά τα θέματα περιστράφηκε η συζήτησή μας με τον ακαδημαϊκό, δημοσιογράφο και συγγραφέα Φίλιπ Γκόλουμπ κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Αθήνα.

Ο Φίλιπ Γκόλουμπ είναι Αμερικανός, εγκατεστημένος εδώ και πολλά χρόνια στη Γαλλία, όπου διδάσκει Πολιτικές Επιστήμες και Διεθνείς Σχέσεις στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο του Παρισιού, παλιότερα στο «Παρίσι 8» (Paris VIII), υπήρξε σταθερός συνεργάτης της Le Monde Diplomatique και έχει γράψει τα βιβλία «Power, Profit and Prestige: A History of American Imperial Expansion» και «East Asia’s Reemergence». Φιλέλληνας και γνώστης της ελληνικής πραγματικότητας χάρη και στον γάμο του με την Ελληνοελβετίδα κοινωνιολόγο Νοέλ Μπουρζί, ο Φίλιπ Γκόλουμπ είναι παλιός μας γνώριμος, καθώς τον έχουμε φιλοξενήσει και άλλες φορές στις σελίδες μας. Αυτή τη φορά, η Γάζα μονοπώλησε την κουβέντα μας.

 Υπάρχει αύξηση των κοινωνικών εντάσεων στη Γαλλία μετά την 7η Οκτωβρίου. Πώς το βιώνετε αυτό; Μπορούν να επιδεινωθούν τα πράγματα, με δεδομένο ότι στη χώρα ζει μια μεγάλη εβραϊκή και μια ακόμα μεγαλύτερη μουσουλμανική κοινότητα;

Στη Γαλλία ζουν οι περισσότεροι Εβραίοι και ίσως οι περισσότεροι μουσουλμάνοι σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα και η ισραηλο-παλαιστινιακή σύγκρουση προκαλεί νέα ρήγματα σε μια κοινωνία που τα τελευταία χρόνια χαρακτηρίζεται από διχαστικές πολιτικές ταυτότητας οι οποίες εργαλειοποιούνται από ακροδεξιούς μαθητευόμενους μάγους που στρέφουν τη μια εθνική, θρησκευτική ή κοινωνική ομάδα εναντίον της άλλης. Οι εντάσεις γύρω από την «παράνομη μετανάστευση», συχνά μια κωδική ονομασία για το Ισλάμ, ήταν ένα μόνιμο χαρακτηριστικό της γαλλικής κοινωνίας πολύ πριν από το ξέσπασμα της ένοπλης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Η δολοφονία ενός καθηγητή Γυμνασίου στο Αράς, στη Βόρεια Γαλλία, στις 13 Οκτωβρίου από έναν Τσετσένο τζιχαντιστή όξυνε ένα αίσθημα γενικευμένης ανασφάλειας και τους φόβους μήπως η βία στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη διαχυθεί και στη Γαλλία. Πράγματι, από τις 7 Οκτωβρίου έχουν σημειωθεί εκατοντάδες, αν όχι χιλιάδες, περιστατικά αντισημιτικής και αντιμουσουλμανικής βίας. Το πρόβλημα φυσικά δεν περιορίζεται στη Γαλλία, εδώ όμως γίνεται πιο έντονο λόγω του αποικιοκρατικού παρελθόντος της και των αδιεξόδων των μετα-αποικιακών μεταναστευτικών πολιτικών.

 Ο Μακρόν διοργάνωσε μια μάλλον αποτυχημένη διεθνή διάσκεψη για τη Γάζα. Πιστεύετε πως κατάφερε να «ισορροπήσει» τη φιλοϊσραηλινή του στάση απέναντι στη σημερινή σύγκρουση; Και ποιοι είναι, κατά τη γνώμη σας, οι προβληματισμοί του;

Ο Γάλλος πρόεδρος έχει μετακινηθεί από τις αρχικές δηλώσεις αμέριστης στήριξης απέναντι στον πόλεμο που διεξάγει το Ισραήλ, κάτι που φάνηκε και στην ομιλία του στη σύνοδο η οποία είχε περισσότερο συμβολικό χαρακτήρα. Στο εσωτερικό, επιδιώκει να αμβλύνει την πιθανότητα έντονων διακοινοτικών συγκρούσεων, τηρώντας μια στάση που να καθησυχάζει τόσο τη μουσουλμανική όσο και την εβραϊκή κοινή γνώμη. Παράλληλα, σε διεθνές επίπεδο επιδιώκει να επανακτήσει την αξιοπιστία της Γαλλίας ως συνομιλητή στον αραβικό κόσμο και μείζονος πρωταγωνιστή στη Μέση Ανατολή. Είναι αμφίβολο όμως το κατά πόσο μπορεί να το πετύχει. Ενδεχομένως, το Παρίσι να μπορέσει να διαδραματίσει έναν χρήσιμο μεταπολεμικό ρόλο συμβάλλοντας στην ανασύνταξη των παλαιστινιακών θεσμών, οι οποίοι θα χρειαστούν ισχυρή διεθνή πολιτική και οικονομική υποστήριξη.

 Ποιοι πιστεύετε πως είναι οι στόχοι του Νετανιάχου σε αυτόν τον πόλεμο, καθώς και τα πιθανότερα σενάρια για την έκβασή του;

Ο επίσημα δεδηλωμένος στόχος της ακροδεξιάς ισραηλινής κυβέρνησης, η οποία περιλαμβάνει στους κόλπους της δύο υπουργούς υπέρμαχους της εβραϊκής υπεροχής που εκπροσωπούν το κίνημα των εποίκων, είναι η ολοκληρωτική εξάλειψη της Χαμάς. Αυτό περιλαμβάνει, όπως έχουμε δει, την ολική ή σχεδόν ολική καταστροφή της Πόλης της Γάζας με συνεχείς βομβαρδισμούς, τον σχεδόν πλήρη αποκλεισμό του εδάφους της και τον μαζικό εκτοπισμό του πληθυσμού από τη Βόρεια Γάζα προς τα νότια, υπό συνθήκες ακραίας ανθρωπιστικής κρίσης. Ωστόσο, το πολεμικό επιτελείο δεν έχει διατυπώσει με σαφήνεια τους μεταπολεμικούς στόχους του, αν κι έχει υπαινιχθεί ότι το Ισραήλ ίσως καταλάβει οριστικά τη Γάζα, αφήνοντας τη «διεθνή κοινότητα» να διαχειριστεί την ανθρωπιστική καταστροφή και τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης των βασικών υποδομών.

Στην πραγματικότητα, η κατεύθυνση της επίσημης κρατικής πολιτικής του Ισραήλ είναι να καταστήσει αδύνατη τη λύση των δύο κρατών, παρ’ όλο που όλοι οι ανοιχτόμυαλοι παρατηρητές γνωρίζουν ότι μόνο μια ευρύτερη διευθέτηση της ισραηλο-παλαιστινιακής σύγκρουσης μπορεί να βάλει τέλος στους κύκλους κλιμακούμενης βίας.

Εδώ και δεκαετίες η πολιτική του Ισραήλ, κυρίως κατά τις περιόδους των κυβερνήσεων Νετανιάχου από το 1996, αλλά όχι μόνο, προωθεί τη συστηματική απαλλοτρίωση παλαιστινιακών περιουσιών μέσω της επέκτασης των παράνομων οικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη. Αυτή η τακτική αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη επιρροή του ρατσιστικού εποικιστικού κινήματος που σκοπεύει να διώξει οριστικά τους Παλαιστίνιους από όλα τα εδάφη τους, όχι μόνο από τη Γάζα. Φυσικά, ούτε οι Παλαιστίνιοι ούτε ο υπόλοιπος κόσμος μπορούν να δεχτούν μια τέτοια εθνοκάθαρση.

Κάποια στιγμή, η εποικιστική πολιτική του Ισραήλ θα έρθει σε σύγκρουση με πολλούς από τους υποστηρικτές του στη Δύση οι οποίοι συνειδητοποιούν ότι όσο κι αν προσφέρουν ισχυρή στήριξη στο Ισραήλ, θα πρέπει να βρεθεί μια διαρκής λύση που να κάνει σεβαστά τα θεμελιώδη δικαιώματα των Παλαιστινίων.

 Για πόσο πιστεύετε ότι μπορεί να συνεχίσει ο Μπάιντεν την τυφλή στήριξή του στον Νετανιάχου και πώς αυτή θα επηρεάσει, ενδεχομένως, τις προεδρικές εκλογές;

Η στήριξη της κυβέρνησης Μπάιντεν στον πόλεμο του Ισραήλ δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προσωπική στήριξη προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, αλλά προς το έθνος-κράτος του Ισραήλ. Η κυβέρνηση αναμένει και όντως ελπίζει ότι ο Νετανιάχου θα πέσει μετά τον πόλεμο, όταν φουντώσει η οργή για την κακοδιαχείρισή του και τις ενδεχόμενες ευθύνες του για τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου. Oμως, οι ΗΠΑ δεν παύουν να έχουν δώσει λευκή κάρτα στο Ισραήλ να βομβαρδίσει τη Γάζα εκ θεμελίων. Μπορεί μέσα στο πλαίσιο διπλωματικών διαπραγματεύσεων και ενίοτε δημόσια η κυβέρνηση να εκφράζει εντονότερα την ανησυχία της για τις απώλειες αμάχων και την ανθρωπιστική κρίση. Ωστόσο, αυτές οι μικρές παρεκκλίσεις δύσκολα θα μεταβάλουν τη συμπεριφορά του Νετανιάχου ή τις παρούσες επιλογές του Ισραήλ, από τη στιγμή που οι ΗΠΑ εξακολουθούν να απορρίπτουν μια μόνιμη κατάπαυση του πυρός, έχουν ασκήσει βέτο σε σχετικά ψηφίσματα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και παρέχουν στρατιωτική και οικονομική βοήθεια στο Τελ Αβίβ. Η κυβέρνηση Μπάιντεν πιθανώς να υιοθετήσει μια πιο κριτική στάση αν επιδεινωθεί περαιτέρω η ανθρωπιστική κρίση, όμως η ισραηλινή Ακρα Δεξιά ποντάρει στην καθ’ όλα ρεαλιστική πιθανότητα να εγκατασταθεί στην Ουάσινγκτον μια ακόμα πιο φιλική κυβέρνηση τον Ιανουάριο του 2025, μετά τις προεδρικές εκλογές. Επομένως, τα εμπόδια που συναντά η κυβέρνηση του Ισραήλ είναι στην ουσία ελάχιστα.

Η στάση του Μπάιντεν επιφέρει σημαντικούς πολιτικούς κινδύνους και στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Στο εσωτερικό, η πολιτική της κυβέρνησης έχει διχάσει το Δημοκρατικό Κόμμα και έχει δυσαρεστήσει τους αραβικής καταγωγής Αμερικανούς, καθώς και σημαντική μερίδα των μορφωμένων νέων. Με δεδομένο ότι η προεδρική κούρσα θα είναι αμφίρροπη, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, ο Μπάιντεν δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει την ψήφο της νεολαίας, η οποία ίσως προτιμήσει την αποχή αν δεν αλλάξουν τα πράγματα στην Παλαιστίνη.

Στη διεθνή σκηνή, οι ΗΠΑ διατρέχουν τον κίνδυνο να χάσουν την αξιοπιστία τους όχι μόνο στον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο, αλλά και ευρύτερα στον παγκόσμιο Νότο, σε μια εποχή όπου η αποδυτικοποίηση γίνεται παγκόσμια τάση. Αυτό συνιστά μείζον πρόβλημα για τις ΗΠΑ που επιδιώκουν να διατηρήσουν τη θέση τους στον κόσμο στο πλαίσιο του εντεινόμενου ανταγωνισμού τους με την Κίνα.

Πράγματι, κρίνοντας από την έκταση των αντιδράσεων των λαών και των ελίτ στον αραβικό και μουσουλμανικό κόσμο και την ήδη αξιοσημείωτη διείσδυση της Κίνας σε αυτή την περιοχή, οι ΗΠΑ θα αναγκαστούν να αποφασίσουν σύντομα αν θα συνεχίσουν στον ίδιο δρόμο ή αν θα ασκήσουν αποτελεσματική πίεση στο Ισραήλ για τον τερματισμό του πολέμου και στη συνέχεια ζητήσουν γενικότερη διευθέτηση του προβλήματος. Η Κίνα, σε κάθε περίπτωση, θα είναι από τους κερδισμένους αυτής της σύγκρουσης, καθώς δεν σπαταλά συμβολικό ούτε οικονομικό κεφάλαιο, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, τηρώντας παράλληλα μια κριτική απόσταση που βρίσκει απήχηση στις χώρες του Νότου.

 Βλέπουμε μια γενικότερη στάση, τόσο στις ΗΠΑ αλλά και στην Ευρώπη, να φιμώνονται οι φωνές υπέρ της Παλαιστίνης ή να σταμπάρονται ως αντισημιτικές. Πώς μπορούν οι διανοούμενοι, αλλά και οι απλοί πολίτες να απαντήσουν σε αυτό;

Στις ΗΠΑ η πλειονότητα του κόσμου είναι υπέρ της κατάπαυσης του πυρός. Ομως, οι σκληροπυρηνικοί υποστηρικτές της κυβέρνησης Νετανιάχου επιδιώκουν να εξαφανίσουν όλες τις φωνές κατά του Ισραήλ και να ντροπιάσουν, να φιμώσουν και να εξοστρακίσουν μεμονωμένους επικριτές. Εχουν υπάρξει όντως ορισμένες αντισημιτικές δηλώσεις, ενίοτε ακραίες.

Ωστόσο, οι περισσότερες κριτικές στα Πανεπιστήμια, για παράδειγμα, όπου τα πάθη είναι έντονα, στρέφονται πρωτίστως κατά της ισραηλινής κατοχής και των βομβαρδισμών του Νετανιάχου. Ασκείται ασφυκτική πίεση από πλούσιους δωρητές στους πρυτάνεις για ποινικοποίηση κάθε έκφρασης υπέρ των Παλαιστινίων. Δεξιές και ακροδεξιές ομάδες κάνουν καμπάνια για την ταυτοποίηση και δημοσιοποίηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης των ονομάτων φοιτητών ή καθηγητών που παίρνουν μέρος στον δημόσιο διάλογο προκειμένου να μπουν σε μαύρες λίστες από μελλοντικούς εργοδότες ή να απολυθούν από τις δουλειές τους.

Αυτές οι παραβιάσεις της ελευθερίας του λόγου, η οποία κατοχυρώνεται από την Πρώτη Τροποποίηση του Αμερικανικού Συντάγματος, παραπέμπουν στο κυνήγι μαγισσών της μακαρθικής περιόδου, με τη διαφορά ότι γίνονται από ιδιωτικές ομάδες. Ορισμένα Πανεπιστήμια ενέδωσαν στην πίεση, όπως το Κολούμπια, όμως τους καθηγητές δεν κατάφεραν να τους φιμώσουν. Αλλά για τους φοιτητές και τους ακτιβιστές που στοχοποιούνται και δεν έχουν κάποια προστασία, οι συνέπειες είναι ήδη σοβαρές. Η αυτολογοκρισία ως μέσο προφύλαξης είναι επίσης ένα ζήτημα εντός κι εκτός Πανεπιστημίων. Στην Ευρώπη, οι προσπάθειες για τη φίμωση των φιλοπαλαιστινιακών φωνών δεν έχουν λάβει τέτοιες διαστάσεις, παρ’ όλο που το ιδεολογικό κλίμα παραμένει τεταμένο.

Η ειρωνεία είναι ότι η αμερικανική κοινωνία, όπου η ελευθερία του λόγου είναι θεωρητικά απαραβίαστη -ακόμα και το ναζιστικό κόμμα ή η Κου Κλουξ Κλαν έχουν το δικαίωμα να «μιλούν»- επιδεικνύει πιο αυταρχικές τάσεις στο ζήτημα Ισραήλ-Παλαιστίνης σε σχέση με την Ευρώπη, όπου το δικαίωμα αυτό δεν είναι απόλυτο. Στην Ευρώπη ο λόγος μίσους εξαιτίας της φυλής, του φύλου ή του σεξουαλικού προσανατολισμού απαγορεύεται, και δικαίως. Τι πρέπει να γίνει; Σε κανονικές εποχές και ακόμα περισσότερο σε περιόδους κρίσης, οι διανοούμενοι θα πρέπει να εκφράζουν τις αλήθειες που αφορούν την εξουσία και ο κόσμος να προασπίζεται έξυπνα τα θεμελιώδη δικαιώματά του.

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
«Το Ισραήλ προσπαθεί να καταστήσει αδύνατη τη λύση των δύο κρατών»

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας