Προς ακραία συντηρητική στροφή

Τη μέθοδο του στρίβειν διά της συνταγματικής αναθεώρησης επιστρατεύει ο πρωθυπουργός για να αλλάξει την πολιτική ατζέντα, να αποπροσανατολίσει τη συζήτηση από τα σκάνδαλα (ΟΠΕΚΕΠΕ και υποκλοπές) και να κοπάσει ο θόρυβος από την εσωκομματική δυσαρέσκεια, δείχνοντας ότι ο ίδιος διαμορφώνει τους όρους στον δρόμο προς τις επόμενες εκλογές.

Στη χθεσινή, εξάωρη, συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεδίπλωσε το πλαίσιο της πρότασης της κυβερνητικής πλειοψηφίας για τη συνταγματική αναθεώρηση που αφορά 30 άρθρα. Ανάμεσα στις κεντρικές προτάσεις είναι η αλλαγή του νομικού στάτους των πολιτικών κομμάτων, τα οποία από πυλώνες της δημοκρατίας και συστατικά στοιχεία της νομοθετικής εξουσίας μετατρέπονται σε απλά σωματεία, η άρση της μονιμότητας στο Δημόσιο, η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, η αναθεώρηση του άρθρου 86, η πρόβλεψη ότι κάθε κρατική δαπάνη πρέπει να είναι δημοσιονομικά βιώσιμη, ώστε, όπως είπε, «ποτέ κανείς ξανά να μην πειραματιστεί με τις τύχες τις δικές μας και των παιδιών μας», η απαγόρευση επιβολής αναδρομικών φόρων, η επέκταση της επιστολικής ψήφου στο εσωτερικό της χώρας, ενώ έριξε και ένα «πυροτέχνημα» για συνταγματική κατοχύρωση της προσιτής στέγης, χωρίς να αναλύσει περαιτέρω κατά την εισαγωγική του τοποθέτηση. Μια ακόμα πρόταση που κατέθεσε ήταν το δικαίωμα του εκλέγεσθαι από την ηλικία των 21 ετών, αλλά έτυχε και διαφωνιών, όπως από τον υπουργό Τ. Θεοδωρικάκο. Πρότεινε επίσης την αλλαγή του τρόπου ανάδειξης της ηγεσίας της Δικαιοσύνης και των επικεφαλής των Ανεξάρτητων Αρχών, κατηγορώντας το ΠΑΣΟΚ ότι «υπαναχώρησε από μία επί της αρχής πολιτική συμφωνία».

Το μήνυμα στην Κ.Ο.

Με φόντο τη δυσαρέσκεια αρκετών για τον οριζόντιο χειρισμό της υπόθεσης ΟΠΕΚΕΠΕ, ο πρωθυπουργός διαβεβαίωσε εκ νέου πως δεν θα υπάρξουν εκλογικοί αποκλεισμοί των εμπλεκόμενων βουλευτών. «Χωρίς τελεσίδικες αποφάσεις ισχύει το τεκμήριο της αθωότητας», σημείωσε και ζήτησε ξανά από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία «σύντομα να διαλυθούν οι σκιές πάνω από τα στελέχη μας». Ακολούθως, ζήτησε από τους βουλευτές να προβάλλουν το κυβερνητικό έργο, υπενθυμίζοντάς τους ότι «η προσωπική επιτυχία του καθενός μας περνά μόνο μέσα από τη νίκη της Νέας Δημοκρατίας». Τους έκλεισε, μάλιστα, το μάτι για ενδεχόμενο ανασχηματισμό, λέγοντας πως «σε ένα κοινοβουλευτικό κόμμα όλοι θα πρέπει να είναι πάντα έτοιμοι να το υπηρετήσουν από οποιαδήποτε θέση». Ακόμα, τους κάλεσε να μετέχουν δυναμικά στις δημόσιες αναμετρήσεις και να μην αμελούν την τακτική παρουσία τους στη Βουλή. «Για να κερδίσουμε τρίτες συνεχόμενες εκλογές θα πρέπει να την ιδρώσουμε τη φανέλα», είπε με νόημα, ενώ στην αρχή της τοποθέτησής του είχε επισημάνει πως χρειάζονται προτάσεις για τις αγωνίες του κόσμου –με πρώτη την παρατεταμένη ακρίβεια– και όχι «μίζερη εσωστρέφεια». Τέλος, χαρακτήρισε «επιβεβλημένη» την αυτοκριτική, αλλά τους κατέστησε σαφές πως «είναι λεπτή η γραμμή η οποία χωρίζει τον προβληματισμό από την εσωστρέφεια», σημειώνοντας ότι «αυτή η γραμμή είναι κόκκινη».

Εσωκομματική κριτική και αιχμές

Ακολούθως, πήραν τον λόγο 43 βουλευτές, θέτοντας σειρά ζητημάτων όπως το επιτελικό κράτος, ο ρόλος του βουλευτή κ.ά., με κοινό παρονομαστή ότι όλοι μιλούν για το καλό της παράταξης. Ετσι, ακούστηκε έντονη κριτική από αρκετούς, αλλά εντός θεσμικών ορίων, ενώ δεν έλειψαν και «καρφιά» υπουργών κατά υπουργών. Η πιο χαρακτηριστική ήταν η φράση «Κάποιοι θα πήγαιναν και στη Σελήνη για να μη μιλήσουν», που αποδίδεται στον Αδωνι Γεωργιάδη και φαίνεται να «φωτογράφιζε» τον Νίκο Δένδια που βρισκόταν στην Πορτογαλία.

Δεν ήταν ο μόνος, ωστόσο, που άφησε αιχμές κατά υπουργών ή βουλευτών που αποφεύγουν να δώσουν μάχες για καυτά θέματα. «Δεν μπορεί υπουργοί να βγαίνουν και να μιλούν μόνο για την αρμοδιότητά τους», σημείωσε ο Θάνος Πλεύρης, ενώ ο Δημήτρης Μαρκόπουλος είπε πως «Κάποιοι συνάδελφοι αρνούνται να βγουν στη μάχη», μη βάζοντας πάντως στο στόχαστρό του τον υπουργό Αμυνας. Ούτε όμως και τον Ακη Σκέρτσο, καθώς, όπως ανέφερε, ασχέτως διαφωνίας σε κάποια θέματα, βγαίνει μπροστά και υποστηρίζει όπως μπορεί την παράταξη. «Οι υπόλοιποι είμαστε τόσο σωστοί; Και είμαστε στη Βουλή για νομοσχέδιο και βρισκόμαστε δυο-τρεις ομιλητές; Να κάνουμε την αυτοκριτική μας και να κοιταχτούμε στα μάτια», είπε χαρακτηριστικά.

Από τις πιο αιχμηρές τοποθετήσεις ήταν αυτή του Ανδρέα Κατσανιώτη, που εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για μη ενημέρωση της Κ.Ο. σχετικά με τη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, άφησε εκ νέου αιχμές για το επιτελικό κράτος και στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο του βουλευτή. «Η κυβέρνηση λογοδοτεί στον πρωθυπουργό, αλλά ελέγχεται πολιτικά από τη Βουλή και στηρίζεται από την Κοινοβουλευτική Ομάδα», είπε, ενώ τόνισε πως «δεν κυβερνά μια παράταξη μέσα από μελέτες».

Μάλιστα, εξέφρασε την αμφιβολία του κατά πόσο η αλλαγή του Συντάγματος σήμερα αποτελεί ισχυρό κοινωνικό αίτημα. «Στα μάτια πολλών πολιτών μοιάζει με μια διαμάχη ειδικών, με ένα απόμακρο τεχνικό θέμα, ενώ η κοινωνία πιέζεται από άλλα πιο άμεσα προβλήματα», παρατήρησε.

Αρκετοί περιέγραφαν επίσης αιχμηρή την ομιλία του Γιώργου Βλάχου, που μετέφερε το μήνυμα ότι ακούει από την κοινωνία πως δεν υπάρχει διαφάνεια, κάνοντας μεταξύ άλλων αναφορά στον ΟΠΕΚΕΠΕ και στα σπιτάκια ανακύκλωσης.

Αιχμές για την άνιση μάχη υπέρ εξωκοινοβουλευτικών υπουργών που κατήλθαν στον εκλογικό στίβο με υπουργικά γραφεία άφησαν τόσο ο Χρήστος Μπουκώρος όσο και ο Μίλτος Χρυσομάλλης. Ο πρώτος άφησε εμμέσως αιχμές και κατά του Ακη Σκέρτσου, κάτι που έκαναν κι άλλοι βουλευτές, χωρίς να κατονομάσουν τον υπουργό Επικρατείας. «Δεν μπορεί την ημέρα που παραλαμβάνουν δικογραφίες να αρθρογραφούν κορυφαία στελέχη για πελάτες και πολίτες. Εκτός αν θεωρούν ότι έχουν λυθεί όλα τα προβλήματα στη χώρα και δεν αναζητεί βοήθεια κανένας πολίτης», παρατήρησε.

Αντίστοιχα, ο Γιάννης Οικονόμου, ενώ αναγνώρισε επιτυχίες του επιτελικού κράτους, σημείωσε αντίστοιχα πως «υποτιμήσαμε την πολιτική διάσταση ορισμένων επιλογών. Αλλο ο πολιτικός σχεδιασμός και οι προτεραιότητες και άλλο η υλοποίηση μέσω επιμέρους εφαρμογών».

Αλλά και ο Νότης Μηταράκης από τη μία ανέφερε πως «έχει βοηθήσει το επιτελικό κράτος», αλλά σημείωσε πως «του έχουν ξεφύγει και σοβαρά πράγματα και το πληρώνουμε».