Στην εμβάθυνση και τη διεύρυνση της στρατηγικής σχέσης (όπως τη χαρακτηρίζουν Ισραηλινοί και Ελληνες διπλωμάτες) μεταξύ Αθήνας και Τελ-Αβίβ αποσκοπεί η επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, την Τετάρτη στην Ιερουσαλήμ.
Ο Ελληνας πρωθυπουργός θα συνοδεύεται από τους υπουργούς Εξωτερικών, Νίκο Κοτζιά, Επικρατείας, Νίκο Παππά, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, Χρήστο Σπίρτζη, τον υφυπουργό Εξωτερικών, Γιάννη Αμανατίδη, και την κυβερνητική εκπρόσωπο, Ολγα Γεροβασίλη.
Στο επίσημο πρόγραμμα περιλαμβάνονται συναντήσεις με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, Ρεουβέν Ριβλίν, τον υπουργό Ενέργειας, Γιουβάλ Στέιντζ, και τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Ισαάκ Χέρτζογκ. Η ελληνική αντιπροσωπεία θα συναντηθεί επίσης με τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων, Θεόφιλο, και την Πέμπτη θα μεταβεί στη Ραμάλα για συνομιλίες με τον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούτ Αμπάς.
Η «Εφ.Συν.» βρέθηκε στο Ισραήλ, προσκεκλημένη του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών, με ομάδα Ελλήνων δημοσιογράφων και σε όλες τις συναντήσεις μας με Ισραηλινούς αξιωματούχους διαπιστώσαμε τη μεγάλη σημασία που δίνει το Τελ Αβίβ στην επίσκεψη του Ελληνα πρωθυπουργού. Οι σχέσεις των δύο χωρών «ξεπάγωσαν» πριν από πέντε χρόνια επί πρωθυπουργίας Γιώργου Παπανδρέου, και ήταν μια καταστροφή που μας έφερε πιο κοντά.
Οι τεράστιες πυρκαγιές που απείλησαν όλο το βόρειο Ισραήλ τον Δεκέμβριο του 2010 έδωσαν την ευκαιρία στην Αθήνα να δείξει αλληλεγγύη. Ελληνικά -και κυπριακά- πυροσβεστικά αεροσκάφη και χερσαίες δυνάμεις βοήθησαν αποφασιστικά στην κατάσβεση της πυρκαγιάς, μια πρωτοβουλία την οποία ακόμη και σήμερα μνημονεύουν πολύ θετικά στο Ισραήλ, όχι μόνο αξιωματούχοι, αλλά και απλοί πολίτες.
Οι διμερείς σχέσεις συνέχισαν να αναπτύσσονται και επί κυβέρνησης Αντώνη Σαμαρά, όμως επικεντρώθηκαν κυρίως σε θέματα αμυντικής συνεργασίας και ασφάλειας, με την ενεργειακή συνεργασία να αποτελεί περισσότερο σχέδιο επί χάρτου, καθώς τόσο το Ισραήλ όσο και η Κύπρος, που έχουν βρει κοιτάσματα φυσικού αερίου στην ΑΟΖ τους, δεν είχαν καταλήξει πώς θα τα εκμεταλλευτούν και κυρίως μέσω ποιας οδού θα διοχετευτούν στις αγορές.
Λίγο πριν από τις εκλογές του Ιανουαρίου και την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία, το Τελ-Αβίβ είχε επιφυλάξεις κατά πόσον θα συνεχιζόταν η διμερής συνεργασία, ιδίως λόγω των φιλοπαλαιστινιακών θέσεων που εξέφραζε η Αριστερά στην Ελλάδα. Ομως, τέσσερις ημέρες πριν από τις εκλογές του Ιανουαρίου, στενός συνεργάτης του Αλέξη Τσίπρα συναντήθηκε κατ’ ιδίαν με την πρέσβη του Ισραήλ, Ιρίτ Μπεν Αμπα, στην κατοικία της στην Αθήνα και τη διαβεβαίωσε ότι «θα είναι στην ίδια γραμμή με την προηγούμενη κυβέρνηση».
Οι εργατικοί
Η ελληνική κρίση δεν επέτρεψε να γίνουν μεγάλα βήματα, αλλά η επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Κοτζιά, στο Τελ Αβίβ την ημέρα του ελληνικού δημοψηφίσματος έκανε πολύ μεγάλη εντύπωση στους Ισραηλινούς και θεωρήθηκε θετικό μήνυμα, όπως μας τόνισε και η βουλευτής του Εργατικού Κόμματος, πρόεδρος της Ελληνο-Ισραηλινής Επιτροπής Φιλίας της Κνεσέτ, της Ισραηλινής Βουλής, Αγελέτ Ναχμίας.
Η ελληνικής καταγωγής κ. Ναχμίας (ο παππούς της και η γιαγιά της ζούσαν στη Θεσσαλονίκη μέχρι το 1933) θα συνοδεύει τον αρχηγό του κόμματός της, Ισαάκ Χέρτζογκ, στη συνάντησή του με τον Αλέξη Τσίπρα και υποστηρίζει ότι «το φυσικό αέριο μπορεί να μας φέρει πιο κοντά, όμως δεν πρέπει να περιοριστούμε μόνο στην ενέργεια και την άμυνα.
Η ανάπτυξη των οικονομικών μας σχέσεων είναι ζητούμενο και υπάρχει έδαφος να γίνουν σημαντικά βήματα».
Η ισραηλινή εμπειρία δέκα χρόνων λιτότητας που ακολουθήθηκε από μεγάλη οικονομική ανάπτυξη, η χαμηλή (5,1%) ανεργία που έχει το Ισραήλ, η τεχνολογική πρόοδος της χώρας και ιδίως η μεγάλη ανάπτυξη των νεοφυών επιχειρήσεων (start ups) έχουν προκαλέσει το ενδιαφέρον στο μέγαρο Μαξίμου και η Αθήνα θα ήθελε να εκμεταλλευτεί την ισραηλινή εμπειρία σ’ αυτούς τους τομείς.
Ενδιαφέρον υπάρχει και για τα ισραηλινά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, UAV, αλλά και για μονάδες αφαλάτωσης, τομέας στον οποίο οι Ισραηλινοί έχουν αναπτύξει μεγάλη τεχνογνωσία που θα μπορούσε να λύσει το ζήτημα της ύδρευσης των ελληνικών νησιών, όπως υποστηρίζει Ισραηλινός διπλωμάτης.
Με την Τουρκία είχαμε μια στενή συνεργασία στηριγμένη σε έναν μόνο πυλώνα, την ασφάλεια. Δεν θέλουμε να επαναλάβουμε το ίδιο λάθος με την Ελλάδα. Θέλουμε διευρυμένη συνεργασία σε πολλούς τομείς, στη σύγχρονη γεωργία, τον τουρισμό, την έρευνα και τον πολιτισμό.
Ο πρώην πρέσβης του Ισραήλ στην Αθήνα, Αριε Μέκελ, επί των ημερών του οποίου έγινε το άνοιγμα Παπανδρέου στο Ισραήλ, χαρακτηρίζει «απίστευτη» την πρόοδο των διμερών σχέσεων και εκτιμά ότι το Ισραήλ θα ήθελε ομαλοποίηση των σχέσεών του με την Τουρκία, αλλά αν και όταν αυτό συμβεί, δεν θα αλλάξει την εταιρική σχέση του Ισραήλ με την Ελλάδα».
Ο δρ Οντέντ Εράν, στέλεχος του Ινστιτούτου Σπουδών Εθνικής Ασφαλείας, τόνισε πως σύντομα θα αποφασίσει το Ισραήλ για το φυσικό του αέριο, με επικρατέστερο σενάριο να υπάρξει συνεργασία με την Κύπρο, με δημιουργία σταθμού LNG σε κυπριακό έδαφος και εξαγωγή του φυσικού αερίου με πλοία προς την Ευρώπη μέσω της Αλεξανδρούπολης.
Ο αγωγός
Από εκεί θα διοχετεύεται στον αγωγό που θα συνδέει την Ελλάδα με τη Βουλγαρία με τελική κατάληξη τις ευρωπαϊκές αγορές. Ο κ. Εράν υποστήριξε ότι η τελική απόφαση θα ληφθεί κυρίως με οικονομικά κριτήρια και όχι με πολιτικά.
Για τον γενικό διευθυντή του ισραηλινού ΥΠΕΞ και στενό συνεργάτη του Μπενιαμίν Νετανιάχου, Ντορ Γκολντ, υπάρχει στρατηγική σύγκλιση του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κύπρο, η επίσκεψη Τσίπρα θεωρείται σημαντική για τη χώρα και υπάρχουν πολλά κοινά θέματα για να συζητήσουν οι δύο ηγέτες.
Ο κ. Γκολντ εκτιμά ότι «υπάρχει έδαφος για καλύτερο περιβάλλον στο Κυπριακό» και πως το Ισραήλ, παρά τις όποιες διαφορές, «μοιράζεται με τους Αραβες κοινές προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας και κοινά προβλήματα». Πάντως, σχεδόν όλοι οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι με τους οποίους συνομιλήσαμε, έδειξαν ότι τους απασχολεί στρατηγικά πολύ περισσότερο το Ιράν και η Χεζμπολάχ, παρά το «Ισλαμικό κράτος».
Οσο για το Παλαιστινιακό, θέμα για το οποίο αναγνωρίζουν ότι υπάρχει διάσταση απόψεων με την ελληνική πλευρά, κανείς δεν φάνηκε αισιόδοξος ότι υπάρχει στο άμεσο μέλλον πιθανότητα επίλυσης και επιρρίπτουν μονομερώς την ευθύνη γι’ αυτό στην Παλαιστινιακή Αρχή.
