Πρόβα ιδιωτικοποίησης της αμυντικής καινοτομίας

Με διαδικασίες-εξπρές, παρά τη γενική παραδοχή περί νομοθετικής πρωτοβουλίας εθνικής εμβέλειας για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, εισάγεται την ερχόμενη εβδομάδα στην Ολομέλεια της Βουλής το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Αμυνας που προβλέπει την ίδρυση Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ).

Στις μόλις τρεις συνεδριάσεις που πραγματοποίησε, εντός 24 ωρών, η Επιτροπή Εθνικής Αμυνας και Εξωτερικών της Βουλής και άλλης μιας, που τελικώς ορίστηκε, το νομοσχέδιο υπερψηφίστηκε επί της αρχής μόνον από το κυβερνών κόμμα της Ν.Δ., ΚΚΕ και Νέα Αριστερά το καταψήφισαν, ενώ οι ειδικοί αγορητές των υπόλοιπων κομμάτων της αντιπολίτευσης επιφυλάχτηκαν να τοποθετηθούν επί του σχεδίου νόμου κατά τη συνεδρίαση της Ολομέλειας. Ωστόσο μετά τις αντιδράσεις των μελών της επιτροπής ορίστηκε μία επιπλέον συνεδρίαση για την ερχόμενη Δευτέρα.

Οι εκπρόσωποι των κομμάτων καθώς και ο Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Αμυντικού Υλικού (ΣΕΚΠΥ) εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για τον ελάχιστο χρόνο διαβούλευσης που είχαν στη διάθεσή τους καθώς το νομοσχέδιο αναρτήθηκε στο «Διαύγεια» τα μεσάνυχτα της Μεγάλης Τρίτης. Ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, Νίκος Δένδιας, απαντώντας στην κριτική για τον ελάχιστο χρόνο διαβούλευσης υποστήριξε ότι «πρόκειται για επείγουσα ανάγκη που επιβάλλουν οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι σύγχρονες προκλήσεις». Οπως τόνισε ο κ. Δένδιας η προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας για την ενίσχυση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και των ενόπλων δυνάμεων είναι απαραίτητη για το ελληνικό κράτος που δαπανά κάθε χρόνο το 3,7% του ΑΕΠ για στρατιωτικούς εξοπλισμούς, ενώ οι εγχώριες αμυντικές βιομηχανίες συνεισφέρουν στη διαμόρφωση του ΑΕΠ σε ποσοστό μόλις 0,74%.

Κατά τις συνεδριάσεις της επιτροπής διατυπώθηκε σειρά ερωτημάτων τόσο για τη μορφή της ανώνυμης πολυμετοχικής εταιρείας που θα έχει το υπό ίδρυση ΕΛΚΑΚ όσο και για τον τρόπο λειτουργίας του Κέντρου. Σύσσωμη η αντιπολίτευση, με εξαίρεση τον ΣΥΡΙΖΑ, εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για τη νομική μορφή του ΕΛΚΑΚ, με τον υπουργό Αμυνας να υπεραμύνεται της επιλογής χαρακτηρίζοντάς την «μονόδρομο» λόγω του στενού νομικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία του Δημοσίου. «Στα μάτια μου είναι μόνο business», σχολίασε δηκτικά η βουλεύτρια της Νέας Αριστεράς, Σία Αναγνωστοπούλου.

Οπως έχει γράψει η «Εφ.Συν.», το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας ουσιαστικά υποκαθιστά τη Διεύθυνση Αμυντικών Επενδύσεων και Τεχνολογικών Ερευνών (ΔΑΕΤΕ) της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) η οποία έχει αντικείμενο την έρευνα και ανάπτυξη της αμυντικής τεχνολογίας σε συνεργασία με την αμυντική βιομηχανία. Το ΕΛΚΑΚ θα βρίσκεται υπό την εποπτεία του υπουργού Εθνικής Αμυνας και θα λειτουργεί «χάριν του δημοσίου συμφέροντος με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας». Ως εκ τούτου, δεν θα ακολουθεί τις διαδικασίες ελέγχου και εποπτείας του Δημοσίου, συμπεριλαμβανομένου του δημοσίου λογιστικού. Το μετοχικό κεφάλαιο του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας ορίζεται σε 1.500.000 ευρώ, με το ελληνικό Δημόσιο να κατέχει το 67% των μετοχών και την «Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε.» που έχει συσταθεί με τον ν. 4389/2016 (Υπερταμείο) το 33%. Το ΕΛΚΑΚ θα χρηματοδοτείται από πιστώσεις που θα ισοδυναμούν τουλάχιστον με το 1,5% των ποσών που διατίθενται για εξοπλιστικά προγράμματα, δηλαδή με 27 εκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση. Επίσης, όπως προβλέπει το άρθρο 4 του νομοσχεδίου, το ΕΛΚΑΚ θα μπορεί να ιδρύει θυγατρικές εταιρείες με αντικείμενο την παραγωγή καινοτόμων τεχνολογικών προϊόντων, ειδικά στον τομέα των μη επανδρωμένων συστημάτων, αξιοποιώντας το επιστημονικό δυναμικό της χώρας.

«Τι είδους εταιρείες θα είναι αυτές;» αναρωτήθηκε ο ειδικός αγορητής του ΠΑΣΟΚ, Δημ. Μπιάγκης, ο οποίος επισήμανε ότι στο νομοσχέδιο δεν προβλέπεται ετήσιος απολογισμός έργου από τη διοίκηση του ΕΛΚΑΚ. Επίσης εξέφρασε τον προβληματισμό του για την πρόβλεψη του νομοσχεδίου για εξαγορά μετοχών από ιδιώτες, εφόσον αποφασιστεί από τη διοίκηση του Κέντρου και την ηγεσία του υπουργείου Αμυνας. Ο υπουργός Αμυνας ισχυρίστηκε ότι το ΕΛΚΑΚ θα λειτουργεί με απόλυτη διαφάνεια και ότι η στελέχωσή του δεν θα γίνει με κομματικά κριτήρια. «Δεν θα γίνουν διορισμοί προσκείμενων στη Ν.Δ.» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Δένδιας.