Στον απόηχο μιας νέας και με ιδιαίτερη βαρύτητα αμερικανικής παρέμβασης ξεκινάει σήμερα το βράδυ (ώρα Αμερικής) το επίσημο ταξίδι του Ελληνα πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στη Νέα Υόρκη για την ετήσια σύνοδο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Η αναχώρηση του κ. Τσίπρα συμπίπτει χρονικά με την τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Μπαράκ Ομπάμα, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος τον συνεχάρη για την εκλογική επιτυχία του ΣΥΡΙΖΑ στις πρόσφατες εκλογές.
Ομως το ενδιαφέρον και -ακόμα περισσότερο- η σημασία της συγκεκριμένης τηλεφωνικής επικοινωνίας δεν εστιάζεται σε αυτά τα εθιμοτυπικού χαρακτήρα συγχαρητήρια που απέσπασε ο Αλέξης Τσίπρας, αλλά στην ανοιχτή παρέμβαση του Λευκού Οίκου στο ζήτημα του ελληνικού χρέους, όπως αυτή διατυπώθηκε για πρώτη φορά με τέτοιο τρόπο στην ανακοίνωση που εξέδωσε το γραφείο του Αμερικανού προέδρου πολύ αργά τα μεσάνυχτα της Πέμπτης (ώρα Αμερικής).
Πρώτη φορά
Η ανακοίνωση για την τηλεφωνική επικοινωνία Ομπάμα-Τσίπρα περιλαμβάνει μία φράση που δεν είχε χρησιμοποιηθεί ξανά στο παρελθόν και πλέον σηματοδοτεί δημόσια τη στάση της αμερικανικής πλευράς -και κατ’ επέκταση την κατεύθυνση της πίεσης που αναμένεται να ασκήσει το επόμενο διάστημα- για τη διευθέτηση του ελληνικού δημόσιου χρέους, ζήτημα στο οποίο ο Ελληνα πρωθυπουργός και η κυβέρνησή του έχουν τόσο πολύ επενδύσει προεκλογικά αλλά και μετεκλογικά.
Η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου σημειώνει χαρακτηριστικά μεταξύ άλλων πως: «…Ο πρόεδρος Ομπάμα σημείωσε ότι οι ΗΠΑ αναμένουν με ανυπομονησία να συνεργαστούν με τη νέα ελληνική κυβέρνηση όσο αυτή θα κάνει βήματα προς την εφαρμογή των απαιτούμενων μεταρρυθμίσεων, την επιστροφή στην ανάπτυξη, και την επίτευξη βιωσιμότητας του χρέους της χώρας μέσα στην ευρωζώνη, συμπεριλαμβανομένης μιας συμφωνίας για την ελάφρυνση του χρέους με τους πιστωτές της».
Η επίκληση εκ μέρους του Λευκού Οίκου της ανάγκης για ευρύτερη «συμφωνία για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους» είναι κάτι που διατυπώνεται πρώτη φορά με τόσο ρητό και ξεκάθαρο τρόπο.
Υπενθυμίζεται ότι μέχρι πρότινος οι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης, αλλά και ο ίδιος ο Μπαράκ Ομπάμα, αν και επέμεναν στην αναγκαιότητα να επιστρέψει το δημόσιο χρέος της Ελλάδας σε επίπεδα διαχειρισιμότητας, εντούτοις δεν προσδιόριζαν ανοιχτά από την πλευρά τους το πώς αυτό θα μπορέσει να επιτευχθεί, περιοριζόμενοι γενικώς και αορίστως στην αναφορά «μέσω της επιστροφής της ελληνικής οικονομίας στην ανάπτυξη».
Διαπραγματευτικό χαρτί
Αυτό που είναι πλέον ορατό είναι πως η αμερικανική κυβέρνηση, μετά και τη νέα σαρωτική επανεκλογή Τσίπρα στο εσωτερικό της χώρας, συγκεκριμενοποιεί τη θέση της ως προς το τι πρέπει να γίνει για να αντιμετωπιστεί το μείζον ζήτημα του ελληνικού χρέους, ενώ θέτοντας πλέον στο τραπέζι την αναγκαιότητα για μια «συμφωνία για την ελάφρυνση του χρέους μεταξύ της Ελλάδας και των πιστωτών της» παρέχει στον Ελληνα πρωθυπουργό ακόμα ένα διαπραγματευτικό χαρτί ενίσχυσης της θέσης της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους της για νέα, ευρύτερη συμφωνία για το δημόσιο χρέος.
Το έδαφος που προσπαθούν να προλειάνουν οι ΗΠΑ, για να πιεστούν οι Ευρωπαίοι να κάνουν πράξη τη δέσμευσή τους να αντιμετωπίσουν αυτό το πρόβλημα, που από το 2010 συνειδητά επέλεγαν να κρύψουν κάτω από το χαλί, διαφαίνεται και από τα λόγια ανώτατου Αμερικανού αξιωματούχου, με τον οποίον συνομίλησε η «Εφημερίδα των Συντακτών» από την Ουάσινγκτον.
Οπως χαρακτηριστικά αναφέρει, υπό καθεστώς ανωνυμίας, «ο Αμερικανός πρόεδρος όπως επίσης και ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών στηρίζουν την τοποθέτηση της ελληνικής κυβέρνησης ότι πρέπει να υπάρξει μια βιώσιμη συμφωνία για το ελληνικό δημόσιο χρέος, καθώς είναι κοινά παραδεκτό ότι αυτό δεν είναι βιώσιμο».
Προσθέτει ότι «δεν πρέπει να χαθεί άλλος χρόνος τόσο από την πλευρά της Ευρώπης, ώστε να δώσει μια ρεαλιστική απάντηση απέναντι σ’ αυτήν την πρόκληση για να μπορέσει η Ελλάδα να βοηθηθεί στην έξοδο από την κρίση, όσο και από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης, ώστε να διασφαλίσει τη σταθερότητα που απαιτείται για την απρόσκοπτη προώθηση και ολοκλήρωση μεταρρυθμίσεων που έχουν καθυστερήσει και είναι αναγκαίες».
Χωρίς απτή δέσμευση
Μπορεί αυτή η -για πρώτη φορά- ρητή αναφορά στην ανακοίνωση του Λευκού Οίκου για την ανάγκη «συμφωνίας ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους» να δημιουργεί εύλογα έναν επιπλέον λόγο στην ελληνική πλευρά για να αισιοδοξεί ότι κάτι έχει αρχίσει να κινείται προς αυτήν την κατεύθυνση, όμως ο Ελληνας πρωθυπουργός και οι αξιωματούχοι που τον συνοδεύουν, γνωρίζουν ότι σ’ αυτό το ταξίδι στη Νέα Υόρκη η ελληνική αποστολή δεν πρόκειται να αποσπάσει κάποια απτή δέσμευση πάνω σ’ αυτό το θέμα λόγω των ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων του προγράμματος.
Ωστόσο, αυτό διόλου δεν υποβαθμίζει τη σημασία που θα έχει η παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στην ετήσια γενική συνέλευση του ΟΗΕ, όπου τα βλέμματα όλων θα είναι στραμμένα σε δύο καίριες συναντήσεις του.
Η πρώτη με τον Μπαράκ Ομπάμα: Αν και δεν έχει μέχρι στιγμής προγραμματιστεί κάποια επίσημη διμερής συνάντηση μεταξύ των δύο ανδρών, ωστόσο ο κ. Τσίπρας αναμένεται να έχει μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συνομιλία με τον Αμερικανό πρόεδρο στο πλαίσιο του γεύματος που ο εκάστοτε Αμερικανός πρόεδρος είθισται να οργανώνει προς τους ηγέτες και αρχηγούς κρατών στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου του ΟΗΕ.
Θα πρόκειται για την πρώτη συνάντηση γνωριμίας των δύο ηγετών και η οποία θα πραγματοποιηθεί στον απόηχο της σχετικής ανακοίνωσης του Λευκού Οίκου, και εκεί πιθανολογείται να υπάρξει μία σύντομη μεν αλλά με ιδιαίτερη πολιτική ουσία συζήτηση.
Τριμερής με Κέρι
Η δεύτερη κρίσιμη συνάντηση θα είναι με τον Τζον Κέρι: για την ακρίβεια θα πρόκειται για μία τριμερή συνάντηση παρουσία και του Ελληνα υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά.
Εκεί οι πληροφορίες λένε ότι ο κ. Κέρι θα θέσει στους Τσίπρα-Κοτζιά το θέμα της ασφάλειας, του προσφυγικού αλλά και τα ελληνοτουρκικά, για τα οποία η αμερικανική πλευρά έχει επανενεργοποιήσει την πίεση της για τη διευθέτηση τους.
Αυτό διαφαίνεται και από το γεγονός ότι στην τηλεφωνική συνομιλία του Μπαράκ Ομπάμα με τον Αλέξη Τσίπρα, ο Αμερικανός πρόεδρος ζήτησε από την Ελλάδα «να δουλέψει από κοινού με την Τουρκία σε προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών για μία επιτυχή κατάληξη στην εγκαθίδρυση μιας συμφωνίας στις συνομιλίες για την επίλυση του Κυπριακού».
Φυσικά το θέμα των σχέσεων με τη Ρωσία δεν μπορεί παρά και αυτό να είναι στο τραπέζι της τριμερούς, με τον Ελληνα υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά να συναντάται την ίδια μέρα, αμέσως μετά, και με τον Ρώσο ομόλογό του Λαβρόφ.
Εξαιρετικό ενδιαφέρον θα έχει και η συνάντηση του Αλέξη Τσίπρα με τον Μπιλ Κλίντον στο πλαίσιο του συνεδρίου που διεξάγει το ίδρυμα του πρώην Αμερικανού προέδρου το ερχόμενο Σαββατοκύριακο στη Νέα Υόρκη. Εκεί θα παρευρεθεί και η Γιάννα Αγγελοπούλου, η οποία σημειωτέον συνδέεται με στενές φιλικές σχέσεις με το ζεύγος Κλίντον.
Η κ. Αγγελοπούλου αναμένεται να έχει κατά κάποιον τρόπο ρόλο «διαμεσολαβητή» για μία συνάντηση του νυν Ελληνα πρωθυπουργού με τον πρώην Αμερικανό πρόεδρο, ενώ αναμένεται στο πλαίσιο του συνεδρίου να κάνει και παρέμβαση με ομιλία της για την ελληνική κρίση και την ανάπτυξη στην Ευρώπη παρουσία του Μπιλ Κλίντον και άλλων προσωπικοτήτων.
Κατά την παραμονή του στη Νέα Υόρκη, ο κ. Τσίπρας θα δώσει δύο ομιλίες στο πλαίσιο της ετήσιας συνόδου του ΟΗΕ, η μία θα αφορά την παγκόσμια ανάπτυξη και η δεύτερη το μείζον ζήτημα του προσφυγικού που αναμένεται να επισκιάσει τις εργασίες της συνόδου κατά την οποία ο Ελληνας πρωθυπουργός θα συναντηθεί και με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν.
