Ελλάς-Γαλλία (και στρατηγική) συμμαχία

Υπεγράφη χθες στο Παρίσι μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας η -πολυσυζητημένη πλέον- συμφωνία για τη «στρατηγική εταιρική σχέση σε άμυνα και ασφάλεια», η οποία είναι διμερής και καθορίζει το συνολικό πλαίσιο αμυντικής συνεργασίας ανάμεσα στις δύο χώρες, ενώ υπερβαίνει υπάρχουσες δομές όπως το ΝΑΤΟ και η Ε.Ε. Η συμφωνία, όπως φαίνεται, κυοφορούνταν επί σειρά μηνών, αλλά επισπεύστηκε λόγω της προσπάθειας της Γαλλίας να βρει αντίβαρα για το φιάσκο που υπέστη με την ανακοίνωση της αντικινεζικής συμμαχίας AUKUS μεταξύ ΗΠΑ, Βρετανίας και Αυστραλίας, την ώρα που η ελληνική πλευρά αναζητούσε μια στρατηγική ομπρέλα.

Ετσι πρώτα απ’ όλα η συμφωνία περιλαμβάνει -μετά και την πρωθυπουργική ανακοίνωση από το βήμα της ΔΕΘ για την απόκτηση έξι επιπλέον γαλλικών μαχητικών Rafale- νέα πολυδάπανη αγορά γαλλικών εξοπλισμών. Συγκεκριμένα η Ελλάδα παίρνει τρεις φρεγάτες τύπου Belh@rra με δυνατότητα να προμηθευτεί ακόμα μία, ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται οι συζητήσεις για την αγορά ακόμα τριών γαλλικών κορβετών Gowind.

Επιπλέον στη συμφωνία περιλαμβάνεται η ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής «εάν [σ.σ.: τα δύο μέρη] διαπιστώσουν από κοινού ότι μια ένοπλη επίθεση λαμβάνει χώρα εναντίον της επικράτειας ενός από τα δύο» (Αρθρο 2). Κάτι που ήθελε η ελληνική πλευρά, καθώς θεωρεί ότι την ενισχύει απέναντι στα ζητήματα με την τουρκική προκλητικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Από την άλλη όμως η συμφωνία εμπλέκει την Ελλάδα στα γεωπολιτικά πεδία συμφερόντων της Γαλλίας ανά τον κόσμο.

Σημειώνεται ακόμα ότι η συμφωνία προβλέπει τακτικές διαβουλεύσεις των υπουργών Εξωτερικών και Αμυνας των δύο χωρών τόσο για θέματα ασφάλειας και άμυνας όσο και για περιφερειακά και διεθνή ζητήματα, ενώ διαπνέεται από την ατζέντα που προωθεί ο Εμανουέλ Μακρόν για τη «στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης», την οποία έχει υιοθετήσει και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με το άρθρο 15 να αναφέρει ότι «η Ελλάδα και η Γαλλία εμβαθύνουν τη συνεργασία τους σε θέματα άμυνας, ενώ συγχρόνως επιδιώκουν την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας».

Και προσθέτει ότι «διαβουλεύονται μεταξύ τους, σε όλα τα επίπεδα, με στόχο τη διαμόρφωση κοινής αντίληψης σε όλες τις σημαντικές αποφάσεις που επηρεάζουν τα κοινά αμυντικά συμφέροντά τους και την κοινή δράση τους, όποτε είναι εφικτό». Συστήνεται, τέλος, «μια Διευθύνουσα Επιτροπή Υψηλού Επιπέδου» η οποία θα αποτελείται από αρμόδιους ανώτερους αξιωματούχους και θα «συγκαλείται σε ετήσια βάση προκειμένου να διεξάγει μια συνολική επισκόπηση της συνεργασίας τους και της αμυντικής τους σχέσης, με στόχο να εξευρεθούν νέα πεδία και μέσα περαιτέρω εμβάθυνσης», ενώ οι ετήσιες συναντήσεις θα λαμβάνουν χώρα εναλλάξ σε Αθήνα και Παρίσι.

Μέσα σε όλο το παραπάνω πλαίσιο, κατά τις χθεσινές ανακοινώσεις στο Παρίσι, ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε ότι «αποφασίσαμε την αναβάθμιση της διμερούς αμυντικής συνεργασίας μας, διευρύνοντας παράλληλα τη διάθεση των κρατών μας για συμπαράταξη, για αμοιβαία συνδρομή και για κοινή δράση σε όλα τα πεδία» και μίλησε για «μια πολύ ισχυρή συμμαχική σχέση» μεταξύ των δύο χωρών, «που ουσιαστικά υπερβαίνει τις υποχρεώσεις της μιας έναντι της άλλης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του ΝΑΤΟ».

Αναφερόμενος στη συμφωνία έκανε λόγο για «ένα πρώτο τολμηρό βήμα προς την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία», προσθέτοντας ότι «με τον πρόεδρο Μακρόν έχουμε το ίδιο όραμα για την ανάπτυξη των αναγκαίων αμυντικών δυνατοτήτων και τις ικανότητες της αυτόνομης απόκρισης της Ευρώπης στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει».

«Εθνικό κίνητρο»

Για την πολυδάπανη αγορά των φρεγατών από τη Γαλλία υποστήριξε ότι έχει «κίνητρο εθνικό και ευρωπαϊκό», αλλά και ότι έχει «ευρωατλαντικό χαρακτήρα», λέγοντας ότι «αφορά δύο εταίρους στην Ευρωπαϊκή Ενωση αλλά και δύο συμμάχους στο ΝΑΤΟ. Και μια Ευρώπη η οποία ενισχύει την άμυνά της, ενισχύει εντέλει και την ίδια τη διατλαντική συμμαχία». Στο ίδιο πλαίσιο υποστήριξε ότι «η συμφωνία που υπογράφουμε σήμερα δεν ανταγωνίζεται σε καμία περίπτωση τη σχέση της Ελλάδας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, διότι η ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων υπηρετεί συνολικά τη στρατηγική μας εντός της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας».

Από την πλευρά του ο Γάλλος πρόεδρος δήλωσε ότι «υπέγραψα μόλις τώρα μια στρατηγικής σημασίας συμφωνία για την άμυνα και την ασφάλεια, που είναι κατάληξη της κοινής διακήρυξης του Ιουνίου του 2008, της ελληνογαλλικής διακήρυξης του Οκτωβρίου του 2015 και κυρίως καρπός των τελευταίων 18 μηνών που οδήγησαν τη Γαλλία να δεσμευτεί στο πλευρό σας το καλοκαίρι του 2020». Εκανε ακόμα λόγο για εμβάθυνση της συνεργασίας στα στρατηγικά διακυβεύματα στο στρατιωτικό κομμάτι, κάτι που είπε ότι μεταφράζεται από την ελληνική απόφαση να αποκτήσει τα Rafale και τις φρεγάτες τύπου Belh@rra που θα κατασκευαστούν στη Γαλλία.

Υποστήριξε επίσης ότι η συμφωνία συνεισφέρει στην ευρωπαϊκή ανεξαρτησία, την ενδυνάμωση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας και την παγκόσμια ειρήνη, ενώ είπε ότι «έχουμε ένα κοινό όραμα, αυτό των κοινών μας συμφερόντων και της σταθερότητας. Μια βούληση να δράσουμε και να συνεργαστούμε από κοινού. Αυτή η συνεργασία εγγράφεται στην πίστη που έχουμε από κοινού στη μάχη μας επ’ ωφελεία ενός ευρωπαϊκού αγαθού». Τη συμφωνία από την ελληνική πλευρά υπέγραψαν οι υπουργοί Εξωτερικών Νίκος Δένδιας και Εθνικής Αμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος.