Η πρώτη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ, μετά την ανάληψη των καθηκόντων της διακυβέρνησης, υπό άλλες συνθήκες θα προβλεπόταν πανηγυρική. Ωστόσο το αποτέλεσμα της επίπονης διαπραγμάτευσης και οι πρώτες εκπεφρασμένες αντιρρήσεις για το περιεχόμενο των συμφωνιών συνέτειναν στο να επικρατήσει σκεπτικισμός για το πώς θα προχωρήσουν το κόμμα και η κυβέρνηση. Η συζήτηση για την αποτίμηση και τον σχεδιασμό απασχόλησε το όργανο περίπου 10 ώρες την πρώτη μέρα.
Κοινή διαπίστωση όλων ήταν ότι εντάσεις δεν σημειώθηκαν, αν και ορισμένες τοποθετήσεις έδειχναν ότι υπάρχει ξεκάθαρη απόσταση στις πολιτικές τοποθετήσεις για το χτες, το σήμερα και το αύριο. Οι δημοσιογράφοι βρίσκονταν εκτός της αίθουσας του Σινέ Κεραμεικός, γεγονός που ωστόσο δεν περιόρισε την ενημέρωση για τα όσα διαδραματίζονταν εντός της συνεδρίασης.
Χαμηλοί τόνοι
Οσοι συνέβαλαν στις διαπραγματεύσεις δεν έδειξαν διάθεση να πανηγυρίσουν για τη συμφωνία, αλλά να εξηγήσουν τι ακριβώς επιτεύχθηκε. Ο Γιάννης Δραγασάκης, δίνοντας το στίγμα της κρισιμότητας της διαπραγμάτευσης, είπε ότι η κυβέρνηση εξέτασε, αλλά απέρριψε το σενάριο της ρήξης, αλλά και πως «στις διαπραγματεύσεις μάς οδηγούσαν σε εκβιασμό. Ή υπογράφετε νέο μνημόνιο ή χρεοκοπείτε». Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης έστρεψε και τα βέλη προς το εσωτερικό λέγοντας ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ, που συγκροτήσαμε μετά το συνέδριο, δεν είναι ούτε ενιαίος, ούτε κόμμα των μελών του και γι’ αυτό έχουμε ευθύνη όλοι».
Στο ίδιο πνεύμα ο Ευκλείδης Τσακαλώτος επισήμανε ότι οι ασάφειες που υπάρχουν στη συμφωνία υπό προϋποθέσεις οι περισσότερες μπορεί να είναι δημιουργικές για τη χώρα μας, λέγοντας ωστόσο με νόημα ότι «μας δυσκολεύει όμως και ο ίδιος μας ο εαυτός. Η συμφωνία εξαρτάται από εμάς». Ο δε Νίκος Παππάς είπε με νόημα ότι «η αποδοχή στην τακτική της κυβέρνησης είναι σχεδόν πάνδημη», ενώ «οι κριτικές είναι φυσικά καλοδεχούμενες, αλλά δυστυχώς αναντίστοιχες με το λαϊκό αίσθημα».
Στελέχη που άσκησαν κριτική τις προηγούμενες ημέρες κράτησαν αποστάσεις από τη συμφωνία. Ο Παναγιώτης Λαφαζάνης στάθηκε περισσότερο στις «κρίσιμες ασάφειες» των κειμένων, επισημαίνοντας ωστόσο ότι «είναι πολύ θετικό ότι η κυβέρνηση δεν θα κυρώσει στη Βουλή τη χρονική επέκταση μιας δανειακής σύμβασης που ψήφισαν Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ και έχει νεοαποικιακά χαρακτηριστικά». Επέμεινε δε, όπως και η τροπολογία που κατέθεσε η Αριστερή Πλατφόρμα, ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει το επόμενο διάστημα να εφαρμόσει με συνέπεια τις προεκλογικές του δεσμεύσεις».
«Ετεροβαρή» φέρεται να χαρακτήρισε τη συμφωνία ο Αλέκος Καλύβης, συμπληρώνοντας ότι πρέπει «με την εφαρμογή του προγράμματός μας να προετοιμάσουμε τον λαό για τη μεγάλη σύγκρουση του Ιουνίου». Απορριπτική στάση για τη συμφωνία κράτησε και ο Αντώνης Νταβανέλος. «Τον Ιούνιο θα πρέπει να έχουμε την εντολή να επιτύχουμε την ανατροπή αυτού που αναγκαστήκαμε να αποδεχτούμε προχτές. Αλλιώς η προοπτική είναι η ανατροπή της κυβέρνησης» είπε το στέλεχος της Αριστερής Πλατφόρμας.
Η ΚΟΕ, που κατέθεσε «οξύ» κείμενο συμβολής, διά του Ρούντι Ρινάλντι εκτίμησε, σύμφωνα με πληροφορίες, ότι η κυβέρνηση «παγιδεύτηκε από την ευρωκρατία, πήγαμε απροετοίμαστοι με φόρα και τινάχτηκαν όλα στον αέρα». Σημείωσε δε ότι «κανένας εξωραϊσμός δεν αλλάζει την κατάσταση: είναι τρόικα, είναι μνημόνιο, υπάρχει επιτροπεία και επιτήρηση», συμπληρώνοντας ότι ίσως η «άμεση απεμπλοκή από τη συμφωνία απαιτεί απεύθυνση στον λαό».
Ο Μηλιός στα άκρα
Ο δε Γιάννης Μηλιός, που φαίνεται να έχει διαρρήξει οριστικά τις σχέσεις του με το περιβάλλον της «πλειοψηφίας», επέμεινε επίσης ότι υπήρξε έλλειψη προετοιμασίας και είπε ότι είναι εκτός της κουλτούρας του ΣΥΡΙΖΑ «η ανθρωποφαγία, οι επιδόσεις στα παραπολιτικά σχόλια, οι δήθεν διαρροές και οι κινήσεις εντυπωσιασμού κενές περιεχομένου».
Κριτικός και με επιχειρήματα νομικού χαρακτήρα ανά χείρας εμφανίστηκε ο Αλέξης Μητρόπουλος. Ο αντιπρόεδρος της Βουλής ζήτησε να διαλυθεί η αίσθηση ότι το μνημόνιο τελείωσε, καθώς στη συμφωνία «μας απαγορεύουν να καταργήσουμε το ψηφισμένο μνημόνιο καθώς υπάρχει η ρήτρα αναδοχής της ιδιοκτησίας του ψηφισμένου μνημονίου». Επικρότησε και εκείνος την άποψη να μην περάσει από τη Βουλή η συμφωνία.
Η πολιτική απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής υπερψηφίστηκε κατά πλειοψηφία -μεγάλη όπως έλεγαν αρμόδιες κομματικές πηγές- μετά από μια ψηφοφορία που έγινε διά ανατάσεως της χειρός αλλά χωρίς καταμέτρηση. Τα περισσότερα στελέχη της Αριστερής Πλατφόρμας ψήφισαν λευκό, με όσους είχαν δηλώσει τη σκληρή αντίθεσή τους να καταψηφίζουν το σχέδιο. Η εν λόγω τάση κατέθεσε όμως τροπολογία στο κείμενο, στην οποία δήλωνε: «Εκφράζουμε τη διαφωνία μας με τη συμφωνία και τη λίστα των μεταρρυθμίσεων που συνομολογήθηκαν στο Eurogroup. Και τα δύο κείμενα αντιπροσωπεύουν έναν μη επιθυμητό συμβιβασμό για τη χώρα μας και κινούνται σε κατευθύνσεις και προσανατολισμούς που βρίσκονται σε απόσταση, και σε βασικά τους σημεία σε διάσταση ή και αντίθεση, με τις προγραμματικές δεσμεύσεις του ΣΥΡΙΖΑ».
Καλούσε δε το κόμμα, «παρά τις συμφωνίες του Eurogroup», να κινηθεί «στη βάση μιας πολιτικής που θα έχει ως κύρια προτεραιότητα την υλοποίηση με σταθερότητα και συνέπεια των προεκλογικών του δεσμεύσεων και των προγραμματικών κυβερνητικών δηλώσεων». Μιλούσε για την ανάγκη «διεύρυνσης της λαϊκής στήριξης για να αποκρούσουμε κάθε μορφής εκβιασμούς» και τόνιζε πως οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται «μετά από συζήτηση στα συλλογικά θεσμικά όργανα του κόμματος». Σύμφωνα με πληροφορίες, η τροπολογία στηρίχθηκε από τα στελέχη που πρόσκεινται στην Αριστερή Πλατφόρμα και την ΚΟΕ. Τελικά απορρίφθηκε καθώς έλαβε 68 ψήφους υπέρ, 92 κατά και 5 λευκά.
Η Ν.Δ. προκαλεί γέλια
Ο Παναγιώτης Λαφαζάνης σχολίασε μεταξύ άλλων ότι η δήλωση της Ν.Δ. για «αποσταθεροποιημένη κυβέρνηση» προκαλεί «μόνο θυμηδία και ειρωνικά σχόλια». Ο υπουργός Παραγωγικής Ανασυγκρότησης σημείωσε ότι «οι διαφορετικές απόψεις στον ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο δεν τίθενται υπό δίωξη», αλλά «εκφράζονται ελεύθερα στις συλλογικές του διαδικασίες και αποτελούν κατάκτηση και δύναμη για το κόμμα μας, τον τόπο και τις δημοκρατικές, προοδευτικές προοπτικές του». Σημείωσε επίσης ότι «η κυβέρνηση μέσα από τις συλλογικές κομματικές μας διαδικασίες βγαίνει ακόμα πιο ισχυρή, πιο ενωμένη και με ακόμα πιο ευρεία, σχεδόν πρωτοφανή λαϊκή στήριξη για να εγγυηθεί το μέλλον της χώρας».
Εκλογή γραμματέα και Γραμματείας
Δύο ήταν οι «ειδήσεις» αναφορικά με τις ψηφοφορίες για τη στελέχωση των οργάνων του ΣΥΡΙΖΑ στο κορυφαίο οργανωτικό και πολιτικό επίπεδο. Αφενός η εκλογή του 39χρονου Τάσου Κορωνάκη, μέχρι πρότινος υπεύθυνου επί του Οργανωτικού και πρώην γραμματέα της Νεολαίας Συνασπισμού, στη θέση του γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής, και αφετέρου η επίσημη πλέον απόσπαση της ΚΟΕ από την «πλειοψηφία» του κόμματος.
Απέναντι στον Τάσο Κορωνάκη, που αποτέλεσε για ορισμένους τη «φυσική επιλογή» από την ηγετική πλειοψηφία για να πληρώσει τη θέση του γραμματέα του κόμματος και να διαδεχτεί τον Δημήτρη Βίτσα, τέθηκε ο Αλέκος Καλύβης από την «Αριστερή Πλατφόρμα», με τη μειοψηφική τάση να «σπάει» την παράδοση να μην κατεβάζει αντίπαλο και να επιλέγει το «λευκό». Ως τρίτος υποψήφιος αυτοπροτάθηκε ο δημοσιογράφος Στέλιος Ελληνιάδης. Ενδιαφέρον προκαλούν τα 32 «λευκά» ψηφοδέλτια που έπεσαν στην κάλπη. Δεδομένων των συσχετισμών που καταγράφηκαν στις ξεχωριστές λίστες στην εκλογή της νέας Πολιτικής Γραμματείας, η ΚΟΕ επέλεξε αυτήν τη στάση, στις ψήφους της οποίας προστέθηκαν μερικές ακόμα ψήφοι που για διάφορους λόγους δεν επέλεξαν κάποιον από τους υποψηφίους.
Στην ψηφοφορία για την Πολιτική Γραμματεία καταγράφηκε για πρώτη φορά επισήμως η «απόσπαση» της ΚΟΕ από τη συνομοταξία στελεχών που στήριζαν αναφανδόν τις επιλογές του Αλέξη Τσίπρα. Αν και οι διαφωνίες της καταγράφονταν «υπόγεια», ιδιαίτερα μετά τις ευρωεκλογές, όταν και υπήρξαν έντονες συζητήσεις και αποχωρήσεις στο εσωτερικό της, η ΚΟΕ κατάρτισε ξεχωριστή λίστα.
Το αποτέλεσμα για την ενδεκαμελή πλέον Πολιτική Γραμματεία εξασφάλισε εκ νέου την απόλυτη πλειοψηφία στις τάσεις που στήριζαν τον Αλέξη Τσίπρα. Στο νέο όργανο συμμετέχουν από την «Ενιαία Λίστα» το σύνολο των έξι υποψηφίων της. Η Ράνια Σβίγκου, ο Χριστόφορος Παπαδόπουλος και ο Πάνος Λάμπρου (ΑΝΑΣΑ), που είχαν συνυπογράψει άλλωστε το κείμενο των «53», ο Παναγιώτης Ρήγας από την «Πλατφόρμα 2010» και οι Νάσος Ηλιόπουλος και Γιάννης Μπουρνούς.
Από την «Αριστερή Πλατφόρμα» εξελέγησαν οι Σόφη Παπαδόγιαννη, Στάθης Λεουτσάκος και Αλέκος Καλυβης από το «Αριστερό Ρεύμα» και ο Αντώνης Νταβανέλος από τη ΔΕΑ. Από τη λίστα της ΚΟΕ με το όνομα «Κόμμα-Κίνημα», ο Ρούντι Ρινάλντι.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στο όργανο δεν υπάρχει υπουργός, ενώ ο μόνος βουλευτής είναι ο Στάθης Λεουτσάκος. Πλέον δεν εκπροσωπούνται οι «Πασοκογενείς» στην Π.Γ.
Φως στο παρασκήνιο της διαπραγμάτευσης
Τρεις αλήθειες που φωτίζουν τη σκληρή μάχη που δόθηκε κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων ανέφερε στην ομιλία του ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας:
► «Αλήθεια πρώτη: Πήγαμε στη μάχη της Ευρώπης με ναρκοθετημένο κάθε μας βήμα, μας είχαν στήσει παγίδα οι πιο επιθετικές συντηρητικές δυνάμεις της Ευρώπης σε συνεργασία με την κυβέρνηση Σαμαρά, για να ρίξουν στα βράχια -πριν καλά καλά αναλάβουμε- την κυβέρνηση. Με στόχο τη χρηματοπιστωτική ασφυξία και την ανατροπή της κυβέρνησης, με στόχο δηλαδή τη λεγόμενη αριστερή ή αντιμνημονιακή παρένθεση, πήγαμε στη διαπραγμάτευση με άδεια ταμεία και τις τράπεζες στο όριο».
► «Αλήθεια δεύτερη: Είχαμε και προεκλογικά εκτιμήσει και συζητήσει γι’ αυτήν την εξέλιξη, αυτό όμως δεν μείωσε τις δυσκολίες, γιατί η θεωρητική σύλληψη δεν αρκεί σε τέτοιες περιπτώσεις. Δεν είχαμε λοιπόν αντικειμενικά κανένα άλλο όπλο παρά μόνο την αποφασιστικότητά μας να ανταποκριθούμε στη θέληση του λαού όπως αυτή εκφράστηκε εκλογικά».
► «Αλήθεια τρίτη: Είχαμε σωστά διαβλέψει ότι ένα από τα ισχυρά μας χαρτιά ήταν η ανησυχία για τη γενικότερη αποσταθεροποίηση που θα προκαλούσε η μη συμφωνία, που θα οδηγούσε στην εφαρμογή του σχεδίου ασφυξίας που είχαν ενορχηστρώσει οι συντηρητικές δυνάμεις της Ευρώπης. Ανησυχία που οδήγησε μεγάλες χώρες, όπως η Γαλλία, οι ΗΠΑ, η Κίνα, και άλλες σε μια πιο θετική και υπεύθυνη θέση σε σχέση με τον ευρωπαϊκό άξονα της λιτότητας. Το σχέδιό τους ήταν και παραμένει να οδηγήσουν την κυβέρνησή μας σε φθορά, ανατροπή ή άνευ όρων παράδοση πριν το κυβερνητικό έργο αρχίσει να αποδίδει καρπούς και πριν το ελληνικό παράδειγμα επιδράσει στους συσχετισμούς σε άλλες χώρες».
