Είναι αληθινά πρωτοφανής η αντίδραση κυβερνήσεων και κεντρικών τραπεζών στις ασύμμετρες επιπτώσεις της πανδημίας. Eστω και υπό το κράτος του πανικού -μπροστά στην κατάρρευση των αγορών ή στις προβλέψεις για μια άνευ προηγουμένου παγκόσμια ύφεση-, οι ανακοινώσεις των περισσότερων χωρών ακούγονται εντυπωσιακές.
Κυβερνήσεις ορκισμένες στη δημοσιονομική λιτότητα ανοίγουν τα θησαυροφυλάκιά τους και τάζουν δεκάδες και εκατοντάδες δισεκατομμύρια. Κεντρικές τράπεζες, που επί δεκαετίες με τη νομισματική πολιτική τους «ευλογούσαν» τη νεοφιλελεύθερη απορρύθμιση των οικονομιών, η οποία οδήγησε και στη διάλυση των συστημάτων υγείας με τα οδυνηρά αποτελέσματα που βλέπουμε, τώρα δηλώνουν έτοιμες να σκορπίσουν «χρήμα από το ελικόπτερο». Ζητούν και από τις κυβερνήσεις να κάνουν το ίδιο.
Αν αυτή η στροφή έχει ψήγματα ειλικρίνειας, θα φανεί γρήγορα. Πέρα από τις προθέσεις, όμως, φαίνεται ότι οι σπασμωδικές ανακοινώσεις γενναιόδωρων πακέτων στήριξης, οι κρατικές ενισχύσεις, ακόμη και οι κρατικοποιήσεις «εθνικών πρωταθλητών» που καταρρέουν, δεν καθησυχάζουν. Ούτε τα «γεράκια» των αγορών που ζουν σε πυρετό πωλήσεων. Ούτε τις επιχειρήσεις που μπαίνουν σε τροχιά συρρίκνωσης. Ούτε τα εκατομμύρια εργαζομένων που είναι εκτεθειμένοι στην ανεργία.
Το πρόβλημα με τα πακέτα στήριξης δεν είναι το πόσα δισ. τάζουν, όσο το αν συγκροτούν ένα συνεκτικό σχέδιο ανασύνταξης των οικονομικών πολιτικών πέρα από τα νεοφιλελεύθερα δόγματα τα οποία οδήγησαν στο σημερινό «σοκ και δέος» που πυροδότησε ο ιός.
Αυτό ισχύει και για τα μέτρα που ανακοίνωσε η ελληνική κυβέρνηση. Αναμφίβολα είναι σε θετική κατεύθυνση. Πρέπει όμως να αξιολογηθούν όχι τόσο από άποψη ποσότητας όσο από άποψη ποιότητας. Σε αυτήν δοκιμάζεται πόσο ειλικρινής είναι η προσγείωση της κυβέρνησης στη σκληρή πραγματικότητα της πανδημίας και η εγκατάλειψη των φιλελεύθερων στερεοτύπων, που τάχα θα οδηγούσαν σε κάποια κανονικότητα.
Κεντρικό κριτήριο ποιότητας της κυβερνητικής πολιτικής είναι η προστασία εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων που βρίσκονται εκτός εργασίας. Το επίδομα των 800 ευρώ και η ρήτρα μη απόλυσης είναι μόνο δύο από τις απαντήσεις στα πάμπολλα ερωτήματα που τους βασανίζουν. Τι θα γίνει με τους μισθούς τους; Θα πάρουν δώρο Πάσχα; Πώς θα πληρώσουν τους λογαριασμούς, τα δάνεια, τις φορολογικές οφειλές; Είναι εργαζόμενοι ή οιονεί άνεργοι; Θα έχουν δουλειά το καλοκαίρι;
Το ύψος των περιστάσεων, στο οποίο η κυβέρνηση προσπαθεί να σταθεί, απαιτεί να μην αφήσει αναπάντητο κανένα ερώτημα.
