Ένας διάλογος σίγουρα όχι εύκολος

Με τη μαραθώνια σύνοδο για την Κύπρο να ολοκληρώνονται αργά το βράδυ της Πέμπτης, όλα δείχνουν ότι έχει επιτευχθεί πρόοδος όσον αφορά την επίλυση του Κυπριακού, ωστόσο όπως είπε ο Νίκος Κοτζιάς, τα σημαντικά εμπόδια παραμένουν το ζήτημα των εγγυήσεων και των παρεμβατικών. Ο Αντόνιο Γκουτιέρες μιλά για τεράστια πρόοδο, ενώ η ελληνοκυπριακή πλευρά, πιο προσεκτική, μιλά για την «απαρχή ενός διαλόγου, σίγουρα όχι εύκολου».

Οι εργασίες της Διάσκεψης θα συνεχισθούν σε επίπεδο τεχνοκρατών στις 18 Ιανουαρίου, για θέματα ασφάλειας και πάλι. Όπως ανακοίνωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, στις 18 του μηνός οι τεχνοκράτες θα συζητήσουν πιο συγκεκριμένα και διεξοδικά το θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων, τις ανησυχίες και τις προσεγγίσεις που υπάρχουν και όταν ετοιμάσουν ένα σχετικό πόρισμα που αφορά όλα αυτά τα θέματα, θα υπάρξει συνέχιση της Διάσκεψης με την ίδια σύνθεση όπως ξεκίνησε. Πρόσθεσε πως την ελληνοκυπριακή πλευρά θα εκπροσωπήσει ο Ανδρέας Μαυρογιάννης.

Νωρίτερα, ο Νίκος Κοτζιάς, λίγο πριν ξεκινήσει το δεύτερο μέρος της διάσκεψης, τόνισε την ανάγκη αποχώρησης του τουρκικού στρατού κατοχής με συνεχή ροή, μία μεγάλη αποχώρηση την πρώτη εβδομάδα και συγκεκριμένη καταληκτική ημερομηνία. Όπως είπε χαρακτηριστικά, το Κυπριακό είναι ζήτημα πάνω απ’ όλα κατοχής.

Σύμφωνα με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών, το σχέδιο που θα διαμορφωθεί θα πρέπει να τεθεί «υπό την ομπρέλα του ΟΗΕ, να υπάρξει μια ειδική ομάδα που να καταγράψει με ακρίβεια το μέγεθος του τουρκικού στρατού, αλλά και της ΕΛΔΥΚ – δεν έχουμε καμία αντίρρηση-, τον οπλισμό που έχει και τον τύπο του οπλισμού και να μπορεί αυτή η ομάδα κατόπιν – ο ΟΑΣΕ και ο ΟΗΕ έχουν μεγάλες εμπειρίες – να καταγράφει τη ροή αποχώρησης αυτών των ομάδων».

Ο Νίκος Κοτζιάς γνωστοποίησε ότι θα συναντηθούν και πάλι στη Γενεύη οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών εγγυητριών δυνάμεων προκειμένου να συζητήσουν το θέμα της ασφάλειας και των εγγυήσεων. Όπως είπε, επικεφαλής από την πλευρά του ελληνικού ΥΠΕΞ θα είναι ο πρέσβης Δημήτρης Παρασκευόπουλος.

Εγγυήσεις και παρεμβατικά

Αναφερόμενος στα όσα έχουν διαμειφθεί στις συζητήσεις κατά τη διάρκεια του πρώτου μέρους της Διάσκεψης, τόνισε ότι το κεντρικό πρόβλημα ως προς την απόκλιση απόψεων είναι το ζήτημα των εγγυήσεων και των παρεμβατικών, τονίζοντας την ανάγκη κατάργησης του καθεστώτος αυτού.

«Θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε να φτιαχτεί -μια πιθανότητα είναι αυτή- μια διεθνής ομάδα που να παρατηρεί και να κάνει υπό το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ εκθέσεις για το πώς θα πηγαίνει η υλοποίηση των αποφάσεων», τόνισε.

Επισήμανε δε ότι «είναι φανερό ότι η δική μας πλευρά δεν θέλει παρεμβατικά δικαιώματα, και θέλει αποχώρηση του στρατού».

Δηλώσεις Γκουτέρες

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, μετά το γεύμα πριν από την έναρξη των συνομιλιών το απόγευμα, στις δηλώσεις του παρουσία των Νίκου Αναστασιάδη και Μουσταφά Ακιντζί, εξήρε την προσπάθεια των δύο ηγετών για την επανένωση του νησιού.

Ο Αντόνιο Γκουτιέρες διαπίστωσε ότι μέσα από την ανταλλαγή απόψεων «ταυτοποιήσαμε σημαντικές προόδους σε 5 κεφάλαια» αλλά είδαμε και την πολυπλοκότητα που έχουν τα κεφάλαια της ασφάλειας και των εγγυήσεων, που πρέπει να επιλυθούν.

Όπως τόνισε, δεν αρκεί μια λύση μπάλωμα, αλλά μια λύση βιώσιμη.

Για τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, το σαφές συμπέρασμα που υπάρχει αυτή τη στιγμή είναι ότι πρέπει να «βρούμε τα εργαλεία που θα επιτρέψουν την εφαρμογή των διακανονισμών που θα καθησυχάζουν τόσο την ανησυχία της τουρκοκυπριακής κοινότητας και τις ανησυχίες ασφάλειας της ελληνοκυπριακής κοινότητας».

Σύμφωνα με τον Αντόνιο Γκουτέρες, αυτό που όλοι θέλουν είναι ένας διακανονισμός σχετικά με όλες τις πτυχές του Κυπριακού, και διαπίστωσε ότι έχει επιτευχθεί τεράστια πρόοδος.

Όπως τόνισε, όλοι θέλουν μια διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία στην Κύπρο, η συμφωνία για την οποία θα γίνουν δημοψηφίσματα ώστε να εγκριθούν από τους λαούς και ότι ακόμα χρειάζεται υπομονή.

Ν. Χριστοδουλίδης: Είναι η απαρχή

«Ιστορική μέρα για το Κυπριακό» χαρακτήρισε τη διάσκεψη ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Κύπρου, Νίκος Χριστοδουλίδης.

Στη δική του ενημέρωση προς τους δημοσιογράφους, μίλησε για την «απαρχή ενός διαλόγου, σίγουρα όχι εύκολου», «για τον οποίο ευελπιστούμε να φθάσουμε σε μία λύση που να αντικατοπτρίζει τα σημερινά δεδομένα για ένα κράτος-μέρος της Ε.Ε.».

«Από δικής μας πλευράς συμμετέχουμε με απόλυτη σοβαρότητα σε αυτήν τη διαδικασία και ευελπιστούμε να οδηγηθούμε σε θετικά αποτελέσματα. Δεν θα είναι εύκολος ο δρόμος, δεν θα είναι εύκολη η διαδικασία, δεν ήταν κάτι που δεν γνωρίζαμε, αλλά είμαστε εδώ για να αξιοποιήσουμε αυτή την ευκαιρία».

Στη διάσκεψη μετέχουν ο νέος γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, ο πρόεδρος των Τουρκοκυπρίων Μουσταφά Ακιντζί, ο ειδικός σύμβουλος του γ.γ. του ΟΗΕ, Έσπεν Μπαρθ Έιντε και οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας, Τουρκίας και Ηνωμένου Βασιλείου.

Επίσης με τον ρόλο του παρατηρητή συμμετέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο ρόλος της οποίας αναμένεται να είναι κομβικός καθώς, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, πρέπει να ενθαρρύνει την αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων από το νησί και την κατάργηση του αναχρονιστικού θεσμού των εγγυήσεων.

Ακιντζί: Να εξαλείψουμε τις ανησυχίες

Από την τουρκοκυπριακή πλευρά, ο Μουσταφά Ακιντζί υποστήριξε ότι πρέπει να προνοήσουμε για τα απαραίτητα μέτρα που να οδηγήσουν σε εξάλειψη των ανησυχιών Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, κατά την παρέμβασή του στην έναρξη της διάσκεψης, ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων εξέφρασε την άποψη πως η αποτυχία της προσπάθειας για επίλυση του Κυπριακού θα οδηγήσει στη μόνιμη διαίρεση του νησιού, κάτι, που, όπως είπε, δεν επιθυμεί καμία πλευρά.

Επίσης , ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, σε δηλώσεις του από τη Γενεύη, αναναφερομενος στο θέμα των εγγυήσεων, στη διατήρηση του οποίου επιμένει η Τουρκία, είπε ότι «αναμένουμε ότι το ζήτημα αυτό πρέπει να αξιολογηθεί με την κατανόηση, σύμφωνα με τις πραγματικότητες στο νησί».

Επίσης ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου υπογράμμισε ότι οι συνομιλίες δεν είναι δυνατόν να συνεχιστούν επ’ αόριστον.