Τα μιλήσανε αλλά… δεν τα συμφωνήσανε

Κυρίως συμβολική σημασία είχε η συνάντηση ηγετών και κορυφαίων παραγόντων του ευρωπαϊκού σοσιαλδημοκρατικού χώρου στο Μέγαρο των Ηλυσίων, που συγκάλεσε ο Φρανσουά Ολάντ το Σάββατο.

Το διεθνές ενδιαφέρον εστιάστηκε κυρίως στο εξαιρετικά επείγον ζήτημα της προσφυγικής κρίσης, χωρίς ωστόσο να παραχθεί κάποια «κοινή γραμμή». Aλλωστε εκπρόσωποι από τις τέσσερις χώρες του Βίζεγκραντ, όπως ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο, δεν παρέστησαν.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Γερμανός αντικαγκελάριος Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, ο Αυστριακός καγκελάριος Βέρνερ Φάιμαν, ο Ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι, ο υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου, Ζαν Ασελμπορν, ο πρωθυπουργός της Μάλτας, Τζόσεφ Μούσκατ, ο επικεφαλής των Ολλανδών Εργατικών, Ντίντερικ Σαμσόμ, και ο Πορτογάλος πρωθυπουργός Αντόνιο Κόστα.

Ο Φρανσουά Ολάντ στις δηλώσεις του επέμεινε ότι «θα πρέπει να λειτουργήσει ο μηχανισμός επιμερισμού του κόστους, δηλαδή η κάθε χώρα να δεσμευτεί να αναλάβει τον ρόλο της για τη φιλοξενία προσφύγων». Σημείωσε ωστόσο ότι είναι αναγκαία η προστασία των εξωτερικών συνόρων, ώστε «να αποφευχθεί η επαναφορά των εθνικών συνόρων, που εφαρμόστηκε από ορισμένες χώρες μονομερώς».

Υπεραμύνθηκε της απόφασης για σύναψη συμφωνίας με την Τουρκία, αντιτείνοντας όμως σε αυστηρό τόνο ότι στην προσεχή σύνοδο «δεν πρέπει να υπάρξει καμία παραχώρηση αναφορικά με το ζήτημα των ανθρώπινων δικαιωμάτων ή των κριτηρίων της απελευθέρωσης των θεωρήσεων εισόδου».

Οι «πρωταγωνιστές» ήταν φυσικά o Αλέξης Τσίπρας, ο Βέρνερ Φάιμαν και ο Ματέο Ρέντσι. Ο Ελληνας πρωθυπουργός εστίασε στο ότι «χρειαζόμαστε κοινό προοδευτικό μέτωπο» προκειμένου «να σπάσουμε την ηγεμονία των ακροδεξιών ιδεών στην προσφυγική κρίση», ενώ επανέλαβε ότι «η επανεγκατάσταση προσφύγων απευθείας από την Τουρκία, αν και δύσκολη, πρέπει να εφαρμοστεί» καθώς «είναι παράλογο να πιστεύει κάποιος ότι ο πρόσφυγας που έχει διακινδυνεύσει τη ζωή του στις βόμβες και στο Αιγαίο, με το κλείσιμο των συνόρων δεν θα βρει τρόπους να περνάει στην Ευρώπη».

Ο Αυστριακός καγκελάριος υπεραμύνθηκε των επιλογών του λέγοντας ότι «μια κοινή ευρωπαϊκή λύση στο προσφυγικό ζήτημα δεν ισοδυναμεί με το να περιμένουμε ότι οποιοσδήποτε θα διέρχεται» στα ευρωπαϊκά εδάφη. Σημείωσε σε δηλώσεις του ότι «η παρανομία δεν αποτελεί λύση για την προσφυγική πολιτική», προσθέτοντας με νόημα ότι «στον Αλέξη Τσίπρα θα ήταν πιο ευχάριστο εάν οι πρόσφυγες μόνο διέρχονταν από την Ελλάδα, ωστόσο στο προσφυγικό δεν τίθεται θέμα τι είναι πιο ευχάριστο, και έχουμε αποφασίσει ότι δεν θα υπάρχει πλέον προώθηση των προσφύγων».

Το έτερο ζήτημα που απασχόλησε όμως τη συνάντηση αφορούσε την οικονομική πολιτική. Ο Αλέξης Τσίπρας είπε ενώπιον των υπόλοιπων αξιωματούχων ότι «κάποιοι επιμένουν να ζητάνε από την Ελλάδα εν όψει της πρώτης αξιολόγησης, περισσότερα από όσα προβλέπει η Συμφωνία» και πρόσθεσε: «Ξεκαθαρίζω ότι η Ελλάδα δεν θα κάνει τίποτα λιγότερο αλλά και τίποτα περισσότερο από όσα προβλέπει η Συμφωνία του Ιουλίου».

Εκτίμησε ότι «το χειρότερο για την Ευρώπη είναι να συνεχιστεί η ανοχή της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας στη νεοφιλελεύθερη ατζέντα» και μίλησε για την ανάγκη «οι προοδευτικές δυνάμεις να συμφωνήσουν σε ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο, σε ένα σύμφωνο αλληλεγγύης» καθώς «η κοινωνική Ευρώπη δεν είναι διεκδίκηση, είναι ανάγκη».

Ο δε Ιταλός πρωθυπουργός φέρεται να προσέγγισε αυτή την άποψη: «Ανάπτυξη, ανάπτυξη, ανάπτυξη» είπε στους παρισταμένους, συμπληρώνοντας ότι «η λιτότητα δεν φέρνει αποτέλεσμα από τη στιγμή που οι περισσότερες κυβερνήσεις που την υιοθέτησαν έπεσαν σαν “ντόμινο”».

Σημείωσε δε ότι «στην Ευρώπη πρέπει να δοθεί μεγαλύτερο βάρος στην πολιτική στρατηγική και δράση, με επενδύσεις συγχρόνως στους τομείς της παιδείας και του πολιτισμού», ενώ άσκησε κριτική για το πώς λειτουργεί η Ενωση: «Δεν μπορούν να συγκαλούνται σύνοδοι κορυφής κάθε δύο εβδομάδες, διότι με τον τρόπο αυτό οι ευρωπαϊκές αρχές δείχνουν ότι δεν μπορούν να χειριστούν πολυσύνθετα φαινόμενα όπως το προσφυγικό» είπε σύμφωνα με πληροφορίες ο Ματέο Ρέντσι.