Το Σάββατο (πριν ή μετά το Ραμαζάνι) μπορείς;

Προς αναζήτηση της ημερομηνίας διεξαγωγής του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ), υπό την προεδρία των Κυριάκου Μητσοτάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, βρίσκονται Αθήνα και Αγκυρα, με δεδομένο ότι η τουρκική πλευρά έχει δηλώσει πως το εξ αναβολής για σχεδόν έναν χρόνο συνέδριο δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα στο Ραμαζάνι. Η μεγάλη μουσουλμανική γιορτή φέτος ξεκινάει στις 17 Φεβρουαρίου και ολοκληρώνεται στις 8 Μαρτίου.

Μιλώντας στην «Εφ.Συν.» διπλωματική πηγή, με άριστη γνώση των διαδικασιών της ελληνοτουρκικής προσέγγισης, αναφέρει ότι είναι δύσκολο να συντονιστούν τα προγράμματα των κυρίων Μητσοτάκη και Ερντογάν αλλά και των υπουργών Εξωτερικών, κυρίων Γεραπετρίτη και Φιντάν. Η ίδια πηγή εκτιμά ότι αυτή τη φορά δεν θα επαναληφθεί εκείνο που συνέβη τον περασμένο Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη, όταν η τουρκική ηγεσία ανέβαλε στο παρά ένα τη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ωστόσο έως τώρα κανείς δεν μπορεί να διαβεβαιώσει ότι το ΑΣΣ θα πραγματοποιηθεί στην Αγκυρα το πρώτο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου ή τον ερχόμενο Μάρτιο, μετά την ολοκλήρωση της μουσουλμανικής γιορτής.

Η διεξαγωγή του ΑΣΣ -ως καθαυτό γεγονός- στέλνει το μήνυμα ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας Ελλάδας και Τουρκίας παραμένουν ανοιχτοί, διατηρώντας ταυτόχρονα τα «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο. Εκείνο όμως που είναι άγνωστο είναι εάν μετά το 6ο Συμβούλιο θα υπάρξει κάποια πρόοδος σε ό,τι αφορά την ουσιαστική πορεία της ελληνοτουρκικής προσέγγισης. «Η ατζέντα των συνομιλιών καθορίζεται κάθε φορά από τον οικοδεσπότη», τονίζει η ίδια πηγή. Στην Αθήνα υπάρχουν χαμηλές προσδοκίες καθώς η τουρκική πλευρά δεν φαίνεται διατεθειμένη να υποχωρήσει από την τακτική της να συνδέει το ζήτημα καθορισμού των ορίων της υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, που αποτελούν κατά κοινή ομολογία διαφορά προς επίλυση, με μια σειρά από θέματα που αποσκοπούν στην ανατροπή του status quo στο Αιγαίο.

Σε αυτά, όπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές, περιλαμβάνονται το θέμα της άσκησης του δικαιώματος της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα από τα 6 ν.μ. στα 12 ν.μ., για το οποίο η Τουρκία απειλεί την Ελλάδα με casus belli, η παράλογη τουρκική θέση περί ύπαρξης «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο και η σύνδεσή τους με την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του ανατολικού Αιγαίου. Τη βεντάλια των τουρκικών διεκδικήσεων φρόντισε να υπενθυμίσει, εν όψει της σχεδιαζόμενης συνάντησης Μητσοτάκη-Ερντογάν, το υπουργείο Εθνικής Αμυνας της γείτονος χώρας. Πηγές του τουρκικού υπουργείου ανέφεραν προχθές ότι η Αγκυρα θεωρεί πως οποιαδήποτε ερευνητική δραστηριότητα στα ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, που χωρίζει νοητά το Αιγαίο στο μέσον, θα πρέπει να γίνεται σε συνεννόηση με τις τουρκικές αρχές, θέση που αποσκοπεί στην ανατροπή του υφιστάμενου καθεστώτος στο Αιγαίο.

Στην τουρκική θεωρία των «γκρίζων ζωνών» αναφέρθηκε από τη Νέα Υόρκη ο Γιώργος Γεραπετρίτης. «Το ιδεολόγημα της Τουρκίας περί “γκρίζων ζωνών” είναι απολύτως ανυπόστατο. Δεν έχει καμία απολύτως βάση και νομικό επιχείρημα. Δεν συζητούμε κανένα ζήτημα εθνικής κυριαρχίας», τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η τοποθέτηση του υπουργού Εθνικής Αμυνας. Ο Ν. Δένδιας σε ραδιοφωνική του συνέντευξη δήλωσε πως «είναι προφανές ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να πάρει στα σοβαρά μια τέτοια προσέγγιση και αυτό το ξέρει καλά και η γειτονική χώρα». Οι θέσεις Ελλάδας-Τουρκίας εξακολουθούν να αφίστανται στην «ταμπακιέρα» των ελληνοτουρκικών διαφορών μειώνοντας σοβαρά κάθε προοπτική επίλυσης. Εκείνο όμως που παραμένει άγνωστο είναι μέχρι πότε θα διατηρηθούν τα «ήρεμα νερά». Η εκτίμηση της Αθήνας είναι ότι όσο τα ελληνοτουρκικά βρίσκονται σε δεύτερο πλάνο στις προτεραιότητες της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, θα υπάρχει νηνεμία στο πεδίο.