Ο απολογισμός της πρώτης φάσης του SAFE

Η ένταξη της Τουρκίας στον μηχανισμό Δράσης για την Ασφάλεια της Ευρώπης (SAFE) είναι ζήτημα υψηλού πολιτικού συμβολισμού τόσο για την ίδια σε ό,τι αφορά τη σχέση της με την Ευρώπη όσο και για τις Ελλάδα και Κύπρο, οι οποίες θεωρούν παράλογη την ένταξη μιας χώρας που απειλεί ευθέως ένας κράτος-μέλος και κατέχει παράνομα έδαφος ενός άλλου κράτους-μέλους της Ε.Ε. Μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης του SAFE, η οποία προέβλεπε την υποβολή των εξοπλιστικών προτάσεων από 19 κράτη και τρίτες χώρες μέχρι τις 30 Νοεμβρίου, φαίνεται ότι το αίτημα της Αγκυρας για ένταξη στο SAFE παραμένει στο τραπέζι και είναι ζήτημα πολιτικής βούλησης των κρατών-μελών της Ε.Ε. να αποφασίσουν αν η Τουρκία θα μετάσχει στο SAFE.

Η Αγκυρα, μολονότι δεν κατέθεσε σχέδια για συγκεκριμένα εξοπλιστικά προγράμματα που θα μπορούσε να καλυφθεί η χρηματοδότησή τους σε ποσοστό 65% από το SAFE, δεν σημαίνει ότι έμεινε εκτός μηχανισμού. Η Τουρκία μπορεί να επανέλθει μέσω συμπράξεων με ευρωπαϊκά κράτη για τη χρηματοδότηση σε ποσοστό 35% κοινών εξοπλιστικών προγραμμάτων. Αν τα σχέδια για τα συγκεκριμένα εξοπλιστικά προγράμματα εγκριθούν από την Κομισιόν, τότε την τελική απόφαση θα λάβουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες, οι οποίοι καλούνται να σταθμίσουν τις αντιδράσεις της Αθήνας και της Λευκωσίας για την τουρκική συμμετοχή.

Κατά την καθιερωμένη ενημέρωση των διπλωματικών συντακτών, η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, απαντώντας σε ερώτηση της «Εφ.Συν.» σχετικά με την πορεία του τουρκικού αιτήματος για ένταξη στο SAFE, επανέλαβε ότι η απόφαση για τη συμμετοχή της Τουρκίας απαιτεί ομοφωνία από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. «Για την ένταξη τρίτων χωρών στην ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μέσω διμερούς συμφωνίας απαιτείται ομόφωνη απόφαση», ανέφερε χαρακτηριστικά η εκπρόσωπος. Εν τούτοις, σύμφωνα με τη χθεσινή ανταπόκριση της Μαρίας Ψαρά από τις Βρυξέλλες, ενδεχόμενο αίτημα ευρωπαϊκής χώρας για χρηματοδότηση σε ποσοστό 35% εξοπλιστικών προγραμμάτων στα οποία θα μετέχει η Τουρκία καλύπτοντας τις προϋποθέσεις του άρθρου 16 του Κανονισμού του SAFE, αναμένεται να εξεταστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με ενισχυμένη πλειοψηφία και όχι με ομοφωνία.

Την ίδια ώρα η ελληνική κυβέρνηση εξακολουθεί να κρατά κλειστά τα χαρτιά της για το ποια εξοπλιστικά προγράμματα εντάσσονται στο SAFE, τα οποία θα χρηματοδοτηθούν με ευνοϊκούς όρους αντλώντας προκαταβολή έως και 15% και έχοντας διάρκεια αποπληρωμής έως 45 έτη με 10ετή περίοδο χάριτος για την αποπληρωμή του κεφαλαίου. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα, μετά τη Δανία, είναι η χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης που εμφανίζεται να διεκδικεί τα λιγότερα χρήματα από τα δάνεια του SAFE. Μέχρι σήμερα το υπουργείο Εθνικής Αμυνας δεν έχει εξηγήσει γιατί η Ελλάδα δεν αντλεί περισσότερα δάνεια από το SAFE. Είναι ζήτημα αργών αντανακλαστικών και ελλιπούς προετοιμασίας στην κατάρτιση των εξοπλιστικών σχεδίων προς την Κομισιόν με βάση τους όρους του Κανονισμού του SAFE ή αποτελεί συνειδητή οικονομική και δημοσιονομική επιλογή;