Με… φερετζέ η ρητορική λύσης των δύο κρατών

Το προσεχές διάστημα, σύμφωνα με την ανάλυση του τουρκικού Τύπου, ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν θα κληθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις εσωτερικές πιέσεις που έχουν προκληθεί μετά την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας απο τέσσερα τουρκογενή κράτη, δημιουργώντας την εντύπωση στην τουρκική κοινή γνώμη πως υποχωρεί στο Κυπριακό, και την αναγκαιότητα η Τουρκία να αμβλύνει σε κάποια ζητήματα την άτεγκτη στάση που υιοθετούσε στο παρελθόν για να διευκολύνει τους Ευρωπαίους εταίρους να αποδεχτούν τον ειδικό ρόλο που διεκδικεί στο ευρωπαϊκό σύστημα ασφαλείας χωρίς περαιτέρω ενδοευρωπαϊκές προστριβές.

Για να επιτύχει αυτήν την ισορροπία και να διασκεδάσει παράλληλα τους φόβους που εκδηλώνονται στο εσωτερικό ο Ταγίπ Ερντογάν επισκέπτεται σήμερα τα κατεχόμενα με αναβαθμισμένη ατζέντα και επαναφέροντας τη ρητορική της λύσης των δύο κρατών. Ωστόσο, η τουρκική διπλωματία διαμέσου του φιλοκυβερνητικού Τύπου επιχειρεί να παρουσιάσει μια εικόνα που θα αποδεικνύει πως επιδιώκει τον διάλογο αλλά χωρίς να αποδέχεται τετελεσμένα, πιθανόν σε μια προσπάθεια ενίσχυσης του πολιτικού προφίλ του Τούρκου προέδρου.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης στα κατεχόμενα πρόκειται, μεταξύ άλλων, να παραστεί στην έκθεση αεροδιαστημικής τεχνολογίας Teknofest. Ο Τούρκος πρόεδρος με αυτόν τον τρόπο θέλει να σηματοδοτήσει πως θέτει ψηλά στην ατζέντα του το Κυπριακό. Μάλιστα, ερωτηθείς για την επίσκεψη Ερντογάν ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων Ερσίν Τατάρ, χωρίς να το επιβεβαιώσει ευθέως, άφησε να εννοηθεί πως ο Ερντογάν αναμένεται επίσης να ανακοινώσει την αλλαγή ονομασίας του ψευδοκράτους σε «Τουρκική Δημοκρατία Κύπρου».

Ο Ερντογάν θα εγκαινιάσει επίσης το νέο «προεδρικό» μέγαρο στα κατεχόμενα, το οποίο χτίστηκε με χρήματα της Τουρκίας και είναι μια μικρογραφία του παλατιού που έχτισε ο ίδιος στην Αγκυρα. Επίσης θα εγκαινιάσει το κτίριο του «κοινοβουλίου».

Το σκάνδαλο που σκιάζει το προφίλ του προέδρου

Η επίσκεψη Ερντογάν έρχεται στον απόηχο του μεγάλου σκανδάλου διαφθοράς που πλήττει την κυβέρνησή του, καθώς στο επίκεντρο των αποκαλύψεων βρίσκονται οι οικογένειες των δύο στενότερων συνεργατών του. Ειδικότερα, στο επίκεντρο βρίσκεται ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, καθώς και ο πρώην πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ, με τα παιδιά τους να κατηγορούνται για σχέσεις με τον δολοφονημένο βαρόνο της μαφίας, Χαλίλ Φάλγιαλι.

Σύμφωνα με την τουρκοκυπριακή εφημερίδα «Μπιούγκιουν Κίμπρις», ο Τούρκος αρχιμαφιόζος Φάλγιαλι – που δολοφονήθηκε στην Κερύνεια τον Φεβρουάριο του 2022– διέθετε 45 βιντεοκασέτες με αποδεικτικό υλικό για εγκλήματα όπως ξέπλυμα βρόμικου χρήματος, δωροδοκίες, τζόγο και σεξουαλικές εκβιάσεις εναντίον πολιτικών και γραφειοκρατών της Τουρκίας. Η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών (MΙT) κατάσχεσε 40 κασέτες, αλλά 5 εξακολουθούν να λείπουν, με τον φόβο ότι ενδέχεται να εμπεριέχουν αποκαλυπτικό υλικό για κρατικά στελέχη.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τις καταγγελίες «αβάσιμες και αναληθείς», απειλώντας με νομικές ενέργειες. Παράλληλα, ο Χακάν Φιντάν συνεχίζει να επιδεικνύει σκληρή ρητορική για την Κύπρο, δηλώνοντας πως «δεν θα επιτρέψει κανένα τετελεσμένο γεγονός στο νησί». Ωστόσο, οι ερωτήσεις για την εμπλοκή του περιβάλλοντός του σε κυκλώματα διαφθοράς παραμένουν, ενώ η αδυναμία ανάκτησης των 5 κασετών τροφοδοτεί θεωρίες για επίσημη συγκάλυψη.

Τα απόνερα του σκανδάλου φαίνεται όμως πως επηρεάζουν και αυτά την εσωτερική πολιτική συζήτηση και κατ’ επέκταση ενδεχομένως τη στάση του Ερντογάν στο Κυπριακό, απομειώνοντας κυρίως τα όποια δυνητικά περιθώρια ελιγμών υπήρχαν πάνω στο ζήτημα.

Η αντιπολίτευση κατηγορεί τον Ερντογάν ότι ο τζόγος, η πορνεία, το παράνομο στοίχημα, η εμπορία ανθρώπων, το λαθρεμπόριο όπλων και το ξέπλυμα χρήματος, τα οποία έχουν ξεφύγει από κάθε έλεγχο στη λεγόμενη «ΤΔΒΚ» κατά την περίοδο διακυβέρνησης του κόμματος Ερντογάν, έχουν αρχίσει να στιγματίζουν τη διεθνή εικόνα της «ΤΔΒΚ» και να υπονομεύουν τα αιτήματα της Τουρκίας για την Κύπρο. Σε συνέχεια μάλιστα της κριτικής τους υποστηρίζουν πως ο συνεχής αποκλεισμός επαγγελματιών διπλωματών από το κόμμα του Τούρκου προέδρου (ΑΚΡ) και ο διορισμός εξωτερικών προσώπων κοντά στον πρόεδρο Ερντογάν ως πρέσβεων, επηρεάζουν αρνητικά την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής. Τα πρόσωπα αυτά, των οποίων η επάρκεια είναι συχνά αμφισβητούμενη, έχουν κοστίσει πολλά στην Τουρκία στην εξωτερική της πολιτική. Το τελευταίο τέτοιο παράδειγμα είναι ο Γιασίν Εκρέμ Σερίμ που εμπλέκεται στο σκάνδαλο δημιουργώντας ακόμα έναν πονοκέφαλο στον Ερντογάν που πιθανόν θα επηρεάσει και τη στάση του στα ζητήματα της Κύπρου. Τέλος, όπως σημειώνει ο τουρκικός αντιπολιτευόμενος Τύπος, «σήμερα έχει καταστεί σαφές ότι οι ελίτ του ΑΚΡ δεν έχουν καμία προτεραιότητα στην προστασία των Τουρκοκυπρίων. Τη στιγμή που οι Τουρκοκύπριοι περιθωριοποιούνται οικονομικά και πολιτικά σε ολόκληρο τον κόσμο, η μόνη ανησυχία των λεγόμενων κυβερνώντων στην Τουρκία είναι να εξασφαλίσουν το μερίδιό τους από το βρόμικο οικονομικό σύστημα στο νησί».