H κλιμάκωση της κρίσης στην Ερυθρά Θάλασσα, με τις αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και της Βρετανίας κατά των Χούθι στην Υεμένη, έρχεται να περιπλέξει και άλλο τα πράγματα γύρω από τη Γάζα. Στην κατάσταση που έχει περιέλθει ο άμαχος πληθυσμός, η Ε.Ε. περιμένει από τις ΗΠΑ να προωθήσουν το συντομότερο μια λύση για την ανακούφιση των εκτοπισμένων Παλαιστινίων. Την ίδια προσδοκία έχουν και οι χώρες του Αραβικού Συνδέσμου, μετά την τέταρτη περιοδεία Μπλίνκεν στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, για άλλη μία φορά τα δεδομένα αλλάζουν και οι εκτιμήσεις ανατρέπονται, κάτι που διαπίστωσε άμεσα η ελληνική διπλωματία με την ακύρωση της επίσκεψης του Παλαιστίνιου υπουργού Εξωτερικών Αλ Μαλίκι, ο οποίος θα ερχόταν χθες στην Αθήνα. Τώρα θα χρειαστεί να ξαναπάει ο Γ. Γεραπετρίτης στη Ραμάλα. Ο υπουργός Εξωτερικών επισκέφθηκε την Πέμπτη τη Σ. Αραβία για συνομιλίες με τον ομόλογό του πρίγκιπα Φαϊσάλ Αλ Σαούντ και τη Δευτέρα θα μεταβεί στην Ιορδανία, όπου θα έχει συνάντηση με τον Α. Σαφάντι και κατόπιν στην Αίγυπτο για συνομιλίες με τον Σ. Σούκρι.
Οι υπουργοί Εξωτερικών της Αιγύπτου, της Ιορδανίας και της Σ. Αραβίας έχουν προσκληθεί στο συμβούλιο Εξωτερικών της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες, στις 22 Ιανουαρίου, αφενός για τη διαμόρφωση μιας σταθερής και ασφαλούς διαδικασίας ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα και αφετέρου για την επόμενη ημέρα στο Παλαιστινιακό. Ως προς το ανθρωπιστικό σκέλος, η Ε.Ε. και ο Αραβικός Σύνδεσμος θα επωμιστούν την επιχείρηση ανακούφισης του πληθυσμού της Γάζας, που έχει συγκεντρωθεί γύρω από τη Ράφα, κοντά στα σύνορα με την Αίγυπτο, και η κατάσταση θεωρείται απελπιστική, σύμφωνα με τις υπηρεσίες του ΟΗΕ.
Παράλληλα, από αμερικανικές διπλωματικές πηγές έγινε γνωστό ότι θα δρομολογηθεί αποστολή κλιμακίου του ΟΗΕ και στη βόρεια Γάζα, από την οποία δεν έχει εικόνα ο Οργανισμός, εκτός από τα στοιχεία που δίνουν από τη μία η Χαμάς και από την άλλη το επιτελείο του IDF.
H εκτίμηση στις Βρυξέλλες και κατ’ επέκταση στην Αθήνα, από την πρόσφατη περιοδεία Μπλίνκεν στη Μ. Ανατολή, είναι ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν το νότιο μέρος της Γάζας να μείνει έξω από το στόχαστρο των μαζικών βομβαρδισμών του Ισραήλ και εκεί να διαμορφωθεί μία ασφαλής ζώνη ώστε να αποφευχθεί μια ανθρωπιστική καταστροφή, με ανυπολόγιστο πολιτικό και ηθικό κόστος για τη Δύση. Η Αίγυπτος και η Ιορδανία, ως συνορεύουσες χώρες με τη Γάζα και τη Δυτική Οχθη αντίστοιχα, μετέφεραν στον Α. Μπλίνκεν ότι δεν πρόκειται να ανοίξουν τα σύνορά τους για τους εκτοπισμένους και ζήτησαν από τις ΗΠΑ να προωθήσουν λύση μέσω του ΟΗΕ, έστω και για κατάπαυση σε ένα μέρος της Γάζας.
Ανθρωπιστική βοήθεια
Πώς θα κινηθεί η αμερικανική διπλωματία τις επόμενες ημέρες για τη Γάζα δεν είναι απολύτως σαφές. Η κυβέρνηση Νετανιάχου δεν δείχνει διατεθειμένη να συζητήσει συνολική λύση για το Παλαιστινιακό, με την αλλαγή του πολεμικού δόγματος που εφαρμόζει στη Γάζα, ούτε όμως και για τη δημιουργία κράτους της Παλαιστίνης. Από την άλλη, και η διοίκηση Μπάιντεν δεν δείχνει να βιάζεται για την πολιτική διευθέτηση του Παλαιστινιακού, όμως για το ανθρωπιστικό πρόβλημα υπόσχεται πως θα κινηθεί αποφασιστικά.
Σχηματικά οι ΗΠΑ, η Ε.Ε. και ο Αραβικός Σύνδεσμος έχουν καταλήξει να κάνουν τα επόμενα βήματα συντονισμένα για ανθρωπιστική βοήθεια και αυτή η επιχείρηση θα οργανωθεί με διεθνή διάσκεψη (με UNRWA και WHO). Πολιτική διάσκεψη δεν είναι επί του παρόντος στην ατζέντα, ενώ στο ενδιάμεσο, όπως σημειώνουν διπλωματικές πηγές, θα οργανωθεί διάσκεψη δωρητών. Το μεταβατικό πολιτικό καθεστώς στη Γάζα για την ώρα είναι εκτός του διπλωματικού ορίζοντα της Ε.Ε.
Η Αθήνα επιδιώκει να έχει ρόλο στην προώθηση της ανθρωπιστικής βοήθειας (με τεχνικές, υγειονομικές και άλλες επείγουσες υπηρεσίες). Σε αυτή την προοπτική συνηγορούν το Κάιρο με το Αμμάν και την Παλαιστινιακή Αρχή. Και η Σ. Αραβία, όμως, εμφανίζεται θετικότερη στη συνεργασία των αραβικών χωρών με τις ευρωπαϊκές, ενώ στην αρχή της κρίσης είχε επιλέξει να κάνει ανοίγματα προς τις ισλαμικές χώρες (και στο Ιράν).
Μιλώντας στο τηλεοπτικό δίκτυο Arab News ο Γ. Γεραπετρίτης επισήμανε ότι η κατάπαυση του πυρός στη Γάζα είναι επιτακτική ανάγκη για να αποφευχθεί η κλιμάκωση της σύγκρουσης σε περιφερειακό πόλεμο, σημειώνοντας: «Υπάρχει μία αυξανόμενη ανησυχία για διάχυση της κατάστασης, τόσο στην Ερυθρά Θάλασσα όσο και στο βόρειο Ισραήλ και τον Λίβανο».
Οι Χούθι και το Ιράν
Το ερώτημα, όμως, που προστίθεται στην εξίσωση τώρα είναι τι θα πράξουν οι Χούθι μετά τις επιθέσεις που δέχτηκαν στην Υεμένη και πώς θα ενεργήσει ο άλλος βραχίονας του Ιράν, η Χεζμπολάχ, η οποία ώς τώρα έχει περιοριστεί σε επιθέσεις μικρής κλίμακας με ρουκέτες από τον νότιο Λίβανο στο βόρειο Ισραήλ.
Το Ιράν με την κατάσχεση του «St. Nicholas», ελληνικής πλοιοκτησίας σύμφωνα με το νηολόγιο, που «αντιπροσωπεύει αμερικανικά συμφέροντα», σύμφωνα με την Τεχεράνη, έδωσε μήνυμα πως μπορεί να επηρεάσει τις μεταφορές πετρελαίου από τον κόλπο του Ομάν. Η επίπτωση αυτή πάντως θεωρείται μικρή σε σύγκριση με την κρισιμότητα της κατάστασης στη Μέση Ανατολή.
Επιπλέον, για την Κύπρο οι βρετανικές αεροπορικές επιδρομές από το Ακρωτήρι συνιστούν άλλον έναν πονοκέφαλο για τη συνέχεια. Υστερα από ώρες αμηχανίας, η Λευκωσία ανακοίνωσε χθες ότι «δεν εμπλέκεται σε οιαδήποτε επιχείρηση στρατιωτικού χαρακτήρα» και κάλεσε όλες τις πλευρές «σε αυτοσυγκράτηση και εφαρμογή των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την περιοχή». Την ανησυχία της κυβέρνησης Χριστοδουλίδη συμμερίζεται η Αθήνα, καθώς οι απειλές για αντίποινα από τους Χούθι απαντώνται με απειλές από Ουάσινγκτον και Λονδίνο και «για άλλα (πολεμικά) μέτρα».
