Το νέο τεύχος του Economist, που είναι αφιερωμένο στην Τουρκία του Τ. Ερντογάν, αντικατοπτρίζει σε μεγάλο βαθμό τις επιθυμίες της Δύσης για τις εκλογές της Κυριακής 14 Μαΐου. Δεν αποτυπώνει όμως με ευκρίνεια τα ενδεχόμενα που εξετάζονται και τις ανησυχίες για την επόμενη μέρα.
Η Ευρώπη και οι ΗΠΑ παρακολουθούν στενά κάθε προεκλογική δήλωση, χωρίς να αφίστανται από τη γραμμή της ουδετερότητας. Και η Αθήνα τηρεί με ευλάβεια την ίδια γραμμή στο πλαίσιο του άτυπου moratorium.
Και τα δύο βασικά σενάρια του εκλογικού αποτελέσματος αναλύθηκαν εδώ και καιρό στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και συγκλίνουν ότι η αναμέτρηση Ερντογάν – Κιλιτσντάρογλου παραμένει αμφίρροπη και δεν αποκλείεται να πάει στον δεύτερο γύρο, εάν οι άλλοι δύο υποψήφιοι, Ιντζέ και Ογάν, πάρουν τα ποσοστά που τους δίνουν οι δημοσκοπήσεις (γύρω στο 3,5% ο καθένας). Η πόλωση όμως, που κλιμακώνεται, μπορεί να συμπιέσει τα ποσοστά τους περαιτέρω και να βγει ο 13ος πρόεδρος της Τουρκίας από την πρώτη Κυριακή.
Σε κάθε περίπτωση το ερώτημα για την Αθήνα είναι πώς θα ξημερώσει η επόμενη μέρα: σε συνθήκες ομαλότητας ή θα αποτελέσει την αφετηρία μιας νέας περιόδου πολιτικής αστάθειας και αβεβαιότητας;
Για πρώτη φορά μετά από δύο δεκαετίες στα πολιτικά πράγματα της Τουρκίας ο Τ. Ερντογάν εμφανίζεται αδύναμος και από την άλλη ο Κ. Κιλιτσντάρογλου ικανός να νικήσει. Η αναμέτρηση χαρακτηρίζεται από διπλωματικούς κύκλος ως σύγκρουση δύο κόσμων και μια τόσο βαθιά σύγκρουση ενδέχεται να μην είναι στιγμιαία, αλλά να σηματοδοτεί έναν νέο γύρο διαμάχης στο βαθύ κράτος της Τουρκίας.
Ο Τ. Ερντογάν υπόσχεται να συνεχίσει την πολιτική του για τον «νέο αιώνα της Τουρκίας», ενώ ο Κ. Κιλιτσντάρογλου δηλώνει ότι θα αλλάξει όλο το κρατικό οικοδόμημα προκειμένου να βάλει τη χώρα σε «τροχιά εκδημοκρατισμού».
Το επιτελείο του ΑΚΡ στην τελική ευθεία ισχυρίζεται ότι ο Τ. Ερντογάν θα εκλεγεί από την πρώτη Κυριακή. Το επιτελείο του CHP αντιτείνει ότι θα εκλεγεί ο Κ. Κιλιτσντάρογλου με ποσοστό 60%.
Στην πλατφόρμα των έξι κομμάτων της αντιπολίτευσης κυκλοφορούν τώρα και τα πρώτα ονόματα της κυβέρνησης Κιλιτσντάρογλου για τα οικονομικά και κοινωνικά υπουργεία (από ένα υπουργείο θα πάρει κάθε κόμμα και από εκεί και πέρα τα υπόλοιπα θα μοιραστούν αναλογικά σύμφωνα με τα ποσοστά τους).
Από το CHP ο αναπληρωτής πρόεδρος Α. Ακίν συζητείται για το κρίσιμο υπουργείο Ενέργειας και Υποδομών (που θα έχει και την ανοικοδόμηση), ο Μ. Κούσογλου για το Υγείας και Κοινωνικών Υποθέσεων, ο Μ. Ερκέκ για το Δικαιοσύνης, ενώ το υπουργείο Οικονομικών προορίζεται για τον αντιπρόεδρο του IYI της Μ. Ακσενέρ, Μπ. Γιλμάζ.
Ο ίδιος ο Κ. Κιλιτσντάρογλου δεν έχει κρύψει την πρόθεσή του για στενή εποπτεία (έλεγχο) των υπουργείων Εσωτερικών, Εξωτερικών και Αμυνας. Στην εξωτερική πολιτική προβάλλουν ο διπλωματικός του σύμβουλος Ου. Τσεβικόζ και ο πρώην πρωθυπουργός Α. Νταβούτογλου. Σε πρόσφατη συνέντευξη μάλιστα ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης στην εφημερίδα Sözcü προανήγγειλε μεγάλες αλλαγές στον κρατικό μηχανισμό και αναφέρθηκε ονομαστικά στη ΜΙΤ, στον οργανισμό θρησκευτικών θεμάτων Diyanet, στη Στρατοχωροφυλακή αλλά και στο διπλωματικό σώμα.
Παρέθεσε δε ονομαστικά παραδείγματα για τον πρέσβη της Τουρκίας στην Τσεχία, Ε. Μπαγκίς, πρώην υπουργό Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, που βρέθηκε κατηγορούμενος στο παρελθόν για σκάνδαλα, και τον πρέσβη στα Κατεχόμενα, Μ. Φεϊζίογλου, ο οποίος επίσης ήταν στενός νομικός συνεργάτης και φίλος του Τ. Ερντογάν.
Ο Κ. Κιλιτσντάρογλου άφησε να εννοηθεί ότι θα ξηλώσει όλο το σύστημα Ερντογάν, ενώ οι συνεχείς αναφορές για αξιωματούχους και τραπεζίτες που έβγαλαν χρήματα στο εξωτερικό δείχνουν παραπομπή κυβερνητικών στελεχών στη Δικαιοσύνη.
Ανάλογη θα είναι η μεταχείριση συνεργατών του Κ. Κιλιτσντάρογλου στην περίπτωση επανεκλογής του Τ. Ερντογάν, κάτι που υπαινίσσεται ολοένα και συχνότερα ο υπουργός Εσωτερικών, Σ. Σοϊλού, στις δηλώσεις του περί πραξικοπημάτων ξένων κέντρων και συνεργατών τους στο εσωτερικό.
Το αποτέλεσμα θα κρίνει οριστικά και την πολιτική τύχη των ίδιων των μονομάχων. Ακόμα και αυτή η παραδοχή όμως δεν θεωρείται δεδομένη, εάν η διαφορά μεταξύ των δύο υποψηφίων είναι οριακή.
Αγνωστο τοπίο στα ελληνοτουρκικά
Υπό αυτές τις συνθήκες το ελληνοτουρκικό moratorium, εάν και εφόσον τηρηθεί, θα είναι μια χρήσιμη συνθήκη έως ότου ξεκαθαρίσουν τα πράγματα στην Αγκυρα, όπως επίσης και η σχετική εξομάλυνση των σχέσεων της Τουρκίας με τις άλλες χώρες που ήταν σε αντιπαράθεση, την Αίγυπτο και το Ισραήλ, τη Συρία και την Αρμενία και φυσικά τις ΗΠΑ και την Ε.Ε.
Στο προεκλογικό κάδρο, αντιθέτως, βρίσκεται σταθερά από την τουρκική κυβέρνηση η Κύπρος με καθημερινές αναφορές. Ο προεδρικός σύμβουλος Ι. Καλίν και ο επικεφαλής της ΜΙΤ, Χ. Φιντάν, είναι σταθερά οι εξ απορρήτων του Τ. Ερντογάν.
Σε περίπτωση επανεκλογής του προέδρου είναι γνωστή η εξωτερική πολιτική για τον «νέο αιώνα» και πώς προσδιορίζει την επανέναρξη των ελληνοτουρκικών συνομιλιών. Από την πλευρά τού Κ. Κιλιτσντάρογλου ως βασική προτεραιότητα ορίζεται η «αποκατάσταση των σχέσεων με την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ» Οι σχέσεις με την Ελλάδα υπάγονται στο γενικό πλαίσιο.
Το διάστημα μέχρι τα μέσα Σεπτεμβρίου κρίθηκε επαρκές όταν συμφωνήθηκε το άτυπο moratorium, προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία -και στην Ελλάδα- και να επιχειρηθεί επανεκκίνηση των διμερών επαφών.
Η βάση των συνομιλιών όμως και η «διευκόλυνση» τρίτων θα εξαρτηθεί ώς έναν βαθμό και από το πλαίσιο εξωτερικής πολιτικής που θα διαμορφωθεί μετεκλογικά αναλόγως των πολιτικών ισορροπιών στην Εθνοσυνέλευση. Η πρώτη Κυριακή των εκλογών μπορεί να μην αναδείξει πρόεδρο, όμως θα δείξει εάν η Τουρκία είναι έτοιμη για πολιτική στροφή.
-320x213.jpg)
