Η επίσκεψη του Νίκου Δένδια στη μοναστική πολιτεία, που ξεκίνησε ουσιαστικά χθες το μεσημέρι και ολοκληρώνεται σήμερα, έχει ιδιαίτερα συμβολικό χαρακτήρα, καθώς είναι η πρώτη υπουργού Εξωτερικών της Ελλάδας στο Αγιον Ορος από το 2011. Το επονομαζόμενο σκάνδαλο της Βιστονίδας, επί Νέας Δημοκρατίας, παρά την τελική έκβαση της υπόθεσης, μια σειρά αντιπαραθέσεων με επίκεντρο «ιερά συμφέροντα» στην κοινωνία της Χαλκιδικής και κάποια άλλα ζητήματα με πολιτικά χαρακτηριστικά, κράτησε για πάνω από μια δεκαετία την κοινότητα του Αγίου Ορους σε διάσταση από τις εκάστοτε κυβερνήσεις. Μάλιστα, η ιερά κοινότητα, που πάντα «έχει τον τρόπο της» να προσεγγίζει -ανεπίσημα έστω- κυβερνητικούς παράγοντες για την επίλυση ζητημάτων, βρέθηκε, ακόμη και πρόσφατα, να χρησιμοποιεί εναλλακτικές οδούς για να ασκήσει πιέσεις προς διευθέτηση παλαιών εκκρεμοτήτων με έργα, για παράδειγμα, που έχουν «παγώσει» από καιρό.
Αυτά τα ζητήματα φαίνεται πως πλέον δρομολογούνται, αν κρίνει κανείς από τη θερμή στάση του υπουργού Εξωτερικών απέναντι στους μοναχούς, παρά την ταλαιπωρία της μικρής καθυστέρησης, λόγω της επεισοδιακής προσγείωσης του ελικοπτέρου που τον μετέφερε και το οποίο αναγκάστηκε, λόγω της ομίχλης, να αλλάξει ελικοδρόμιο.
Θυμίζουμε εδώ ότι η πολιτική εποπτεία του Αγίου Ορους ανήκει στην αρμοδιότητα του ΥΠΕΞ και η ελληνική κυβέρνηση εκπροσωπείται στην Αθωνική Πολιτεία από τον διοικητή του Αγίου Ορους, ο οποίος τοποθετείται από τον εκάστοτε υπουργό Εξωτερικών. Αλλωστε, ο Νίκος Δένδιας συνοδευόταν, χθες και σήμερα, από τον πολιτικό διοικητή του Αγίου Ορους, Αθανάσιο Μαρτίνο, και τον αναπληρωτή διοικητή, Αρίστο Κασμίρογλου. Η δε επίσκεψή του γίνεται με όλα τα τυπικά και πρωτόκολλα της μοναστικής πολιτείας, καθώς και η ιερά κοινότητα φαίνεται να δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην αναθέρμανση των σχέσεων με το υπουργείο Εξωτερικών.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο κ. Δένδιας παρέστη, χθες, στη δοξολογία που τελέστηκε στον Ναό του Πρωτάτου, ενώ στη συνέχεια πήρε μέρος στην έκτακτη συνεδρία της Ιεράς Κοινότητας. Το ίδιο απόγευμα, επισκέφθηκε τις Ιερές Μονές Παντοκράτορος και Ξενοφώντος, όπου και διανυκτέρευσε. Η παραθαλάσσια Μονή Ξενοφώντος βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά της χερσονήσου του Αγίου Ορους και είναι αφιερωμένη στον Αγιο Μεγαλομάρτυρα Γεώργιο τον Τροπαιοφόρο. Η μονή χτίστηκε πριν από το 998 μ.Χ., από τον πρώτο ηγούμενο Ξενοφώντα. Σήμερα, ο κ. Δένδιας θα επισκεφτεί διαδοχικά της μονές Διονυσίου και Δοχειαρίου.
Πέραν των τυπικών, όμως, και της υποδειγματικής φιλοξενίας, σημασία έχουν τα λόγια του υπουργού που, παρά την επίσημη γλώσσα και την ευγένεια που διακρίνει τον ίδιο, δημιούργησαν μια αίσθηση… προεκλογικών υποσχέσεων. Ας μην ξεχνάμε πόσες χιλιάδες πιστών επισκέπτονται ετησίως το Αγιον Ορος αλλά και τη σχέση που έχει παραδοσιακά ο κλήρος με τις συντηρητικές κυβερνήσεις.
Τα… μηνύματα
«Είναι ιδιαίτερη χαρά και τιμή για εμένα, ως πολιτικός προϊστάμενος, να βρίσκομαι στο Αγιον Ορος. Κατ’ αρχάς, είχα την ευκαιρία να διατυπώσω προς την ιερά κοινότητα την αντίληψη της κυβέρνησης Μητσοτάκη, ότι η κιβωτός αυτή της Ορθοδοξίας είναι άξια κάθε στήριξης και κάθε βοήθειας», δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εξωτερικών. Μέσα σε λίγες φράσεις, τόσα μηνύματα…
Και σε άλλο σημείο: «Εσείς, Αγιοι Πατέρες, οι οποίοι συνεχίζετε την ιστορική πορεία αυτής της μοναδικής στην οικουμένη μοναστικής πολιτείας με ιδιαίτερη προσφορά, με προθυμία, με θυσίες, καθώς και με πρωτοφανή συλλογικότητα, είστε απολύτως δικαιολογημένοι να αναμένετε τη συνεργασία, αρωγή και συμπαράσταση από τους εκάστοτε κρατούντες στην ελληνική πολιτεία»… Και παρακάτω: «Η παρουσία μου σήμερα κοντά σας δίνει την ευκαιρία να ενστερνιστώ ακόμη βαθύτερα τις ανάγκες και τις αγωνίες σας. Να μου δώσει ο Θεός τη δυνατότητα να ακούσω προσεκτικότερα τα προβλήματα τα οποία σας απασχολούν. Να σταθώ δίπλα σας, με τις ασήμαντες δυνάμεις μου, και να προσπαθήσω μαζί σας».
Σε κάποιους, μετά 11 χρόνια διάστασης, αυτά φαίνεται ότι υπερβαίνουν την προσέγγιση μιας πρώτης επίσκεψης. Ομως, από την άλλη, είναι κοινό μυστικό ότι, όλο αυτό το χρονικό διάστημα, πολλές χρηματοδοτήσεις προς τη μοναστική πολιτεία είχαν «παγώσει», το ίδιο και αρκετά έργα, όπως για παράδειγμα το λιμάνι της Ουρανούπολης. Αυτά πλέον μοιάζει να δρομολογούνται, αν κρίνει κανείς από το κλίμα στο οποίο πραγματοποιείται η διήμερη επίσκεψη του υπουργού.
Υπάρχουν όμως και άλλα θέματα, που δύσκολα μπορεί να αντιληφθεί κανείς, αν δεν γνωρίζει από μέσα τα αγιορείτικα πράγματα αλλά και τα ζητήματα υψηλής διπλωματίας που εμφιλοχωρούν στη γη της μοναστικής πολιτείας. Εδώ και καιρό έχει διαφανεί η διάθεση της Μόσχας να χρησιμοποιεί την αδιαμφισβήτητη επιρροή της στη χερσόνησο του Αθω ως μέσο αμφισβήτησης της πρωτοκαθεδρίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Το θέμα έχει λάβει διαστάσεις, ειδικά μετά την απονομή Αυτοκεφαλίας στην Εκκλησία της Ουκρανίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και, βέβαια, μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής. Δεν είναι κάτι καινούργιο να μιλήσουμε για την εισροή ρωσικού χρήματος στο Αγιον Ορος. Ούτε εκπλήσσει τους παροικούντες τη μοναστική πολιτεία αν αναφέρουμε ότι οι μονές Βατοπεδίου, Σίμωνος Πέτρας και Φιλοθέου βρίσκονται υπό ρωσική επιρροή.
Σε αυτό το «γήπεδο», όπου διασταυρώνονται συμφέροντα και σχεδιασμοί των εγκοσμίων, προσγειώθηκε μετά βασάνων ο Νίκος Δένδιας.
