Με χάρτες και απειλές η Τουρκία φτιάχνει κλίμα αντιπαράθεσης

Με συνεχείς δηλώσεις η Αγκυρα συντηρεί την ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, διαμορφώνοντας την αίσθηση αντιπαράθεσης Ελλάδας – Τουρκίας, όμως το ίδιο ακριβώς κάνει και σε όλα τα άλλα μέτωπα που έχει ανοίξει, εσχάτως ακόμα και μέσα στο ΝΑΤΟ. Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μ. Τσαβούσογλου εμφανίστηκε χθες σε τηλεοπτική συνέντευξη στο τουρκικό πρακτορείο Anadolu με χάρτες των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, τους οποίους συνόδευσε με την απειλή ότι «εάν η Ελλάδα δεν προβεί σε αποστρατιωτικοποίηση, θα εγερθεί θέμα κυριαρχίας».

Πώς και με ποιο τρόπο μπορεί να εγερθεί θέμα κυριαρχίας δεν έγινε σαφές στη μακρά συνομιλία του Τούρκου ΥΠΕΞ με το επιτελείο του Αnadolu. Από προηγούμενες όμως δηλώσεις αλλά και πληροφορίες που μεταφέρονται στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης προκύπτει ότι η Αγκυρα σχεδιάζει να κάνει κοινοποίηση των τουρκικών αξιώσεων στις χώρες που ήταν συμβαλλόμενα μέρη στις Συνθήκες της Λωζάννης (1923) και των Παρισίων (1947). Πολιτικά και διπλωματικά δεν έχει να περιμένει τίποτε, όμως σε επίπεδο εντυπώσεων η τουρκική ηγεσία προσβλέπει στη δημιουργία μιας εικόνας διένεξης, κάτι που δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία των δύο τελευταίων αιώνων.

Στον χάρτη που παρουσίασε ο Τσαβούσογλου, 16 ελληνικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και της Δωδεκανήσου (από τη Σαμοθράκη μέχρι το Καστελόριζο) θεωρούνται, υποτίθεται, αμφισβητούμενης κυριαρχίας, ενώ ήταν πάντα και είναι κατοικημένα και ουδέποτε υπήρξε οιοδήποτε ζήτημα αυτονόμησης. Εντούτοις, σύμφωνα με τον Μ. Τσαβούσογλου, «η στρατιωτικοποίηση από την Ελλάδα, που άρχισε τη δεκαετία του 1960, παραβιάζει τις Συνθήκες, συνεπώς εάν δεν αφοπλιστούν, θα θέσουμε ζήτημα αμφισβήτησης του καθεστώτος τους».

Η απάντηση από την πλευρά της Αθήνας ήταν άμεση, με δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Γ. Οικονόμου ο οποίος χαρακτήρισε «ανιστόρητες και απαράδεκτες» αυτές τις αναφορές, ενώ ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Δένδιας από το Σαράγεβο όπου βρισκόταν σε επίσκεψη επισήμανε ότι «η Τουρκία με τοποθετήσεις σαν τις τελευταίες απλώς εκτίθεται και αποδεικνύει σε όλους, ακόμη και τους πιο δύσπιστους, πόσο δίκαιο έχουμε όταν λέμε ότι η Τουρκία μάς απειλεί». Το θέμα ετέθη από τον πρωθυπουργό στη σύνοδο της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες και τις επόμενες ημέρες θα ακολουθήσει λεπτομερής ενημέρωση των διεθνών οργανισμών αλλά και των χωρών που ήταν συμβαλλόμενα μέρη των δύο Συνθηκών (συμμαχικών και ηττημένων) για την τουρκική απειλή.

Από την εσθονική πρωτεύουσα Ταλίν, όπου πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, δήλωσε ότι «η Ελλάδα συνεχίζει να πιστεύει στον διάλογο, ωστόσο, είμαστε έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα και δεν θα δεχθούμε ποτέ αμφισβήτηση της κυριαρχίας της χώρας μας». Δηλώσεις έγιναν και από τα κόμματα της αντιπολίτευσης κατά της τουρκικής επιθετικότητας.

Ως προς το θέμα του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, μετά και τη δήλωση Τσαβούσογλου ότι «τερματίζεται επίσημα η διαδικασία και θα σταλεί προς τούτο επιστολή», η Αθήνα περιμένει την επιστολή με την τουρκική επιχειρηματολογία για να επανέλθει, θέτοντας ζήτημα στην Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ, για τις επεκτατικές βλέψεις της Αγκυρας και την απειλή πολέμου που παραμένει σε ισχύ (casus belli) και το νόμιμο δικαίωμα της άμυνας σε όλη την έκταση της ελληνικής κυριαρχίας.

Στη συνέντευξη στο Anadolu ο Μ. Τσαβούσογλου αναφέρθηκε και πάλι στο veto που θέτει η Τουρκία για την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ αν δεν ικανοποιηθούν οι τουρκικοί όροι (PKK, YPG, άρση εξοπλιστικών περιορισμών κ.λπ.) αλλά και στα σχέδια εισβολής στη Συρία. Αναφέρθηκε επίσης ότι με επιστολή προς τον ΟΗΕ δηλώνει την αλλαγή της διεθνούς ονομασίας της Τουρκίας από Turkey σε Türkiye.

Στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο επέμεινε στον διαμοιρασμό, έτσι όπως τον εννοεί η κυβέρνηση Ερντογάν, ενώ από την πλευρά του ο πρόεδρος του εθνικιστικού κόμματος Ντ. Μπαχτσελί έκανε λόγο για «αιματοχυσία εάν η Ελλάδα πάει να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια».

Και όλα αυτά την ώρα που τα μηνύματα από Ε.Ε. και ΗΠΑ είναι ρητά αρνητικά για την προκλητική πολιτική της Αγκυρας. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών του Κογκρέσου των ΗΠΑ, Ρ. Μενέντεζ, μιλώντας στο συνέδριο του «Economist» στη Νέα Υόρκη επέκρινε την Τουρκία ότι «προκαλεί αστάθεια στην Ανατολική Μεσόγειο» και «υπονομεύει την ενότητα του ΝΑΤΟ» και σημείωσε ότι βρίσκει «πολύ δύσκολο να συμφωνήσουμε στην πώληση άλλου στρατιωτικού εξοπλισμού στην Τουρκία».

Μπλέξιμο με την Τεχεράνη

Διαδικασία επίλυσης του προβλήματος που δημιουργήθηκε με την κατάληψη δύο ελληνικών τάνκερ από τις αρχές του Ιράν αναζητεί σε διπλωματικό επίπεδο η Αθήνα, όμως η λύση δεν έχει βρεθεί ακόμα, καθώς η Τεχεράνη δείχνει να θέλει τη διατήρηση της εκκρεμότητας, παρά το γεγονός ότι ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών κάλεσε την Ελλάδα σε συνεργασία.

Ο Ιρανός εκπρόσωπος Σαΐντ Χατιμπζαντέχ σε δηλώσεις του επέκρινε τις ΗΠΑ και προσωπικά τον υπουργό Εξωτερικών Α. Μπλίνκεν για τη δήλωση καταδίκης της ιρανικής εφόδου στα δύο τάνκερ: «Ο Α. Μπλίνκεν πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι η εποχή που οι ΗΠΑ επέβαλλαν μονομερώς τους κανόνες τους στον κόσμο έχει παρέλθει», είπε ο αξιωματούχος και στη συνέχεια αναφέρθηκε στην Ελλάδα λέγοντας: «Δυστυχώς, η ελληνική κυβέρνηση έδειξε ότι λαμβάνει εντολές από μια τρίτη πλευρά, αλλά πιστεύουμε ότι οι σχέσεις ανάμεσα στο Ιράν και την Ελλάδα πρέπει να παραμείνουν καλές» και κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση «να ακολουθήσει τη νόμιμη δικαστική οδό για το θέμα αυτό χωρίς τυμπανοκρουσίες». Επανέλαβε ότι η κατάσταση όλων των μελών και των δύο πληρωμάτων είναι καλή και έχουν τηλεφωνική επικοινωνία με τις οικογένειές τους.