Μετά το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ και το υπουργείο Εξωτερικών της Μ. Βρετανίας, και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδοκίμασε τις δηλώσεις Τσαβούσογλου περί ζητήματος αμφισβήτησης της κυριαρχίας των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου. Η κυριαρχία της Ελλάδας στα νησιά αυτά είναι αδιαμφισβήτητη, δήλωσε ο εκπρόσωπος της Ε.Ε., Π. Στάνο, και κάλεσε την Τουρκία να σεβαστεί τις διεθνείς συμφωνίες.
Και η πρώτη αποδοκιμασία των δηλώσεων του Τούρκου ΥΠΕΞ, την Παρασκευή το βράδυ, από τον εκπρόσωπο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ παρέπεμπε στις διεθνείς συμφωνίες και τη βασική αρχή του καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, ότι «η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα όλων των χωρών πρέπει να είναι σεβαστή». Ακολούθησε, το Σάββατο, η δήλωση του εκπροσώπου του Φόρεϊν Οφις και, χθες, ο εκπρόσωπος της Ευρ. Επιτροπής τόνισε επιπλέον ότι «τα σχόλια του Τούρκου ΥΠΕΞ, Μ. Τσαβούσογλου, που αμφισβητούν την κυριαρχία της Ελλάδας σε ορισμένα από τα νησιά της, είναι αντιπαραγωγικά και έρχονται σε αντίθεση με τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης στην Ανατολική Μεσόγειο», παραπέμποντας μάλιστα και στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου από τις 23 Μαρτίου και 24 – 25 Ιουνίου 2021.
Είχε προηγηθεί επικοινωνία του Ν. Δένδια με τον εκπρόσωπο Εξωτερικών της Ε.Ε., Ζ. Μπορέλ, ενώ μέσω της διπλωματικής οδού έγινε ενημέρωση και όλων των χωρών που είναι συμβαλλόμενα μέρη στις συνθήκες της Λωζάνης του ’23 και των Παρισίων του ’47 για τις δηλώσεις Τσαβούσογλου στην τουρκική κρατική τηλεόραση αλλά και τις σχετικές επιστολές της Τουρκίας προς τον ΟΗΕ, πέρυσι, τον Ιούλιο και τον Σεπτέμβριο, από τον Τούρκο αντιπρόσωπο Φ. Σινιρλίογλου, κατηγορώντας την Ελλάδα ότι παραβιάζει τις διεθνείς συνθήκες με στρατιωτικοποίηση των νησιών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Στις τουρκικές αιτιάσεις είχε απαντήσει η αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον Οργανισμό, Μ. Θεοφίλη.
Η ανακίνηση του θέματος υπό τη μορφή μάλιστα τελεσίγραφου από τον Μ. Τσαβούσογλου, πέραν της έντονης αντίδρασης της Αθήνας, έθεσε σε κίνηση όλες διπλωματικές δυνάμεις προκειμένου να τερματιστεί άμεσα η νέα τουρκική πρόκληση. Στη Συνθήκη της Λωζάννης, συμβαλλόμενες χώρες πλην της Ελλάδας και της Τουρκίας είναι η Μ. Βρετανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιαπωνία, το τότε σερβο-κροατικό-σλοβενικό κράτος και η Ρουμανία. Στη Συνθήκη των Παρισίων (για τα νησιά της Δωδεκανήσου) συμβαλλόμενα μέρη είναι οι συμμαχικές χώρες που νίκησαν στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και η Ιταλία. Η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος.
Ηδη ΗΠΑ, Μ. Βρετανία και Ε.Ε. έστειλαν σαφές μήνυμα σεβασμού των συνθηκών και το ίδιο αναμένεται από τις άλλες συμβαλλόμενες χώρες. Ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Δένδιας έστειλε χθες μήνυμα προς την Αγκυρα με ένα tweet (με αφορμή ένα μοντέλο της φρεγάτας Belharra που του δώρισαν η γαλλική πρεσβεία και η κατασκευάστρια εταιρεία για το γραφείο του), σημειώνοντας ότι «η Ελλάδα καθίσταται πανίσχυρη στις θάλασσες».
Την επόμενη εβδομάδα έχει συμφωνηθεί να διεξαχθεί ο νέος γύρος των διερευνητικών επαφών στην Αθήνα, ωστόσο η ημερομηνία δεν ανακοινώθηκε (για τις 22 Φεβρουαρίου) λόγω της όξυνσης που πυροδότησε ο Μ. Τσαβούσογλου. Η αποδοκιμασία των δηλώσεων δίνει στην Αθήνα την ευχέρεια να απορρίψει παρόμοια δήλωση από την τουρκική αντιπροσωπεία στις διερευνητικές και να καταγγείλει την Αγκυρα ότι δυναμιτίζει το κλίμα. Ο Ν. Δένδιας θα επισκεφθεί το προσεχές διήμερο τη Φινλανδία και τη Νορβηγία, ενώ στο τέλος της εβδομάδας θα μεταβεί στη Μόσχα έπειτα από πρόσκληση του Ρώσου ΥΠΕΞ, Σ. Λαβρόφ.
