Εν μέσω απειλών οι διερευνητικές επαφές

Πιο επιθετική γίνεται η ατζέντα των διεκδικήσεων της Τουρκίας, εγείροντας και επισήμως θέμα κυριαρχίας των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου εάν η Ελλάδα δεν προχωρήσει σε αποστρατιωτικοποίηση, ενώ παράλληλα κάνει ό,τι είναι δυνατόν προκειμένου να απαξιώσει τη διαδικασία των διερευνητικών επαφών. Η 63η συνάντηση των διπλωματικών αντιπροσωπειών, στη σκιά των νέων τουρκικών προκλήσεων με παρενοχλήσεις του ερευνητικού πλοίου Nautical Geo και των απειλών για κλιμάκωση, κράτησε μόλις δυο ώρες, για τη διατύπωση των απόψεων κάθε πλευράς.

Η Αγκυρα έχει κάνει σαφές ότι δεν θέλει τη συνέχιση των διερευνητικών επαφών, ούτε όμως και την ευθύνη της διακοπής τους την ώρα που Ε.Ε. και ΗΠΑ προτρέπουν σε συνέχιση των συνομιλιών. «Αυτό που πρέπει να συζητηθεί είναι ότι η Ελλάδα έχει στρατιωτικοποιήσει τα νησιά του Αιγαίου και συνεχίζει να τα εξοπλίζει ενώ θα έπρεπε να είναι αποστρατιωτικοποιημένα σύμφωνα με τις συνθήκες», δήλωσε ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ, Ο. Τσελίκ, μετά τη συνεδρίαση της κεντρικής επιτροπής στην οποία συζητήθηκαν παρόντος του Τ. Ερντογάν οι εσωτερικές και διεθνείς εξελίξεις.

Η αξίωση για αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών είχε τεθεί από την Αγκυρα το καλοκαίρι του 2020 στην κορύφωση της έντασης στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Τώρα όμως διατυπώθηκε και στον ΟΗΕ με επιστολή του μόνιμου αντιπροσώπου της Τουρκίας, Φ. Σινιρλίογλου, στις 30 Σεπτεμβρίου. Στην επιστολή, την οποία έφερε στη δημοσιότητα η «Καθημερινή», προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι τα ελληνικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου (αναφέρονται η Σαμοθράκη, η Λήμνος, η Λέσβος η Χίος, η Σάμος και η Ικαρία) παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες (Λωζάνης, Μοντρέ, Παρισίων) υπό τον όρο να είναι αποστρατιωτικοποιημένα.

Εάν δεν είναι αποστρατιωτικοποιημένα, η παραχώρηση θα πρέπει να πάψει να ισχύει, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της Αγκυρας, και κατ’ επέκταση οι συνθήκες θα πρέπει να αναθεωρηθούν και να τεθεί υπό διαπραγμάτευση το καθεστώς των νησιών. Η Αγκυρα καλεί μάλιστα τις άλλες αντισυμβαλλόμενες χώρες των συνθηκών να προτρέψουν την Ελλάδα ώστε να συμμορφωθεί με την αποστρατιωτικοποίηση, με άλλα λόγια να δηλώσει μειωμένη κυριαρχία.

Οι ισχυρισμοί της Αγκυρας έχουν απορριφθεί από τον υπουργό Εξωτερικών Ν. Δένδια και με επιστολή της μόνιμης αντιπροσώπου στον ΟΗΕ Μ. Θεοφίλη σε προηγούμενη επιστολή του Φ. Σινιρλίογλου. Τις επόμενες ημέρες θα δοθεί στον ΟΗΕ νέα απαντητική επιστολή με τα ελληνικά επιχειρήματα. Η επιμονή της Αγκυρας στο θέμα της αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών και της αναθεώρησης των συνθηκών για το καθεστώς τους δείχνει ξεκάθαρα πώς εννοεί η τουρκική ηγεσία τον απευθείας διάλογο με την Ελλάδα. Η επιστροφή της Αγκυρας στη ρητορική των απειλών και των επιθετικών ενεργειών στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο θα τεθεί εκ νέου στην Ε.Ε., ενόψει της συνόδου κορυφής, αλλά και στις ΗΠΑ στην επίσκεψη του Ν. Δένδια στις 14 Οκτωβρίου.